Artykuł i książki

23/02/2008
Ostatnie wybory w Czechach pokazały, iż przezwyciężono po 8 latach efekt operacji dywersji politycznej wykonanej w 1998 roku wobec ODS. Centroprawicowa Obywatelska Partia Demokratyczna wygrała dwa kolejne wybory w roku 1992 i 1996 zdobywając odpowiednio 76 i 68 mandatów i razem z siostrzaną partią konserwatywną ODA dysponowała 90 i 81 mandatami....
23/02/2008
Socjaldemokraci Milosza Zemana zdobywając w wyborach 1998 roku 74 mandaty na 200 mogli stworzyć mniejszościowy gabinet dzięki umowie o współdziałaniu z Demokratyczną Partią Obywatelską (ODS) Klausa (63 mandaty). W ten sposób ODS formalnie pozostawała w opozycji ale nie utraciła miejsc w radach nadzorczych i powstał system, w którym rząd mogła...
23/02/2008
Czeska Narodni Rada 1990-2002   Czerwiec 1990-1992   1992-1996 1996-1998   1998-2002 2002-2006 Rząd Rząd Opozycja...
23/02/2008
Po tysiącu dni mniejszościowego rządu socjaldemokracji, premier Milosz Zeman ustąpił ze stanowiska przewodniczącego swej partii, zachodując na razie jeszcze stanowisko premiera. Do spadku po Zemanie pretendowały dwie frakcje: pragmatycy na czele z ministrem spraw wewnętrznych Grossem wspierani przez grupę tzw. finansistów czyli technokratów na...
23/02/2008
27 kwietnia zakończyła się ostatnia sesja parlamentu czeskiego przed wyborami do izby niższej wyznaczonymi na 31 maja i 1 czerwca 1998 roku. Długo odwlekane wybory do izby wyższej - 81 osobowego Senatu, odbędą się dopiero 15-16 listopada. O 200 mandatów poselskich ubiega się około 20 partii, ale wiadomo, iż tylko 6 ma szansę przekroczenia 5%...
23/02/2008
Roman Heck, Marian Orzechowski, Historia Czechosłowacji, Ossolineum, Wrocław, Warszawa, Kraków 1969, s. 468 obejmuje okres od początku do 1948 roku. Jest to tradycyjna, marksistowska interpretacja historii pisana zgodnie z ówczesną linią partii. Podobną pozycją w języku czeskim jest: Przehled Czeskoslovenskych diejin, t. I-III, Praha 1958-1960....
23/02/2008
W grudniu 1990 roku parlament uchwalił Ustawę o Głównym Inspektorze Sił Zbrojnych, by w ten sposób dodać cywilną kontrolę nad MON pozostającym wówczas nadal w rękach komunistów. Nie mianowano jednak nikogo, gdyż po przejściu MON przez cywila, posłowie nie widzieli takiej potrzeby. Po rozpadzie federacji dyskusja nad celowością istnienia GISZ...
23/02/2008
Slużba Národní Bezpecznosti dzieliła się na dwa równoległe piony: Veżejná Bezpecznost - VB, Bezpieczeństwo Publiczne czyli czeski odpowiednik Milicji Obywatelskiej i Státní Bezpecznost - StB, Bezpieczeństwo Państwowe, a więc Służbę Bezpieczeństwa. VB podłegała republikańskim ministerstwom spraw wewnętrznych MSW, natomiast StB federalnemu MSW, z...
23/02/2008
ŁUŻYCE Dzisiejsze Dolne i Górne Łużyce - Lużice obejmują obszar 20 tysięcy km kw. i stanowią pozostałość terenów zasiedlonych w VI wieku przez Serbów Łużyckich, którzy wówczas zamieszkiwali przestrzeń między linią biegnącą od Frankfurtu nad Odrą przez Köpenick, Jüteborg do Barby nad Łabą a pasmem gór północnoczeskich oraz rzekami Bóbr na...
23/02/2008
SPÓR O SENAT (do 1996) Uchwalona w grudniu 1992 roku Konstytucja Republiki Czeskiej przewidywała utworzenia Senatu. Pierwszy Senat miał mieć z konieczności charakter tymczasowy, gdyż jego kadencja byłaby skrócona, by kolejne wybory do Senatu i Izby Poselskiej mogły przypaść w tym samym terminie. Powołanie Senatu popierali ludowcy KDS i ODA, ale...
23/02/2008
Od 1990 roku Klaus, najpierw jako federalny minister finansów, a następnie premier czeski, konsekwentnie realizował program reform naszkicowany jeszcze przed Listopadem w omówionym już opracowaniu «Czechosłowacja na rozdrożu». 2 października 1990 roku uchwalono pierwszą ustawę restytucyjną obejmującą konfiskaty z lat 1955 - 1961. Przewidywała ona...
23/02/2008
Zwrot majątku kościelnego łączył się z ogólnym problemem restytucji własności stowarzyszeń, organizacji, związków wyznaniowych, gmin itp. Należy zaznaczyć, że w 1947 roku reforma rolna pozbawiła Kościół katolicki znacznej części ziemi, ewentualna restytucja miała więc dotyczyć stanu po parcelacji (po 25 lutego 1948 roku), a zwłaszcza zwrotu...
23/02/2008
Skupiska dawnych kolonistów czeskich występują w Chorwacji, Wojwodinie, Banacie serbskim i rumuńskim oraz na Wołyniu i w Besarabii, tj. w krajach, do których emigrowali czescy chłopi w XIX wieku. (O 60 tysięcznej mniejszości czeskiej na Słowacji i 400 tysięcznej mniejszości słowackiej w Czechach, patrz: Józef Darski, Słowacja...) W 1981 roku w...
23/02/2008
Po II wojnie światowej na mocy dekretu nr 120 z 1946 roku Benesz anulował konfiskaty dotyczące majątku żydowskiego zabranego po 1938 roku, ale przed 1948 rokiem restytucji nie zdążono w pełni wprowadzić w życie. Ustawy reprywatyzacyjne z lat 1990 - 1991 oddały Żydom własność skonfiskowaną po 1948 roku ale nie dotyczyło to osób i gmin religijnych,...
23/02/2008
Przed II wojną światową na terenie Czech mieszkały na stałe dwie grupy Cyganów: niemieccy Sintowie w północnej i zachodniej części pogranicza czesko-niemieckiego i w okręgu praskim oraz Romowie czescy na Morawach południowych. Ponadto Czechy odwiedzali Cyganie rumuńscy (nomadzi Lovariu lub Calderariu). Gdy w 1938 roku Sudety i Morawy południowe...
23/02/2008
Na terenie styku Czech, Moraw i Słowacji, dawnego Śląska czeskiego i Polski uformowało się odrębne Księstwo Cieszyńskie. Weszło ono w skład Korony Czeskiej w 1327 roku. W wieku XVI językiem urzędowym był czeski. W XIX wieku wśród wieloetnicznej i częściowo obojętnej jeszcze pod względem narodowym ludności Cieszyńskiego rywalizowały ze sobą...
23/02/2008
Mianem kwestii sudeckiej przed wojną określano problem asymilacji państwowej Sudetów i dążenie ich niemieckich mieszkańców do równouprawnienia i autonomii, które zakończyło się traktatem monachijskim. Obecnie pod tym terminem rozumie się wygnanie Niemców Sudeckich i ich starania o obalenie dekretów Benesza, a więc w praktyce restytucję majątkową i...
23/02/2008
Morawianie są Czechami, choć mają silną świadomość odrębności regionalnej ze względów historycznych, zaś w ich języku obecne są liczne regionalizmy. Morawianie są katolikami, podczas gdy elita czeska była protestancka, zaś społeczeństwo w Czechach właściwych w dużym stopniu laickie. Śląsk Opawski i Cieszyński jest pozostałością po czeskim władaniu...
23/02/2008
Projekt przyszłej konstytucji Republiki Czeskiej, przyjęty przez rząd Klausa, przewidywał system parlamentarny i dwuizbowy parlament; do izby niższej wybierano by 200 posłów w wieku co najmniej 21 lat na kadencję czteroletnią, do izby wyższej - senatu wybierano by 81 senatorów w wieku co najmniej 40 lat na kadencję ośmioletnią, ale co cztery lata...
23/02/2008
Mianowany przez prezydenta Havla ministrem spraw wewnętrznych Richard Sacher (30.12.1989) przystąpił w lutym do likwidacji policji politycznej StB. Pierwszym zastępcą Sachra został reprezentant OF i rzecznik Karty 77 - Jan Ruml (kwiecień 1990). 6 tysięcy komitetów strajkowych, które powstały przed 27 listopada 1989 roku, utworzyło Stowarzyszenie...
01/06/2007
DROGA DO 17 LISTOPADA I REWOLUCJA Upadek komunizmu przedstawiany jest zazwyczaj jako wynik społecznego nacisku, którego powstanie zostało umożliwione przez dojście do władzy reformatorskiej ekipy Gorbaczowa. Zaniechała ona stosowania przemocy i otworzyła drogę do kompromisów by zreformować upadający ustrój, co w rezultacie doprowadziło do jego...
01/06/2007
Informacje wstępne Czechy (Czesko) podzielone są na 75 powiatów (okresów): Beneszov, Beroun, Kladno, Kolín, Kutná Hora, Mielník, Mladá Boleslav, Nymburk, Praga-vychod, Praga-západ, Przíbram i Rakovník w dawnym Kraju Środkowoczeskim; Czeské Budiejovice, Czesky Krumlov, Jindrzichuv Hradec, Pelhrzimov, Písek, Prachatice, Strakonice i Tábor w dawnym...