Artykuł i książki

23/02/2008
  1992 1995   1995 1999   1999 2003 RZĄD   OPOZYCJA   RZĄD   Isamaa (+LDP...
23/02/2008
Już w okresie kryzysu w sierpniu 1991 roku doszło do negocjacji między Radą Najwyższą i Kongresem Estonii na temat utworzenia wspólnego organu, którego zadaniem byłoby przygotowanie nowej konstytucji, przy czym pierwsze wybory parlamentalne w 1992 roku odbywały się już w ramach nowej konstytucji. Zgromadzenie Konstytucyjne złożone z...
23/02/2008
W Estonii sprawami bezpieczeństwa zajmuje się kilka służb: Kaitsepolitsei, czyli w wolnym tłumaczeniu Policja Bezpieczeństwa, stanowi odpowiednik naszego UOP-u, Służba Informacyjna MSZ prowadzi biały wywiad, Kaitseliit czyli Związek Obrony, odpowiednik Gwardii Narodowej i zaplecze kadrowe armii, posiada własny Departament wywiadu, a ponadto Służbą...
23/02/2008
7 marca odbyły się trzecie wolne wybory w niepodległej Estonii. Największą liczbę głosów - około 25 proc - zdobyła Partia Centrum, co dało jej 29 miejsc w 105 osobowym parlamencie - Riigikogu. Przewodniczący Centrum, Edgar Savisaar już dwukrotnie był premierem; w latach 1990-1991 i 1995-1996. Za drugim razem musiał ustąpić, gdy wyszło na jaw, iż...
23/02/2008
Od czasu odzyskania niepodległości przez Estonię Bruksela stale wywiera naciski na Tallin by złagodził ustawodawsto językowe i przepisy o obywatelstwie zmuszające napływową ludność rosyjskojęzyczną do nauki języka estońskiego. Max van der Stoel, Wysoki Komisarz OBWE, stwierdził ostatnio, iż poprawki do ustawy językowej przyjęte w 1998 roku nie...
23/02/2008
11 maja 1996 roku Estonię odwiedził premier Ukrainy Jewhen Marczuk, by sfinalizować wejście w życie umowy o wolnym handlu podpisanej przed kilku miesiącami przy okazji wizyty w Tallinie prezydenta Leonida Kuczmy. Premier Tiit Vähi, szef postkomunistycznej Partii Koalicyjnej, wyraził pragnienie utworzenia jednej przestrzeni gospodarczej bałtycko-...
23/02/2008
10 października 1995 roku, w pięć dni po ujawnieniu rezultatów rewizji przeprowadzonej 22 września w lokalu prywatnej agencji ochraniarskiej Security Intelligence Agency - SIA, premier Tiit Vähi zdymisjonował ministra spraw wewnętrznych Edgara Savisaara, a postkomunistyczna Partia Koalicyjna szefa rządu zerwała koalicję z wywodzącą się z lewicy...
23/02/2008
Jak ogłosiła w lipcu Estońska Agencja Prywatyzacyjna, spośród 600 dużych i średnich przedsiębiorstw sprywatyzowano 433, własnością państwa pozostanie około 20 spółek, 50 przeznaczono do bardzo ograniczonej prywatyzacji kuponowej, zaś sprzedaż największych spółek, takich jak koleje, energetyka, porty telekomunikacja, ukończona zostanie do...
23/02/2008
Isamaa początkowo chciała przyciągnąć Partię Koalicyjną, ofiarowując jej resorty gospodarki, finansów i transportu, aby rozbić Kindel Kodu, ale ostatecznie zwyciężyła koncepcja rządu centroprawicowego i antykomunistycznego, zaś w opozycji znalazły się rywalizujące ze sobą Centrum i dwa kluby KindeI Kodu. Na premiera desygnowano Laara (8.10),...
23/02/2008
22 lutego 1998 roku delegacja Ekumenicznej Cerkwi Prawosławnej (konstantynopolitańskiej) ogłosiła w Tallinie decyzję patriarchy Bartolomeusza o ponownym przyjęciu Estońskiej Apostolskiej Cerkwi Prawosławnej pod jurysdykcję Konstantynopola. Oznacza to przywrócenie związku kanonicznego między obu Kościołami na zasadzie autonomii dla Cerkwi...
23/02/2008
Niestety nie istnieje najnowsza historia Estonii. Dysponujemy jedynie starszymi pracami: M. Ojamaa, Eesti ajalugu (Historia Estonii), Stockholm 1946; Evald Uustalu, The History ot the Estonian People, London 1952. Ostatnio pojawiła się praca poświęcona pierwszym organizacjom plemiennym Estów: Sulev Vahtre, Muinasaja Loojang Eestis. Vabadusvoit1us...
22/02/2008
Po przyłączeniu Estonii władze sowieckie wykroiły z jej terytorium dwa okręgi: Narwa (3 gminy na lewym, rosyjskim brzegu Narwy: Narva, Piiri i Raja) oraz Petseri (gminy: Linnusa, Senno, Vilo, Kalda, Saatse, Petseri, Roodva i Louna) - na etnicznym pograniczu estońsko-rosyjskim i przyłączyły je do Republiki Rosyjskiej. W ten sposób...
22/02/2008
Po okresie represji Estonia zaczęła odżywać w latach 1960-tych, które przyniosły pewną stabilizację i ograniczoną liberalizację. W 1968 roku pojawiła się pierwsza publikacja niezależna - polemika z tezami Andreja Sacharowa zawartymi w jego pracy: Rozmyślania o postępie, pokojowym współistnieniu i wolności intelektualnej, głoszącej jakoby rozwój...
21/02/2008
1987 Wiosna - przez Estonię przechodzi fala protestów przeciwko budowie kopalni fosforytów w Kabala-Tőlne, co wiązałoby siź z masowym napływem Rosjan, powstaje ruch zielonych kierowany przez KGB (Vello Pőhla), nomenklaturę narodową (Tiit Made) i antykomunistów (Jüri Liim). Jest to początek masowego ruchu, przygotowującego społeczeństwo...
21/02/2008
WSPÓŁPRACA BAŁTYCKA Państwa bałtyckie nie stanowią ani jedności kulturalnej, ani politycznej czy gospodarczej. Współpraca między nimi wynika więc nie z przyczyn naturalnych, ale wyłącznie z woli politycznych elit, które w różnych momentach i nie zawsze jednocześnie tworzyły mit bałtyckiej jedności gdyż uważały, że w ten sposób łatwiej...
21/02/2008
W 1962 roku wykryto na Łotwie organizację, której nadano nazwę "Federacja Bałtycka", gdyż jej członkowie snuli plany powołania takiej wspólnoty po odzyskaniu niepodległości. Osiem osób, w tym Gunars Astra i Viktors Kalnińsz, zostało wówczas skazanych na kary od 8 do 15 lat łagru. Organizacja łotewska nie miała jednak, mimo swej nazwy, żadnych...
01/06/2007
W Estonii, podobnie jak na Litwie, a inaczej niż na Łotwie, rozwinęła się niezależna działalność wydawnicza. Pierwsze publikacje podziemne rozpowszechniały w latach 1971-1974 Estoński Ruch Demokratyczny i Estoński Front Narodowy; w języku estońskim wydawano: "Demokraat" (Demokrata), "Eesti Rahvuslik Hääl" (Estoński Głos Narodowy) i "Eesti...
01/06/2007
EESTIMAA - ESTONIA Estonia dzieli się na 15 ,,rajoonide" (rejonów): Hiiumaa, Haapsalu, Harju, Rakvere, Kohtla-Järve, Rapla, Paide, Jôgeva, Kingissepa (Saaremaa), Pärnu, Viljandi, Tartu, Valga, Pôlva, Vôru, które z kolei dzielą się na ,,kulanôukogude" (rady gminne). STOLICA - Tallinn (Rewal, Tallin). GŁÓWNE MIASTA - Narva, Kohtla-Järve, Rakvere...