Materiały pomocnicze, źródła

17/05/2012
 Gruzja formalnie odzyskała niepodległość wraz z rozwiązaniem ZSRR w grudniu 1991 r., jednak stan stosunków rosyjsko-gruzińskich oraz polityka Rosji wobec tego państwa w latach 1990. w dużej mierze zależały od wydarzeń wcześniejszych, szczególnie zaś od okresu prezydentury Zwiada Gamsachurdii. Zostaną one omówione w I części tego rozdziału....
17/05/2012
Armenia i Azerbejdżan stały się niepodległymi państwami w wyniku rozpadu Związku Radzieckiego w 1991 roku. Już trzy lata przed tym wydarzeniem uwikłały się w nie rozwiązany do dziś spór. „Kością niezgody” między oboma narodami stał się Górny Karabach. Konflikt ormiańsko-azerski rozpoczął się w 1988 roku i, aby zrozumieć wydarzenia na Kaukazie...
17/05/2012
  Politykę Rosji na Kaukazie po rozpadzie ZSRR, zarówno politykę zagraniczną - w stosunku do państw Zakaukazia, jak i politykę wewnętrzną - w stosunku do Kaukazu Północnego, można podzielić na dość wyraźne etapy: - od rozpadu ZSRR do wybuchu wojny w Abchazji (1991-1992) - od wybuchu wojny w Abchazji do zakończenia interwencji rosyjskiej w...
15/04/2006
Przywódcy Armenii podjęli kontrowersyjną decyzję o oddaniu Rosji kolejnych zasobów energetycznych w zamian za uniknięcie w najbliższej przyszłości podwojenia ceny kupowanego rosyjskiego gazu. Gazprom przejmie kontrolę nad wielką armeńską elektrownią, i być może obejmie też pakiet kontrolny projektowanego gazociągu Iran-Armenia....
08/04/2006
Próbując zachować kontrolę nad szlakami eksportu surowców energetycznych z Azji Środkowej, Rosja na dwa sposoby podejmuje próbę powstrzymania ewentualnej budowy rurociągów transkaspijskich. Podczas gdy rosyjscy dyplomaci argumentują, że podwodny rurociąg zagraża środowisku naturalnemu, Moskwa jednocześnie zwiększa swoją obecność wojskową w...
21/03/2006
"ZAOSTRZA SIĘ GEOPOLITYCZNA RYWALIZACJA NAD MORZEM CZARNYM", Mevlut Katik, Eurasia Insight z 10 marca 2006. Tureccy politycy dyskutują nad ostatnimi doniesieniami mediów, że Ankara odrzuciła amerykańskie żądanie rozszerzenia morskich operacji na Morzu Czarnym. O kontrowersjach stało się głośno w połowie lutego, kiedy wicesekretarz stanu...
05/02/2006
Obecna retoryka prezydenta-fanatyka Iranu nie pozostawia większego wyboru sztabowi generalnemu armii Izraela. Od 10 do 15 kluczowych obiektów irańskiego „Projektu Manhattan” musi być wyeliminowanych, zanim zmontują tam głowicę nuklearną – pisze Andriej Piontkowski w artykule „Plan Putina w sprawie konfliktu z Iranem” na łamach „Jerusalem Post...
29/01/2006
Przez podniesienie cen gazu Władimir Putin okazał wszystkim, że Rosja nie jest ani starszym bratem ani strategicznym partnerem Armenii. Dlatego czas już, by Ormianie porzucili swe złudzenia co do Rosji. Jakie geopolityczne wnioski może wyciągnąć z tego Zachód, na który wielu w Erewaniu patrzy z nadzieją, podszytą jednak zniecierpliwieniem...
06/04/2005
Publikujemy analityczne dossier o ludziach Wiktora Juszczenki Autorem tekstu jest znany ukraiński politolog Kost’ Bondarenko. Dotychczas specjalizował się on w opisywaniu klanów prokuczmowskich. Bondarenko jest nieco stronniczy, pracuje zresztą w instytucie finansowanych dotychczas przez Janukowycza, przytaczane dane są jednak dokładne i...
30/03/2005
Publikujemy analityczne dossier o ludziach Wiktora Juszczenki Autorem tekstu jest znany ukraiński politolog Kost’ Bondarenko. Dotychczas specjalizował się on w opisywaniu klanów prokuczmowskich. Bondarenko jest nieco stronniczy, pracuje zresztą w instytucie finansowanych dotychczas przez Janukowycza, przytaczane dane są jednak dokładne i...
31/08/2004
Poniżej kontynuujemy „Alfabet szpiegowskiej mafii KGB” Olega Grieczeniewskiego. Pokazuje on prawdziwych budowniczych kapitalizmu w Rosji i powiązania między nimi. Dopiero na jego podstawie możemy zdać sobie sprawę z prawdziwego znaczenia tajnych służb w gospodarce Rosji. „MAFIA AZJATYCKA” WYWIADU ZEWNĘTRZNEGO ANANIEW Jewgienij....
29/08/2004
„MAFIA EUROPEJSKA” WYWIADU ZEWNĘTRZNEGO – UZUPEŁNIENIE BABKIN Siergiej Leonidowicz. Służył w wywiadzie zewnętrznym. Podczas wydarzeń w Dagestanie, latem 1999 roku był zastępcą szefa UFSB w Północno – Kaukaskim Okręgu Wojskowym. Potem walczył w Czeczenii – dowodził grupą operacyjną. Od lutego 2001 roku – szef UFSB Republiki Czeczeńskiej....
26/08/2004
PUTIN Władimir Władimirowicz. Ur. 1952. Pułkownik. Ukończył prawo na uniwersytecie w Leningradzie w roku 1975, po czym służył w UKGB Leningradu. W 1985 roku wysłany został do NRD z ramienia wywiadu zewnętrznego. Pracował w Dreźnie. Po tej delegacji, przyszło mu 1990 roku odejść z wywiadu i wrócić do Leningradu. Żadnej zagadki w karierze Putina...
21/08/2004
JERMAKOW Mikołaj Aleksandrowicz. Ur. 1939. Generał-lejtnant wywiadu. Ukończył MGIMO, gdzie nauczył się niemieckiego. Potem służył w wywiadzie. Ponad 10 lat był przedstawicielem PGU w Grupie Sowieckich Wojsk w Niemczech. W lipcu 1991 roku wyznaczony został naczelnikiem Urzędu Ceł ZSRR – dosłużył do końca roku, kiedy to Związek Sowiecki się...
19/08/2004
Tak niezależni jeszcze od Kremla rosyjscy obserwatorzy i analitycy interpretują mianowanie 27 lipca na stanowisko prezesa rady dyrektorów państwowej kompanii naftowej Rosneft, Igora Sieczyna – dotychczasowego wiceeszefa administracji Putina. Sieczyn uznawany jest powszechnie za jednego z najbardziej lojalnych współpracowników obecnego...
16/08/2004
Rywalizacja wewnątrz KGB przebiegała w trzech fazach, które odpowiadały trzem etapom transformacji gospodarczej i ustrojowej komunizmu w postkomunizm. I OKRES (1982 – 1985) – W tym czasie głównymi protagonistami były klany Andropowa (Kriuczkow, Czebrikow) i Breżniewa (Cwigun, Cyniew). Wraz z objęciem stanowiska genseka przez szefa KGB,...
20/05/2004
Związek Radziecki, przy populacji liczącej około 300 milionów ludzi miał około 700 tys. agentów tajnej policji. Nowa „demokratyczna” Rosja ze swymi 150 milionami ludzi ma ich pół miliona. Na 428 obywateli sowieckich przypadał więc jeden „czekista”. Teraz jest to jeden na 297 obywateli Rosji. Funkcjonariusz komunistycznej bezpieki jest prezydentem...
18/10/2002
Dziennik francuski „Le Figaro” z dnia 27 grudnia 2000, Patrick de Saint Exupery, Moskwa chce sprzedawać broń Iranowi. Autor podsumowuje trzydniowa wizytę ministra obrony Rosji Siergiejewa w Iranie. … Nigdy jeszcze od czasu rewolucji islamskiej w 1979 roku wysoki funkcjonariusz rosyjski nie udał się do Iranu. Ta podróż, bardzo delikatna,...
17/10/2002
Miesięcznik niemiecki „Osteuropa”, marzec 2000, Franz Walter; Nowa koncepcja bezpieczeństwa narodowego Rosji. Autor zawarł krótki komentarz dotyczący przygotowania i znaczenia rosyjskiej koncepcji oraz doktryny bezpieczeństwa. Autor powtarzając zdanie S. Borisowa [komentator z gazety Niezawisimoje Wojennoje Obozrienje] stwierdza, że nowa koncepcja...
17/10/2002
Litewski dziennik "Lietuvos rytas" z 10 lipca 2002, Žydrūnas Damauskas, Gazprom zapłaci za litewskie zakłady mniej. Ciąg dalszy prywatyzacji litewskiego monopolu gazowego Lietuvos dujos. Po sprzedaży pakietu akcji inwestorom strategicznym z Niemiec rozpoczyna się procedura sprzedaży pakietu akcji dla dostawcy gazu z Rosji. Artykuł o tym, jak...
17/10/2002
Ukraiński dziennik "Weczirnyj Kyjiw" z 6 października 2000 r. Sierhij Kudriawskij; Rosja będzie potrzebna Europie zawsze, Ukraina - raz. Autor ocenia sytuację polityczną Ukrainy w kontekście planowanej budowy rosyjskiego gazociągu omijającego ten kraj do Europy zachodniej. Analiza rezultatów błyskawicznych rozmów prezydentów Rosji i...
17/10/2002
Dziennik białoruski “Biełorusskaja Diełowaja Gazieta” z 31 października 2000 r., Andriej Machowskij; Brzemienni… rurociągiem: Rem Wiachiriew przywiózł do Mińska projekt budowy nowego gazociągu. Efektem wizyty w Mińsku szefa Gazpromu, Rema Wiachiriewa i rozmów, które prowadził z nim premier Białorusi, Uładzimir Jarmoszyn, stało się...
16/10/2002
Od pewnego czasu jednym z najważniejszych priorytetów ekipy rządzącej na Kremlu jest poprawienie koszmarnego wizerunku Rosji w światowych mediach. Po dwóch latach takich starań można by powiedzieć, że cel ten został już niemal osiągnięty/1. Rosja postrzegana jest obecnie jako „wyłaniający się tygrys”, a prasa przedstawia promienny wizerunek...
15/10/2002
Francoise Thom; Polityka Rosji wobec Europy Środkowej: kontynuacja i obecne trendy. Wykład wygłoszony na konferencji zorganizowanej w Pradzen 28 kwietnia 2000 przez Instytut Obywatelski (Obcansky Institut). Autorka omawia „ekocentryczną” strategię Moskwy dążącej do podporządkowania sobie krajów WNP i odbudowy wpływów w dawnych demokracjach...
15/10/2002
Estoński dziennik „Eesti Päevaleht” z 29 grudnia 2000, Merit Kopli, Putin od roku wzmacnia dyscyplinę w Rosji. Artykuł podsumowuje estońsko-rosyjskie relacje w mijającym roku. Wypowiadają się na ten temat ambasador Estonii w Moskwie i estońscy biznesmeni. „Pierwszy rok rządów Władimira Putina sprzyjał ekonomicznemu sąsiedztwu Estonii i...
15/10/2002
Estoński tygodnik internetowy „The Baltics Worldwide” 21 sierpnia 2000 roku Toomas Sildam i Toomas Mattson; Szpiedzy w krajach bałtyckich, wywiad z byłym oficerem KGB Olegiem Gordijewskim, w którym jest mowa o roli, jaką państwa bałtyckie odgrywają w rosyjskiej geopolityce i zainteresowaniu nimi jej służb specjalnych. Były czasy, kiedy...
15/10/2002
Amerykański dziennik „The Wall Street Journal” z 27 listopada 2000 r. Magrit Feher; BorsodChem unika przejęcia przez Gazprom. Artykuł prezentuje ciąg dalszy afery z próbą przejęcia przez rosyjskiego monopolistę węgierskiego przedsiębiorstwa petrochemicznego. BorsodChem Rt. wygrał pierwszą rundę swojej walki i dzięki odłożeniu specjalnego zebrania...
15/10/2002
Siergiej Wasilewicz Wostrikow w artykule “Uregulowanie konfliktów w bliskiej zagranicy. Przyczynek do opracowania strategii Rosji” (Polis 5/1999, s.129-136)stawia tezę, iż Rosja powinna nauczyć się zarządzać konfliktami, gdyż ich wyeliminować z praktyki politycznej jest niemożliwe. Zdaniem autora zwłaszcza “euroazjatycki charakter geopolityczny”...
09/05/2002
Wstęp - Krajobraz po bitwie Starożytni tragicy twierdzili, że prawdziwe przeznaczenie człowieka ujawnia się dopiero w momencie jego śmierci. Dotyczy to również komunizmu: jego gwałtowny upadek i niebywałe samounicestwienie dają nam dokładniejszy obraz tego, czym on naprawdę był. Owo przypomnienie przeszłości jest niezbędne jeżeli chcemy...
08/05/2002
Zmierzch Gorbaczowa Począwszy od maja 1990 r. rząd Ryżkowa staje się obiektem ataków wszystkich sił politycznych. Gorbaczow waha się: zamiłowanie do pochlebstw skłania go do poparcia radykalnych reformatorów i rzucenia premiera lwom na pożarcie, bolszewicki instykt władzy natomiast pcha go ku utrzymaniu twardego kursu i poparciu aparatczyków ze...
07/05/2002
Wnioski płynące z puczu Streszczenie (zaczynając od strony 121) Gorbaczowa próbuje grać jednocześnie w kilku kierunkach, próbując dowiedzieć się jaki jest prawdziwy rozkład sił w aparacie. Chodziło o walkę między starą gwardią (np. V Zarząd KGB, który ciągłe dawał Gorbaczowowi fałszywe informacje, mówiąc że tylko stan nadzwyczajny może...
09/05/2001
Artykuł ten ma na celu wyjaśnienie europejskiej polityki Rosji poprzez wytłumaczenie znaczenia jakie posiadają dla przywódców rosyjskich teorie geopolityczne pozostające w modzie w Moskwie począwszy od roku 1992. Konstrukcje geopolityczne pozwalają przywrócić ciągłość w rosyjskiej polityce zagranicznej: przeciwnikiem pozostają Stany Zjednoczone,...
01/11/2000
Przed kilku dniami powstało konsorcjum łączące Gazprom, Gaz de France, Wintershall i włoski SNAM celem zbudowania gazociągu pozwalającego na przesyłanie gazu rosyjskiego do Europy Zachodniej, którego koszt ocenia się na 2 mld dolarów. Chodzi o pierwszy etap tworzenia "partnerstwa energetycznego" między UE i Rosją, zapowiadanego przez...
29/04/2000
Wykład wygłoszony na konferencji zorganizowanej w Pradze 28 kwietnia 2000 przez Instytut Obywatelski (Obcansky Institut). Autorka omawia „ekocentryczną” strategię Moskwy dążącej do podporządkowania sobie krajów WNP i odbudowy wpływów w dawnych demokracjach ludowych. Autorka artykułu zwraca uwagę na fakt, iż w momencie osłabienia roli Partii...
10/02/1989
[Opracowanie Instytutu Bogomołowa] Społeczeństwa krajów Europy Wschodniej zaczynają zmieniać swoje oblicze. Podejmowane w tym regionie próby budowy socjalizmu stalinowskimi i neostalinowskimi metodami, odbywające się nie bez czynnego udziału strony radzieckiej, zakończyły się ślepym zaułkiem. Obecną sytuację charakteryzuje zaostrzenie...
10/02/1989
[Przygotowano w Ministerstwie Spraw Zagranicznych ZSRS, luty 1989 r.] Wspólnota państw socjalistycznych przeżywa, obecnie najtrudniejszy okres w całej swej powojennej historii. Szczególnie skomplikowana sytuacja powstała we wschodniej Europie. Chodzi o losy socjalizmu w szeregu krajów tego regionu, o przyszłość Układu Warszawskiego i podstawowe...
10/02/1989
[Przygotowano w Wydziale Zagranicznym KC KPZS, luty 1989] l. Nasze stosunki z państwami socjalistycznymi. w tym z sojusznikami w ramach Układu Warszawskiego, uległy znacznemu skomplikowaniu, wchodząc w krytyczny okres. Zapoczątkowany po kwietniu 1985 r. proces stopniowego opierania ich na zasadach równouprawnienia i wzajemnej odpowiedzialności...