Materiały pomocnicze

03/06/2012
 Autorka: Jurgita Kraużlis, uzupełnili: Gergely Schreiber-Kovács, 1970 Powstaje Estoński Front Narodowy (Eesti Rahvusrinne) – tajna organizacja założona z inicjatywy Kalju Mätika, i Arva Varata, dążąca do przywrócenia niepodległości Estonii na drode referendm pod nadzorem ONZ. EFN wydawał niezależne pismo „Eesti Rahvuslik Hääl” (Estoński...
19/05/2012
ZAKOŃCZENIE Pisząc o wyborach demokratycznych często używa się przykładu wahadła, które regularnie, w jednym rytmie, wychyla się w jedną, a potem w druga stronę. Gdy znajdzie się w maksymalnym punkcie wychylenia, wskazuje na lewicę, potem wędruje w drugim kierunku, ku prawicy. Czas jednego takiego wahnięcia to najczęściej cztery lata, bo tyle...
19/05/2012
Wybory 7 marca 1999 r. były trzecimi w niepodległej Estonii wolnymi wyborami do parlamentu. Zaskoczeniem in minus była niska frekwencja wyborcza. Przy wzroście liczby uprawnionych do głosowania (850 544, 83 119 więcej, niż w 1995) wyniosła ona 57.43%. Tradycyjnie, najwięcej wyborców poszło do urn w stolicy (60.7%). Najmniej chętnie głosowano na...
19/05/2012
KESKERAKOND - Partia Centrum Mimo dobrego wyniku w wyborach w 1995 r. nie dane było partii Savisaara na dłużej zagrzać miejsca w ławach rządowych. Centrolewicowa koalicja Keskerakond i partii tworzących wyborczy blok Koond-Erakond Maarahva Ühendus przetrwała tylko pół roku. "Centryści" mieli w rządzie Vähiego (Koonderakond) pięciu ministrów -...
19/05/2012
 688 punktów wyborczych w całym kraju otwartych było w niedzielę 5 marca od godz. 9 rano do 8 wieczorem. Przebieg głosowania obserwowała grupa obserwatorów ze Zgromadzenia Parlamentarnego OBWE z Norwegiem Are Naessem na czele. Frekwencja wyniosła w skali całego kraju 68,9% (na 791 957 uprawnionych do głosowania, do urn udało się 545 770)....
19/05/2012
Koond-Erakond Maarahva Ühendus /Sojusz Partii Koalicyjnej i Ludu Wiejskiego/ Za głównego faworyta zbliżających się wyborów powszechnie uważano wyborczą koalicję Koond-Erakond Maarahva Ühendus (KMÜ). Był to sojusz postkomunistycznych technokratów i wyższych funkcjonariuszy aparatu partyjnego sowieckiej Estonii (Koonderakond) z nomenklaturą...
19/05/2012
Wstęp Pierwsze wolne wybory parlamentarne w niepodległej Estonii miały miejsce na jesieni 1992 r. Okres gwałtownych przekształceń ekonomicznych i transformacji społeczno-politycznej miały jednak wpływ na to, że pierwszy parlament wybrany w wolnych i demokratycznych wyborach, od początku nosił znamię tymczasowości. W tej sytuacji za początek...
23/02/2008
Grzegorz Kuczyński "Nowi Rosjanie" chcą do Europy (2000) W Estonii powstała nowa rosyjska partia. To już czwarte ugrupowanie reprezentujące interesy największej w tym kraju mniejszości narodowej. Pierwsze jednak, które otwarcie zrywa z Moskwą i deklaruje chęć współpracy z rządzącą obecnie centroprawicową koalicją. Dotychczas, mimo pozornego...
23/02/2008
W tym roku Estonia obchodzi 10-lecie odzyskania niepodległości. Ostatnią dekadę milionowy zaledwie naród Estończyków może chyba uznać za najlepszy jak dotąd okres w ich niepodległej historii. Doskonały stan gospodarki, stabilny system polityczny i wyraźny postęp w integracji mniejszości rosyjskiej sprawiły, iż Estonia jest wzorem do naśladowania...
23/02/2008
Grzegorz Kuczyński Historia pewnej umowy Tajna umowa estońskich postkomunistów z KGB zapewnić miała byłym pracownikom sowieckiej bezpieki w Estonii nietykalność. Ujawnienie dokumentu wywołało w tym bałtyckim kraju prawdziwa burzę. Mówi się wręcz o zdradzie stanu, a zdaniem wielu, za skandalem, który może wstrząsnąć podstawami estońskiej demokracji...
22/02/2008
PIERIESTROJKA W KRAJACH BAŁTYCKICH Przemiany w trzech krajach Bałtyckich - na Litwie, Łotwie i Estonii, które doprowadziły do odzyskania niepodległości, odbywały się według podobnego scenariuszu. Podczas okupacji sowieckiej kraje te były jednakowo odcięte nie tylko od wolnego świata, ale w dużym stopniu także od krajów satelickich, a więc wspólna...
21/02/2008
Przemiany w trzech krajach Bałtyckich - na Litwie, Łotwie i Estonii, które doprowadziły do odzyskania niepodległości, odbywały się według podobnego scenariuszu. Podczas okupacji sowieckiej kraje te były jednakowo odcięte nie tylko od wolnego świata, ale w dużym stopniu także od krajów satelickich, a więc wspólna działalność okrutnie prześladowanej...
21/02/2008
[78] Więc, w połowie lat siedemdziesiątych Pan okazał się w otwartej konfrontacji z władzą. Dlatego, jak się widzi teraz, wszystkie kroki w Pańskim życiu zdają się być absolutnie logiczne. Niby akurat tak trzeba było postąpić, chociaż można byłoby pójść i inną drogą. Oczywiście, można było pójść inną drogą. Ale dla mnie taki rozwój był...
09/07/2007
KALLE ELLER W 1954 roku, gdy miałem 14 lat, trafiłem do młodzieżowej organizacji zbrojnej. Według mnie jej założycielami byli ludzie tylko niewiele starsi ode mnie, może 16 letni. Nasza grupa powstała w końcu 1952 roku lub na początku 1953 roku. Część jej członków wpadła, a pozostałym udało się zakonspirować. Razem ze mną do organizacji weszło...
30/03/2006
KAPO przestrzega przed rosyjskimi werbownikami, Jaanus Piirsalu. “Eesti Päevaleht” z 22 marca 2006. Służby specjalne Rosji coraz agresywniej werbują Estończyków i mieszkańców Estonii, odwiedzających sąsiednie państwo - wyjeżdżających do Rosji - ostrzega policja bezpieczeństwa (KAPO). Oczywistą przyczyną bardziej aktywnego werbunku jest to, że...
27/05/2003
Czy Edgar Savisaar, ogłaszając piętnaście lat temu w telewizyjnej audycji "Pomyślmy jeszcze" ("Mõtleme veel") powstanie Frontu Ludowego, uczynił 13 kwietnia 1988 roku dniem narodzin legalnej opozycji w ZSRS? Z pewnością nie - wynika z analizy ówczesnych dokumentów, do których dotarli dziennikarze Toomas Kümmel i Toivo Kallas. Nieprawdopodobne...
15/10/2002
Dziennik amerykański „The Boston Globe” z dnia 1 września 2000, Michael Tarm; Estonia wydala rosyjskich dyplomatów - Moskwa bierze odwet. Rosjanie twierdzą, że działalność estońskich służb specjalnych podkopuje dobre stosunki między oboma państwami. Estonia podjęła kroki prowadzące do wydalenia dwóch rosyjskich dyplomatów oskarżonych o szpiegostwo...
15/10/2002
Dziennik estoński “Postimees” z dnia 1 września 2000, Toomas Sildam; Kadri Liik (Moskwa); Rosyjscy dyplomaci gromadzili tajne informacje o estońskich służbach ochrony pogranicza. Największa estońska gazeta powołuje się na anonimowe źródła, ujawniając szczegóły szpiegowskiej afery. “Pseudodyplomatyczne zainteresowanie miejscowymi strukturami...
15/10/2002
Dziennik estoński „Postimees” z 7 listopada 2000, Argo Ideon; Rosja domaga się postępowania zgodnie z ustaleniami umowy Vare – Szironin. Ciąg dalszy burzy związanej z ujawnieniem kilka dni wcześniej tajnej umowy, zawartej w 1991 r. przez ówczesny postkomunistyczny rząd Estonii z sowieckim KGB. W ubiegłym tygodniu Estończyków zbulwersowało...