Artykuły

08-11-1998
Wojciech Jaruzelski zarzucił Władimirowi Bukowskiemu, iż w swojej książce "Moskiewski Proces", zamieścił skróconą wersję stenogramu z posiedzenia Biura Politycznego KC KPZR i w ten sposób dopuścił się manipulacji, w wyniku której Jaruzelski przedstawiony został w niekorzystnym świetle. Poniżej publikujemy zapis posiedzenia z 10 grudnia 1981 roku w...
08-07-1998
Zabójstwo premiera Armenii Wazgena Sarkisiana nadal pozostaje niewyjaśnione, mimo upływu czasu i aresztowania bezpośrednich wykonawców zbrodni oraz już 17 "zleceniodawców". Spekulacje na temat porachunków klanowych czy akcji rosyjskiej mającej rzekomo przeszkodzić dryfowaniu Armenii w stronę USA nadal nie uzyskały żadnego wsparcia w postaci...
08-07-1998
Czechy, Polska i Węgry zostały właśnie zaakceptowane w NATO. Można sądzić, że jednym z warunków tego kroku było wcześniejsze, przynajmniej formalne, przyjęcie we wszystkich trzech krajach ustaw lustracyjnych; czeskiej 4 października 1991 roku, węgierskiej 8 marca 1994 roku i wersji poprawionej 3 lipca 1996 roku oraz polskiej 11 kwietnia 1997 roku...
08-06-1998
4 lutego 1998 roku prezydent Armenii, Lewon Ter Petrosian, został zmuszony do ustąpienia ze stanowiska, oficjalnie z powodu zaakceptowania planu stopniowego uregulowania konfliktu w Karabachu zaproponowanego przez tzw. Grupę Mińską (Francja, Anglia, Niemcy, USA i Rosja) i sprowadzającego się do rozpoczęcia procesu wycofywania się Ormian z terenów...
10-05-1998
W naszych czasach, gdy przywódcy polityczni otaczają się miernotami, gdyż jedynie wśród nich czują się bezpiecznie i tylko na ich tle mogą górować nad otoczeniem, redaktor Jerzy Giedroyc błyszczał zawsze światłem swych współpracowników, co dowodzi jego dużych zdolności organizacyjnych i kierowniczych. „Kultura” skupiła wokół siebie elitę...
28-04-1998
Mimo upływu ponad dwu miesięcy od wyborów parlamentarnych w Mołdawii nadal nie udało się utworzyć nowego rządu. Przyczyną kryzysu jest konflikt między różnymi odłamami postkomunistów, na które rozpadła się nomenklatura w okresie przebudowy. Obóz demokratyczny, z powodu własnej słabości, może jedynie kibicować tej rywalizacji.   Spośród 104...
28-04-1998
KONTENEROWA BOMBA Rumunia znalazła się w rankingach na ostatnim, 11-tym miejscu wśród państw - kandydatów do rozszerzonej Unii Europejskiej. Kryzys rządowy, który zaczął się w grudniu 1997 roku, trwa nadal. Rząd i prezydent stale zapowiadają przyspieszenie reform, ale wszystko kończy się na deklaracjach. Parlament stale obraduje nad lustracją i...
08-03-1998
Ekspansja Rosji na Kaukaz rozpoczęła się jeszcze w XVIII wieku; w 1801 roku przyłączono Gruzję, ale Achałcyche w 1829, a Batumi, Kars i Ardachan dopiero w 1878 (dwa ostatnie okręgi Turcja odzyskała w roku 1918), natomiast w 1859 podbito czeczeńsko-awarskie państwo Szamila, a w 1828 roku podzielono ostatecznie Azerbejdżan między Rosję i Persję. Do...
02-03-1998
ROZGRYWKA WEWNĄTRZ ROSYJSKA Prezydenci Rosji i Białorusi, Borys Jelcyn i Aleksander Łukaszenka podpisali deklarację, która powinna doprowadzić latem 1999 roku do przekształcenia związku Białorusi i Rosji w jedno państwo związkowe. Już w marcu rosyjski rubel może się stać wspólną walutą. Już w maju 1997 roku Stowarzyszenie Białorusi i Rosji,...
08-02-1998
Wielu publicystów, chcąc zatrzeć istotne różnice polityczne z czasów PRL-u, które do dziś decydują o stanowiskach zajmowanych w zasadniczych sporach politycznych, uparcie określa mianem opozycji antykomunistycznej wszystkich, którzy kiedyś sprzeciwiali się komunistom. Walka przeciwko komunistom nie jest jeszcze walką z komunizmem, ta zaś...
28-04-1996
A TO RUMUNIA WŁAŚNIE « Osoby fizyczne lub prawne, które goszczą obcokrajowca, są zobowiązane zgłosić się do organów policji w danej miejscowości w terminie do 48 godzin, w wypadku przeciwnym podlegają sankcji karnej. Również cudzoziemcy przybywający do kraju, którzy nie wchodzą w skład delegacji oficjalnych i nie są zaproszeni przez organy...
02-06-1995
Albańczycy uważają, że wszyscy Grecy w Albanii to rolnicy, którzy przybyli z Grecji przed wojną i ich potomkowie, a zatem nie muszą mieć praw narodowych (w Macedonii ta sama teza jest proponowana w stosunku do Albańczyków, którzy przybyli z Kosowa, w tym samym celu co ta w Grecji w stosunku do Albańczyków, którzy przybyli z Albanii). Jednakże...
08-05-1995
Dysponujemy dwiema kategoriami polskich źródeł: dziesięcioma pamiętnikami Polaków skazanych na służbę w armii na Kaukazie za działalność patriotyczną i niepodległościową, jak też licznymi artykułami napisanymi przez Polaków w XIX wieku; archiwami Hôtel Lambert, które zostały przeniesione do Polski po 1871 roku. Całość przechowywanych w...
28-07-1993
Po wyborach władze postanowiły zlikwidować "miasteczko wolności" na Placu Uniwersyteckim. Prezydent, premier, Prokuratura Generalna i szefowie resortów spraw wewnętrznych, obrony narodowej oraz SRI wydali polecenie sprowadzenia górników (11.06). 13 czerwca wojsko oczyściło Plac Uniwersytecki, a następnie bojówkarze z Jiu dokonali pogromu opozycji...
28-06-1993
SYTUACJA POLITYCZNA 1977 - MAJ 1990 Nawrót do ideologii w kulturze, tzw. mała rewolucja kulturalna (1971) i zwrot 1974 roku spowodowały kryzys. W styczniu 1977 roku pisarz Paul Goma, dotychczas wierny Ceauşescu, zarzucił mu zdradę postawy z 1968 roku oraz zadeklarował solidarność z Kartą 77, a w lutym wraz z 7 intelektualistami (m. in. lon...
28-04-1993
HISTORIA W wyniku wojen między Rzymem a państwem dackim Decebala (87-106) Cesarstwo opanowało późniejszy Siedmiogród, Banat i Oltenię. W latach 271-275, pod naporem barbarzyńców, prowincja Dacja została ewakuowana i administracja rzymska wycofała się na południe od Dunaju. Obszar Rumunii zajmowały później kolejno fale Gotów, Hunów, Gepidów...
28-04-1993
W języku polskim dysponujemy pracami Juliusza Demela: Historia Rumunii, Ossolineum Wrocław 1986, s. 474, która kończy się na okresie II wojny światowej, zawiera przegląd bibliograficzny, zwłaszcza dotyczący stosunków polsko-rumuńskich; Aleksander Guza, Wrocław 1977, poświęcona okresowi zjednoczenia. W języku rumuńskim istnieje praca zbiorowa:...
02-03-1993
SYTUACJA POLITYCZNA Do połowy lat osiemdziesiątych opozycja na Białorusi sowieckiej nie istniała. Jedyną osobą, która otwarcie przeciwstawiała się rusyfikacji i wysyłała na Zachód artykuły samizdatu, był robotnik Michaił Kukobaka, więziony w szpitalach psychiatrycznych i w łagrach w latach 1970-1976 oraz 1978-1987. Dopiero w połowie lat...
23-02-1993
Białorusini należą razem z Ukraińcami i Rosjanami do Słowian wschodnich. Przodkowie Białorusinów od VI w. n.e. przesuwali się z południa na Smoleńszczyznę i północny-zachód, asymilując po drodze plemiona bałtyckie, które w pierwszej połowie I tysiąclecia n.e. zasiedlały cały obszar dzisiejszej Białorusi. Ziemie białoruskie znajdowały się daleko od...
02-09-1992
Opracowanie dotyczy dyskusji na temat zasadności ujawniania dawnych tajnych współpracowników policji politycznej, którzy zajmują obecnie wysokie i odpowiedzialne stanowiska państwowe lub odgrywają istotną rolę w życiu politycznym krajów postkomunistycznych: Litwy, Polski, Czecho-Słowacji, Węgier, Rumunii i Bułgarii, a także na terenie dawnego NRD...
02-03-1992
Ruch białoruski stoi nie tylko wobec problemu znacznej rusyfikacji (wielu jego działaczy posługuje się rosyjskim i uczy się dopiero białoruskiego), ale także znajduje się jeszcze na etapie udowadniania odrębności własnego narodu. Białorusini bronią kilku tez, które tworzą podstawy ich idei narodowej: - język białoruski wyodrębnił się z...
02-03-1992
Polacy nie byli ustosunkowani wrogo do Białorusinów; wielu brało udział w ruchu białoruskim. Działacze PPS, Michałowicz i Miller, współorganizowali BRH, zaś środowisko z którego wywodziła się ta partia miało białorusko-polski charakter. PPS przemycała druki białoruskie (1895), a nawet sama je wydawała (1902-1903), by mobilizować Białorusinów do...
02-03-1992
Ze względu na słabość ruchu białoruskiego konflikt białorusko-litewski nie nabrał dotychczas istotnego znaczenia. W przeszłości jego przedmiotem była przynależność Wilna, uważanego przez Białorusinów za własne centrum narodowe, i Wileńszczyzny, którą oba narody traktowały w przeszłości jako w całości ich własne terytorium. Jednocześnie białoruscy...
02-03-1992
Polesie, zamieszkałe przez ludność indyferentną narodowo (Poleszucy), należy w większości do Białorusi. Wraz z "pieriestrojką' rozpoczęła się narodowa działalność Ukraińców na Polesiu, którzy uważają ten teren za etnicznie ukraiński. Skrajni nacjonaliści ukraińscy głoszą, iż w obwodzie brzeskim mieszka około 1 miliona osób "pochodzenia...
02-03-1992
W języku polskim dysponujemy przestarzałą już pracą W. Kosmana, Historia Białorusi, Wrocław 1979. Początki państwa białoruskiego z punktu widzenia ruchu odrodzenia narodowego przedstawił Mikoła Jermałowicz, Starażytnaja Biełaruś. Połacki i nowaharodski peryjady, Miensk 1990, s. 366. Ten sam autor omawia powstanie Wielkiego Księstwa Litewskiego...

Pages