Artykuł i książki

25/02/2014
Rozgrywka na Ukrainie i w całym Pomoście Bałtycko-Czarnomorskim dopiero się zaczyna. Nie chodzi jednak tylko o początek zwrotu geopolitycznego, który może potrwać dekadę, ale także o likwidację systemu postkomunistycznego, a więc rewolucję społeczną. Zwycięstwo na jednej płaszczyźnie nie musi wcale oznaczać sukcesu na drugiej. Chociaż...
04/06/2012
Okres 1985-1988   Na Białorusi zmiany były najsłabsze; z jednej strony jej nomenklatura nie stanowiła takiej potęgi jak ukraińska z powodu braku kompleksu wojskowo-przemysłowego, więc jej złamanie nie było konieczne, a z drugiej nie należała do specjalnego obszaru Nadbałtyki, który miał odgrywać wyjątkową rolę w polityce „Europejskiego...
03/06/2009
 Dyktatury opierają się na organach bezpieczeństwa ale jednocześnie ich los jest zależny nie tyle od opozycji, która w warunkach represji nie ma możliwości działania i uzyskania szerokiego poparcia, co od wewnętrznych sprzeczności i gry interesów między poszczególnymi służbami i nimi a dyktatorem. Kierownictwo służb zagrożone wymianą lub...
04/08/2006
Niedawny wywiad Marii Przełomie z Siergiejem Karaganowem, jednym z teoretyków polityki rosyjskiej, opublikowany w „Dzienniku”, pozwala spojrzeć na strategię Rosji wobec Białorusi.   Na pytanie, czy Łukaszenka będzie prezydentem przez kolejnych pięć lat, Karaganow odpowiedział: „Myślę, że sytuacja jest otwarta i zależy od wielu czynników”,...
03/06/2006
Kiedy Amerykanie zapowiedzieli, iż Łukaszenka podzieli los Kuczmy, właściciel Białorusi postanowił dokonać skoku do przodu. Temu ma służyć wszczęty przez niego konflikt z Polakami i Polską. Tworząc z Polaków główne zagrożenie dla Białorusi, chce uzyskać poparcie społeczeństwa białoruskiego i uniemożliwić powtórzenie się scenariusza ukraińskiego, a...
26/11/2004
Alaksandar Łukaszenka wyrzucił właśnie szefa KGB Jerina, po jego wypowiedzi, grożącej, iż wkrótce wyjdzie na jaw cała prawda o tajemniczych zniknięciach (czytaj: mordach politycznych) opozycyjnych polityków na Białorusi. Cóż to oznacza? Interpretacja dla mediów i ekspertów jest prosta: Jerin dostał nagłego napadu uczciwości i gwałtownego rozrostu...
02/03/2001
9 września Alaksander Łukaszenka zostanie ponownie "wybrany" prezydentem Białorusi przez przytłaczającą większość narodu. Skoro sam o tym zapewnił, "wybory" wydają się zbędne i na dobrą sprawę nie wiadomo po co je organizuje. Obserwatorzy OBWE pewnie zostaną w ostatniej chwili wpuszczeni na Białoruś, gdyż Łukaszenko równie mało przejmuje się ich...
03/06/2000
Na Białorusi wyznaczono na 15 października 2000 roku wybory parlamentarne do Izby Reprezentantów, stanowiącej izbę niższą składającą się ze 110 deputowanych wybieranych w okręgach jednomandatowych przez wszystkich obywateli i na okres od 18 sierpnia do 18 listopada wybory do Rady Republiki Zgromadzenia Narodowego, stanowiącej izbę wyższą, do...
02/03/1999
Białoruskiemu Frontowi Ludowemu, który stał się prawicową i narodową partią niepodległościową, zagrażał rozpad już od momentu gdy jego szef, Zianon Paźniak został zmuszony do wyjazdu z Białorusi. BNF nie mógł funkcjonować sprawnie w kraju, podczas gdy jego przywódca starał się wszystkim kierować z sąsiedniej Polski. W roku 1999 sytuacja stała...
02/03/1998
ROZGRYWKA WEWNĄTRZ ROSYJSKA Prezydenci Rosji i Białorusi, Borys Jelcyn i Aleksander Łukaszenka podpisali deklarację, która powinna doprowadzić latem 1999 roku do przekształcenia związku Białorusi i Rosji w jedno państwo związkowe. Już w marcu rosyjski rubel może się stać wspólną walutą. Już w maju 1997 roku Stowarzyszenie Białorusi i Rosji,...
02/03/1993
SYTUACJA POLITYCZNA Do połowy lat osiemdziesiątych opozycja na Białorusi sowieckiej nie istniała. Jedyną osobą, która otwarcie przeciwstawiała się rusyfikacji i wysyłała na Zachód artykuły samizdatu, był robotnik Michaił Kukobaka, więziony w szpitalach psychiatrycznych i w łagrach w latach 1970-1976 oraz 1978-1987. Dopiero w połowie lat...
23/02/1993
Białorusini należą razem z Ukraińcami i Rosjanami do Słowian wschodnich. Przodkowie Białorusinów od VI w. n.e. przesuwali się z południa na Smoleńszczyznę i północny-zachód, asymilując po drodze plemiona bałtyckie, które w pierwszej połowie I tysiąclecia n.e. zasiedlały cały obszar dzisiejszej Białorusi. Ziemie białoruskie znajdowały się daleko od...
02/03/1992
Ruch białoruski stoi nie tylko wobec problemu znacznej rusyfikacji (wielu jego działaczy posługuje się rosyjskim i uczy się dopiero białoruskiego), ale także znajduje się jeszcze na etapie udowadniania odrębności własnego narodu. Białorusini bronią kilku tez, które tworzą podstawy ich idei narodowej: - język białoruski wyodrębnił się z...
02/03/1992
Polacy nie byli ustosunkowani wrogo do Białorusinów; wielu brało udział w ruchu białoruskim. Działacze PPS, Michałowicz i Miller, współorganizowali BRH, zaś środowisko z którego wywodziła się ta partia miało białorusko-polski charakter. PPS przemycała druki białoruskie (1895), a nawet sama je wydawała (1902-1903), by mobilizować Białorusinów do...
02/03/1992
Ze względu na słabość ruchu białoruskiego konflikt białorusko-litewski nie nabrał dotychczas istotnego znaczenia. W przeszłości jego przedmiotem była przynależność Wilna, uważanego przez Białorusinów za własne centrum narodowe, i Wileńszczyzny, którą oba narody traktowały w przeszłości jako w całości ich własne terytorium. Jednocześnie białoruscy...
02/03/1992
Polesie, zamieszkałe przez ludność indyferentną narodowo (Poleszucy), należy w większości do Białorusi. Wraz z "pieriestrojką' rozpoczęła się narodowa działalność Ukraińców na Polesiu, którzy uważają ten teren za etnicznie ukraiński. Skrajni nacjonaliści ukraińscy głoszą, iż w obwodzie brzeskim mieszka około 1 miliona osób "pochodzenia...
02/03/1992
W języku polskim dysponujemy przestarzałą już pracą W. Kosmana, Historia Białorusi, Wrocław 1979. Początki państwa białoruskiego z punktu widzenia ruchu odrodzenia narodowego przedstawił Mikoła Jermałowicz, Starażytnaja Biełaruś. Połacki i nowaharodski peryjady, Miensk 1990, s. 366. Ten sam autor omawia powstanie Wielkiego Księstwa Litewskiego...