MOŁDOWA - panorama polityczna

Tadeusz Iwański, Grzegorz Jarosiński – rocznik IV, Jurij Kurstak – rocznik V, Katarina Vukašinović – rocznik X, Mikołaj Mazur – rocznik XI, Ekaterina Badmajewa 2012/2013

partia

poglądy

geneza

ludzie

poparcie

MPC- Partidul Comuniştilor din Republica Moldova - Komunistyczna Partia Mołdowy

Ostatni okres władzy (od 2007r.): nowa jakość życia, modernizacja gospodarcza, integracje europejskie, konsolidacja społeczna
Wcześniej: przeciwko przemianom rynkowym, prywatyzacji, reformie rolnej, za zacieśnianiem więzi gospodarczej i politycznej z WNP, za równouprawnieniem rosyjskiego, za rusyfikacją , zjednoczeniem z Rosją i Białorusią, Wspólnotą Euroazjatycką wprowadzeniem nowego języka oficjalnego “mołdawskiego”, zahamowaniem prywatyzacji;
konserwatywno-rosyjski, wpływy w Naddniestrzu

Reaktywowana w 1994 roku Mołdawska Partia Komunistyczna

Władimir Woronin - prezydent
Vasilij Iovva
Victor Stepaniuc- przewodniczący partii
Dimitru Prijmireanu – wiceprzewodni-czący
Anton Miron- wiceprezydent
Raisa Morarenco-sekretarz
Vasile Tarlev – premier
Zinaida Greceani - premier

2009. VII – 44,69 głosów =48 deputowanych
2009. IV – 49,48% głosów = 60 deputowanych
2005 – 45,98% głosów  = 56 deputowanych (na 101)
2001 - 50,2 % głosów =71 deputowanych z czego 59 osób jest członkami partii;
 
1998 - 30,1%;
40 mandatów
 
1994 - 28 mandatów
1990- 266 mandatów
 
W koalicji z Frontem Ludowym 1990 - 1991

PPCD - Partidul Popular Creştin Democrat - Chrześcijańsko- Demokratyczna Partia Ludowa

partia prawicowa, chadecka opowiadająca się za zjednoczeniem Mołdowy z Rumunią, występująca przeciw rusyfikacji (wielotysięczne manifestacje w Kiszyniowie w lutym i marcu 2002)
 
antykomuniści w ramach Convenţia Democrată w koalicji z postkomunistami Snegura (PRşiC) – 1998-2001
 
W nieformalnej koalicji z PDA 1994-1998
 
Jako Front Ludowy w 1990-1993 w koalicji z postkomunistami

W 2005 roku po sojuszu z komunistami jej elektorat przejęła Partia Liberalna, marginalizacja.
 
od marca 2005 członek European People's Party
członek European Christian Political Movement
 
partia wywodząca się z Frontu Ludowego Mołdowy (1988-1989) (= Chrześcijańsko -Demokratycznego Frontu Mołdowy (1992 -1997)

Iurie Roşca - przewodniczący
Vlad Cubreacov- wiceprzewodniczący
Stefan Secareanu

2009.VII – 1,91% poniżej progu 5%
 
2009.IV – 3,03% poniżej progu 5% ( Jej elektorat po 2005 roku przejęła Partia Liberalna)
 
2005 – 9,07%; 11 mandatów
 
2001 - 8,2 proc. poparcia; 11 mandatów
(Partia zawieszona, pozbawiono immunitetu dwóch przywódców chadeckich - Iurie Roşcę i Stefana Secareanu; Vlad Cubreacov w tym czasie okresowo zaginął
 
1998 - 9 mandatów
 
1994 - 9 mandatów
 
1990 - jako Front Ludowy 101

PDA Partidul Democrat Agrar din Moldova - Demokratyczna
Partia Agrarna

Ideologia „Mołdowanizmu”, “mołdawianizacja”, tzn. odrębność od Rumunii, status dla Gagauzów i Naddniestrza, więzi gospodarcze z WNP; od 1995 ewolucja w kierunku prorosyjskim, populistyczne hasła w gospodarce

wywodzi się z 60-osobowego klubu partyjnego Viaţa Satului (życie wsi) z 1990 r.; oficjalnie założona w listopadzie 1991; dominująca partia w latach  1990-tych
(nomenklatura wiejska, przemysłowa, administracja lokalna)

Anatol Popoşoi - przewodniczący
Andrei Sangheli
Mircea Snegur
 
(dymisja z rządu Alexandra Moşanu, Iona Hadîrca  z Fontu Ludowego w 1993, z powodu walki politycznej z PDAM )
 
Rządzi w latach 1991-1998

2009 – nie uczestniczyła
 
2005 – nie uczestniczyła
 
2001- 3,6% - poniżej 4%-ego progu wyborczego, choć w parlamencie
 
1998 – 3,6% głosów, nie przeszli progu wyborczego
 
1995 wybory lokalne – 47% = 43 mandaty;  odpływ elektoratu (głównie wiejskiego) na rzecz MPC,
 
1994 roku miała 56 mandatów (z 104), tj. 43,2%

PD-Partidul Democrat - Partia Demokratyczna

stopniowe reformy rynkowe, a jednocześnie utrzymanie więzi z WNP
centrowa partia

Utworzono ją  w 2000r. z "Pentru Moldovă Democratică şi Prosperă”
pochodzenia nomenklaturowo-pierestrojkowego z Demokratycznej Partii Agrarnej (frakcja Lucinschiego)
uczestniczyła we władzy 1998-2001, stanowiąc zaplecze polityczne prezydenta Lucinschiego, rozpadła się po konflikcie Diacova z Lucinschim
Po wyborach 2005 roku PDM wystąpiła z „Moldova Democrată”
Partidul Social Liberal dołaczyła się do PDM w lutym 2008 (3 mandaty)
W lipcu 2009 do PDM przeszedł były przewodniczący parlamentu i kandydat na premiera partii komunistycznej Marian Lupu, dlatego sukces w powtórzonych wyborach parlamentarnych VII.2009

Marian Lupu - przewodniczący
Dumitru Diacov
Eugen Sobor

2009.VII – 12,54% głosów = 11 mandatów (po objęciu przewodnictwa przez Mariana Lupu)
2009.IV – 2,97% głosów = poniżej progu 5% - w ramach Blocul electoral “Moldova Democrată” 
2005 – w ramach Blocul Electoral Moldova Democrată; Blok otrzymał 28,4%, = 34 mandata, z tego 8 mandatów PDM
2001 - marginalizacja, poparcie w wyborach 5,1 %
 ’98 - startowała z listy PMDsP (24 mandaty łącznie);
’94 - udział w wyborach wspólnie w bloku z CI, PNL, PDC- łącznie 11 mandatów

Blocului electoral "Alianţa Braghiş" - Blok Wyborczy “Sojusz Braghişa”

siła centrowa  o dość niejasnym obliczu, umiarkowani liberałowie gospodarczy, postkomuniści
 
 

akcja wyborcza sklecona na prędce przed wyborami przez byłego premiera Braghişa o rodowodzie postkomunistycznym
złożona z mniejszych partii i różnych organizacji mająca poparcie aparatu państwowego i byłego prezydenta  Petru Lucinschi
 PDS "Furnica" (Partidul Democraţiei Sociale)
PSM (Partidul Socialist din Moldova)
MSP "Forţa Noua" (Miscarea social-politica "Forţa Noua")
MP "Speranţa - Nadejda"
(Miscarea Profesionistilor "Speranţa - Nadejda") Uniunea Centristă din Moldova, Uniunea Muncii,

Dumitru Braghiş - przewodniczący
Lidia Gutu - wiceprzewodnicząca
Ion Untu - sekretarz
Mihail Camerzan
Gutu Ion - przewodniczący PDS "Furnica"
Morev Victor -  przewodniczący PSM
Mrug Vitalie - MP "Speranţa - Nadejda"
Petrache Mihai - Uniunea Centrista din Moldova
Plesca Valeriu - przew.
MSP "Forta Noua"
Sima Gheorghe- Uniunea
Muncii
Zidu Dumitru - Partidul
Socialist din Moldova

2001 - 13,4 proc. poparcia; 19 mandatów
to bardzo słaby wynik pokazujący niezadowolenie ze sprawowania władzy przez b. prezydenta Lucinskiego i b. premiera Braghişa
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Blok wyborczy został stworzony wyłącznie na potrzebę wyborów 2001.
 

UM-Uniunea Munci

Sojusz Pracy

Liberalne reformy ekonomiczne, współpraca z Zachodem, aktywne związki z sąsiednimi państwami

Powstał w listopadzie 1999 roku

Gheorghe Sima

2005 – 0,92%, bez mandatów
2001- w ramach „Alianţa Braghiş”-13,36%

UC-Uniunea Centristă din Moldova

Centrystowski Sojusz Mołdowy

Reformy rynkowe, legalizacja „szarej strefy”, integracja ze strukturami europejskimi, terytorialna jedność kraju

Powstał w maju 2000 roku

Mihai Petrache

2005 – 0,75% poparcia, bez mandatów
2001-w ramach „Alianţa Braghiş”-13,36%

Partidul Ţărănesc Creştin Democrat  din Moldova
Chłopska Chrześcijańsko-Demokratyczna Partia Mołdowy

Radykalna reforma agrarna, ochrona praw ludności wiejskiej

Powstała w maju 1999 roku

Vladimir Reus

2005 – 1,37%, bez mandatów
 
2001- 0,27%
bez mandatów

Mişcarea social-političa Republicană “Rawnoprawje”
Społeczno-polityczny Republikański Ruch “Równouprawnie-nie”

Partia prorosyjska i postkomunistyczna
Aktywna  współpraca ekonomiczna z Rosją, Białorusią, Ukrainą, równouprawnienie dla wszystkich narodowości

Powstała w czerwcu 1998 roku

Valerii Klimenko

2005 – 2,8% poparcia, bez mandatów
 
2001 - 0,44%
bez mandatów

Mişcarea social-politica „Forţa Nova”
Społeczno-polityczny Ruch „Nowa Siła”

Doktryna neoliberalizmu, reformy rynkowe, terytorialna jedność państwa, integracja w europejskie i światowe struktury

Powstał w maju 1997 roku

Valeriu Plesca

2001- w składzie „Alianţa Braghiş”-13,36%
 
1998 - w bloku „Za Demokrację i Rozw. Mołd.”- 18,16%

Mişcarea Profesioniştilor „Speranţa-Nadejda”
Zawodowy Ruch „Speranţa-Nadejda”

Prorosyjska partia postkomunistyczna,
terytorialna jedność państwa, walka z różnego rodzaju nacjonalizmem, protekcjonizm państwa.

Powstał w 1997 roku jako obrońca politycznych, ekonomicznych, socjalnych praw obywateli.

Vladimir Florea

2005 - nie uczestniczyli
 
2001- w ramach „Alianţa Braghiş”- 13,36%, 9 mandatów
 
98- w ramach bloku „Soc-dem.”- 1,31%

PFD Partidul Forţelor Democratice - Partia Sił Demokratycznych
 

radykalne reformy gospodarcze, integracja ze strukturami zachodnioeuropejskimi, umiarkowanie prorumuńscy
 

liberalna inteligencja wywodząca się z Frontu Ludowego

W grudniu 2002 partia weszła w skład Partii Social -Liberalnej.

 

Valeriu Matei
 

 
 
1998 - 8,84%
11 mandatów;
 

Partidul "Pentru Moldovă Democratică şi Prosperă
Partia o Mołdowę Demokratyczną i Prosperującą

Partia postkomunistyczna.
Reformy ekonomiczne, stopniowa demokratyzacja Mołdowy, zabezpieczenie praw i swobód różnych grup społecznych, zwłaszcza młodzieży

Powstała 8 lutego 1997r. z inicjatywy bloku „Pro Lucinschi”. MpMDP brała udział w rządzie koalicyjnym 1998-2001, rozpadła się gdy doszło do konfliktu między Lucinschim i parlamentem oraz Diacovem

Dumitru Diacov
Valeriu Plesca
Marian Lupu

1998 - 18,16%, 24 mandaty
 
Koalicja rządowa z CD – 1998-2001

Partidul Ecologist „Alianţa Verde” din Moldova
Środowiskowa Partia Mołdowy „Zielony Alians”

Ochrona środowiska, racjonalne wykorzystywanie natury, przeciwnicy centralizacji władzy

Powstała w kwietniu 1992 roku

Vladimir Braga
Chordhe Malarciuc

1998 - w ramach Blocul electoral "Pentru o Moldovă Democratică şi Prosperă-19,42%
 
1994 - 0,4%
 

PRşiC - Partidul Renaşterii şi Conçilierii - Partia Odrodzenia i Pojednania  
 
 

przyspieszenie reform gospodarczych, orientacja prorumuńska    stopniowe reformy gospodarcze, przeciw połączeniu z Rumunią - w zasadzie wyłącznie personalne różnice dzielą PRC od partii Lucinschiego  przeciwko więzom z WNP, przeciw autonomii dla Gagauzów i Naddniestrza
 

Postkomunistyczna i nomenklaturowa partia powstała po odejściu z Demokratycznej Partii Agrarnej w 1995 grupy 11posłów, związanej ze Snegurem. Po katastrofalnych wynikach wyborów 2001 od pocz. 2002r funkcjonowała w ramach Partii Liberalnej (Snegur był honorowym przewodniczącym). Od lipca 2003r. Partia Lib. w składzie Aliansu „Moldova Noastra”

Mircea Snegur  - przewodniczący    
 

2001 - brak reprezentacji w parlamencie (5,7 proc.), nie przekroczyła 6-procentowego progu wyborczego
zupełna marginalizacja
 
 
1998 - w ramach Konwencji Demokratycznej-11 mandatów (CD: PRşiC – 11: PPCD – 9, inne - 6) Koalicja rządowa z PpMDP 1998 – 2001

Blocul Electoral Moldova DemocratăBlok Demokratyczna Mołdowa

„Razem do lepszego życia!”
Demokratyczna Mołdowa, integracje europejskie

W skład wchodziły: Partia Demokratyczna, Alians „Nasza Mołdawia”, Partia Soc-liberalna

Urechean Serafim

2005 – 28,53% poparcia, 34 mandatów

PSL-Partidul Social-Liberal
Socjal -Liberalna Partia

centroprawica, integracja ze strukturami europejskimi, terytorialna jedność kraju, reformy ekonomiczne, aktywna kulturowa i ekonomiczna integracja z Rumunią
 

Powstała w maju 2001 roku jako kontynuacja Chrześcijańsko-Demokratycznej Ligi Kobiet i Narodowej Ligi Młodzieżowej Mołdawii
W 2002 Siły Demokratyczne dołączyły
W 2008  stała się częścią Partidul Democrat din Moldova, PDM

Oleg Serebrian

2005 – w ramach Blocul Electoral Moldova Democrată, 28,4% poparcia, 34 mandatów w tym  PSL –  3
2001- 2,81%
 
98 - w ramach Blocul electoral "Pentru o Moldovă Democratică şi Prosperă”-19,42%

Partidul “Alianţa “Moldova Noastră”
Alians ”Nasza Moldowa”

Socjal-liberalna doktryna,
postkomuniści
 umiarkowani liberałowie gospodarczy, siła centrowa
 
Czasowy sojusz ludzi Snegura i Lucinschiego (Braghiş) oraz Dumitru Diacova (PDM) wymuszony 8 proc. progiem wyborczym i zagrożeniem przez Partię Komunistyczną

Powstał 19.07.2003 w wyniku zjednoczenia Aliansu Socjaldemokratycznego, Partii Liberalnej (która wywodzi się z unii Partidul Renaşterii şi Concilierii din Moldova, Uniunea Social-Liberală “Forţa Moldovei” i Partidul Naţional Ţărănesc Creştin-Democrat) i
Partii Narodowo-Demokratycznej oraz Aliansu Niepodległych  przed wyborami w miejscowe organy władzy

Serafim Urechean - przewodniczący
Dumitru Braghiş,
Viaceslav Untila,
Mircea Snegur
 

2009.VII – 7,35% głosów = 7 mandatów
2009.IV – 9,77% głosów = 11 mandatów
2005 – w ramach Blocul Electoral Moldova Democrată, 28,4% głosów = 34 mandatów, po wyborach Blok rozpadł się na 3 odrębne grupy parlamentarne: PDM - 8, Alianţa “Moldova Noastră  - 23 i   PSL - 3 deputowanych
 
W 2008 po połączeniu z PSL – 11 mndatów

Blok elektoralny „Patria – Rodina”

Mołdowa jako neutralne państwo, sojusz gospodarczy z Rosją, Ukrainą, Kazachstanem

Partia Socjalistyczna Mołdowy
Partia Socjalistów Mołdowy

Muravschi Boris

2005 – 4,97%, bez mandatów

Blocul Electoral "Convenţia Democrată din Moldova"
Blok elektoralny „Konwencja Demokratyczna Mołdowy”
 

 
Orientacja demokratyczna

Powstał pod koniec 1997.
Frontul Popular Creştin Democrat
Partidul Renaşterii şi Concilierii din Moldova
Liga Democrat-Creştină a Femeilor din Moldova
Partidul Ecologist „Alianţa Verde” din Moldova

 
Iurie Roşca (FPCD)
Mircea Snegur (PRCM)

 
1998 – 19.42%, 26 mandatów

Partidul Socialist din Moldova
Socjalistyczna Partia Mołdowy

Doktryna socjalistyczna

Powstała w sierpniu 1992 roku. W 1997 roku wyodrębniła się z niej Partia Socjalistów Mołdowy

Victor Morew

2005 – w ramach Blocul Electoral Patria – Rodina, 4,9% poparcia, bez mandatów
 
2001-w ramach „Alianţa Braghiş”- 3,36%
 
1998 - w składzie „Sojuszu Socjalistycznego”- 0,83%
1994 - w ramach bloku “SP-“Edinstwa”- 22% - 28 mandatów

PS-Partidul Socialiştilor din Moldova
 
Partia Socjalistów Mołdowy

Doktryna demokratycznego socjalizmu
 
partia Naddniestrza

Wyodrębniła się z Socjalistycznej Partii Mołdowy. Powstała w lipcu 1997 roku

Veronica Abramciuk
Eduard Smirnov (prezydent miasta  stołecznego Kiszyniowa)

2005 – w ramach Blocul Electoral Patria – Rodina, bez mandatów
 
2001-w ramach „Edinstwa”- 0,46%
 
98 - 0,59%

PRM-Partidul National Roman
Narodowa Rumuńska Partia

Prorumuńska orientacja, antyrosyjska,
„likwidowanie resztek rosyjsko-radzieckiego imperializmu”,
 integracja w struktury europejskie i światowe, poparcie reformom ekonomicznym

Wyodrębniła się w marcu 1999 roku, wcześniej działała w ramach „ Aliansu ofiar reżymu komunistycznego”

 

98 - w ramach „Wiary i Sprawiedliwości”- 0.67%
 
94-w ramach „Aliansu ofiar komunistycznego reżimu”- 0.94%
 

PR-Partidul Republican din Moldova
Republikańska partia Mołdawii

Prorosyjska, radykalne reformy ekonomiczne, likwidacja separatyzmu, przeciw decentralizacji kraju

Powstała w październiku 1999 roku

Valeri Efremov

2001- w ramach “Edinstwa”-0.46%

Partidul Dreptăţii Social-Economice din Moldova
Partia Socjoekonomicznej Sprawiedliwości Mołdowy

Stopniowe reformy rynkowe, równe możliwości dla wszystkich obywateli

Powstała w lipcu
1997 roku

Nicolae Alexei
Marina Livici

2005 – 1,7% poparcia, bez mandatów
 
1998 - 1,95%

PL – Partidul Liberal

Partia Liberalna

Wcześniej: PR-Partidul Reformiei Partia Reform

Proeuropejska, liberalno - konserwatywna, prorumuńska,
radykalne reformy ekonomiczne, aktywna współpraca z zachodnimi inwestorami, modernizacja prawa , chrześcijańsko-demokratyczna doktryna

Powstała w 1993 roku jako Partia Reform, razem z frakcją pierestrojkowców z części dawnego Frontu Ludowego, wyrzuconych przez Roskę przekształciła się w Partię Liberalną, w kwietniu 2005 przejęła elektorat  Chrześcijańsko – Demokratycznej Partii Ludowej (PPCD) po skompromitowaniu  Roski poparciem w wyborach prezydenckich Woronina.

Mihai Ghimpu
 
Dorin Chirţoaca

2009.VII – 14,68% = 15 mandatów
 
2009.IV – 13,13% = 11 mandatów
 
2001 - 0,67%
 
1998 - 0,54%
 
1994 - 2,36%
 

PSD-Partidul Social-Democrat din Moldova
Socjaldemokratyczna Partia Mołdowy
teraz : Partidul Social Democrat, PSD

Socjaldemokratyczna doktryna, aktywne reformy ekonomiczne, współpraca w ramach WNP
 
partia postkomunistyczna

Od 2007 w sojuszu z Partidul Democraţiei Sociale, PDS  byłego premiera Braghişa
Powstała w maju 1990 roku, występowała przeciw wojskowego rozwiązania konfliktu w Naddniestrzu
 

Eduard Musuc
Dumitru Braghiş

2009.VII – 1,86% głosów, poniżej progu 5%
2009.IV – 3,7% głosów, poniżej progu 5%
2005 – 2,9% poparcia, bez mandatów
2001- 2,47%
1998-1,86%
1994-w bloku „Social-Demokratycznym”- 3,66%

Partidul Liberal Democrat din Moldova (PLDM)
Partia Liberalno-Demokratyczna
 

Centroprawicowa, chrześcijańska,  liberalno-konserwatywna,
proeuropejska a jednocześnie utrzymanie więzi z WNP i Rosją, stopniowe reformy prawne i ekonomiczne
 

Powstała w październiku 2007 roku, stworzona przez ludzi, którzy razem z Vladem Filatem odeszli z PDM,
ludzie  pochodzenia nomenklaturowo-peiriestrojkowego (agrariusze), tworzący wcześniej zaplecze byłego prezydenta
Lucinschiego

(w kongresie założycielskim PLDM uczestniczyli Lucinschi i Snegur)
W koalicji z PDM, PL, AMN od 2009

Vlad Filat – przewodniczący, premier od 2009
 
Alexandru Moşanu
 
Iurie Leanca

2009.VII. – 16,57% głosów = 18 mandatów
2009.IV. – 13,43% głosów = 15 mandatów
 

Sojusz na rzecz Integracji Europejskiej (AIE)

Orientacja prozachodnia
Pod rządami Sojuszu rozpoczęło się również zbliżenie z Rumunią

Koalicja rządowa od września 2009

 

Partia Liberalno-Demokratyczna z Mołdawii (PLDM) – 29,42% (32 deputowanych), Partia Demokratyczna z Mołdawii (PDM) –12,54% (15 deputowanych) oraz Partia Liberalna (PL) – 9,96% (12 deputowanych). Sojusz Nasza Mołdawia (AMN), dotychczas czwarty członek AIE, nie przekroczył progu wyborczego.

Mişcarea Obştească
"Novaia Găgăuzia"
Ruch Obywatelski
 „Nowa Gagauzja”
obecnie
Partidul "Edinîi Bugeac"
 

orientacja lewicowa i oficjalnie prorosyjska

ruch skupiony wokół burmistrza Komratu, gagauskiej stolicy
Nicolae Dudoglo
 Weszła w skład mołdawskiej Partii Demokratycznej (PD) 2012

Nicolae Dudoglo

 

Partidul Moldova Unită
Partia Zjednoczona Mołdowa

tożsamość mołdawską mieszkańców Republiki Mołdowy (w opozycji do tożsamości i języka rumuńskiego) oraz euroazjatycki kierunek integracji.

Powstała 26 lutego 2006
 2011 połączyła się z Partią Socjalistów Igora Dodona

Vladimir Ţurcan

2009.VII. – nie brała udział
2009.IV. – 0,22% głosów

Platforma Alternativa Democratică
ruch społeczny
Alternatywna Platforma Demokratyczna (PAD)
Obecnie
Partidul Acțiunea Democratică Partia Akcja Demokratyczna (PAD)

wizje prodemokratyczne, proeuropejskie i proreformatorskie
doktryna liberalna

Powstał w 2011

Mihai Godea
Viorel Chivriga

 

Partidul «Renaştere»
Partia „Odrodzenie”

tożsamość mołdawską mieszkańców Republiki Mołdowy (w opozycji do tożsamości i języka rumuńskiego)

Powstała 29 października 2011
Od 17 października 2012 oficjalnie

Vadim Mişin
Vasile Tarlev

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
*Wybory do Sowietu Mołdawii – 367 miejsc
 
W wyborach 1998 próg wyborczy 6%; w wyborach 2001 - 8%, 2009 – 5%.
Kadencje 1994, 1998 - parlament liczył 104 deputowanych; w kadencji 2001,2005,2009- deputowanych jest 101.
 
Partidul Comuniştilor din Moldowa

Komunistyczna Partia Mołdawii

 
Władimir Woronin - ur. 25 maja 1941 r. W 1961 r. ukończył Technikum Spółdzielcze w Kiszyniowie, a w 1971 - Wszechzwiązkowy Instytut Przemysłu Spożywczego, w 1983 Akademię Nauk Społecznych przy KC KPZR, w 1991 r. Akademię Ministerstwa Spraw Wewnętrznych ZSRR. Z zawodu inżynier - ekonomista, politolog, prawnik. Pracę zawodową zaczął w 1961 r. w charakterze dyrektora piekarni we wsi Kriuleń. 1966-1971 był dyrektorem “fabryki chleba” w Dubosarach, potem pracował w aparacie partyjnym w wielu miastach (Dubosary, Ungeni, Kiszyniów, Bendery), gdzie stał na czele komitetów rejonowych partii. Tradycyjna kariera partyjna. 1989-1990 był ministrem spraw wewnętrznych Mołdawskiej SRR. 1980-1990 wybierany deputowanym do Najwyższej Rady Mołdawskiej SRR . Po zlikwidowaniu Partii Komunistycznej w Mołdowie działał w podziemiu, nie wyrzekł się swoich ideałów. W 1993 na pierwszym kongresie reaktywowanej partii komunistów wybrany przewodniczącym Republikańskiej Rady PKRM i w kwietniu 1994 doprowadził do zarejestrowania partii. W tym momencie w jej szeregi masowo zapisywali się byli członkowie KPZR. W październiku na I Zjeździe wybrano go I. Sekretarzem KC PCRM, podobnie stało się na drugim i trzecim zjeździe w marcu 1998 r. W poprzednich wyborach prezydenckich w 1996 otrzymał 10,3% głosów w pierwszej turze  i odpadł. 4 kwietnia 2001 wybrany na prezydenta Republiki Mołdawii. 21 kwietnia 2001 na IV zjeździe partii wybrany po raz kolejny przewodniczącym partii. Od 2001 prezydent Mołdowy, w drugiej kadencji (wybrany po raz drugi w wyborach 2005). W maju 2009 roku będąc prezydentem, wybrany zostaje jednocześnie na przewodniczącego parlamentu, łącząc stanowiska niezgodnie z mołdawską konstytucją. We wrześniu 2009 roku ustępuje ze stanowiska prezydenta a jego partia przechodzi do opozycji.
 
 Vasile TARLEV - ur. w 1963 r. w Besarabii. Od 1985 r. studiuje na politechnice na wydziale technologii. Po ukończeniu studiów pracuje w fabryce cukierków “Bucuria”, gdzie robi karierę i zostaje jej dyrektorem w roku 1995, jednocześnie robi karierę naukową (30 prac specjalistycznych). W USA bierze udział w kursie międzynarodowym na specjalizację - Techniczny Kierownik Przedsiębiorstwa Przemysłu Spożywczego. W 1998 uzyskuje tytuł doktora nauk technicznych, bierze udział w wielu konferencjach naukowych (Craiova, Piteşti, Lwów i Kijów) a także wystawach i targach, zdobywając tam medale. Od 1998 jest członkiem Akademii Nauk. Zostaje także członkiem Najwyższej Rady Ekonomicznej przy rządzie Republiki Mołdowy. 19 kwietnia 2001 został premierem rządu.
 
Eugenia OSTAPCIUC - ur. w 1947 r. Mołdawianka, absolwentka Technikum Handlowego w Kiszyniowie i Instytutu Ekonomicznego “Plechanow” w Moskwie. Inżynier-technolog. Od 1966 pracuje w administracji miasta Soroca, skąd pochodzi. 1966-1988 technolog, wicedyrektor Spółdzielni żywienia publicznego, 1988-1995 dyrektor generalny handlu miejskiego w Soroce, 1972-1979 doradca rady miejskiej w Soroce, 1995-1998 wicedyrektor Związku “Logos” w Kiszyniowie. Od marca 1998 deputowana do Parlamentu XIC kadencji z ramienia PCRM, sekretarz frakcji parlamentarnej PCRM, stały członek komisji ds. opieki społecznej, zdrowia i rodziny. Od 20 marca jest Prezydentem Parlamentu (marszałkiem) Republiki Mołdawskiej XV kadencji. Mężatka.
 
Vadim MISIN - ur. w 1945 r. w Kazachstanie, Rosjanin. Absolwent Wydziału Prawa Uniwersytetu w Kiszyniowie (1974 r.) oraz Wyższej Szkoły Partyjnej w Kijowie (1987 r.). Pracował jako spawacz w elektryczny w fabryce eksperymentalnej w Kiszyniowie, po służbie wojskowej, w latach 1967-1983 pełnił wiele funkcji w organach komsomołu i partii w różnych miastach Mołdawii. Od 1983 r. pracuje w systemie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. 1986-1998 szef Departamentu spraw wewnętrznych w transporcie. Stopień wojskowy to generał-major. Od 1998 jest deputowanym do parlamentu, w którym jest przewodniczącym Komisji ds. ochrony państwa i bezpieczeństwa porządku publicznego. Od 20 marca jest wiceprzewodniczącym parlamentu XV kadencji.

Mişcarea Obştească "Novaia Găgăuzia"
Ruch Obywatelski „Nowa Gagauzja”

 Nicolae Dudoglo – (Николай Харлампиевич Дудогло) Ur. 13 marca 1966 w Comracie. Gagauz. Burmistrz Comratu.

Partidul Moldova Unită
Partia Zjednoczona Mołdowa

 
Vladimir Ţurcan – Ur. 14 października 1954. Był członkiem Partii Komunistów Republiki Mołdawii do 2011. Od 21 grudnia 1999 do 20 kwietnia 2001 Ţurcanu zajmował stanowisko ministra spraw wewnętrznych w gabinecie premiera Dumitru Braghişa. W latach 2002-2005 pełnił funkcję ambasadora Mołdawii w Rosji. Od 25 marca 2005 wchodzi w skład parlamentu i w latach 2005-2009 zajmował w nim stanowisko przewodniczącego Komisji Spraw Prawnych, Mianowań i Immunitetów. W 2011 założył Partię Zjednoczona Mołdowa

Partidul Acțiunea Democratică
Partia Akcja Demokratyczna (PAD)

Mihai Godea – Ur. 25 stycznia 1974, Moldowa.
2002–2005 — członek Partii Demokratycznej
2007—maj 2011 — wiceprzewodniczący PLDM
2009–2011 — przewodniczący frakcji PLDM w parlamencie
2011 – zalożyciel i przewodniczący Partii Akcja Demokratyczna (PAD)

Partidul «Renaştere»
Partia „Odrodzenie”

 Vadim Mișin – (Вадим Николаевич Мишин) Ur. 12 marca 1945, Kulisari, Kazachstan. Patrz wyżej CPRM.

Partidul Popular Creştin Democrat – PPCD
Chrześcijańsko -Demokratyczna Partia Ludowa

 
Juri Roşca - wiceprzewodniczący FPCD i przywódca radykalnej frakcji, opowiadającej się za jak najszybszym połączeniem Mołdawii z Rumunią Syn agronoma i nauczycielki geografii studiował dziennikarstwo. Za rządów Gorbaczowa pracował w kiszyniowskiej telewizji, gdzie tworzył programy promujące spychaną uprzednio na margines rumuńską kulturę Mołdawian. W końcu lat 80-tych stanął na czele ruchu dążącego do niepodległości. Po jej proklamowaniu rzucił hasło "Walizka, dworzec, Rosja", usiłując skłonić mniejszość rosyjską do wyjazdu z kraju. Zarzuca się mu, że tym sposobem sprowokował wojnę, która doprowadziła do powstania separatystycznej Republiki Naddniestrzańskiej. Roşca był zwolennikiem powrotu Besarabii do Rumunii, której częścią była do 1944 roku. Zarejestrowany jako tajny współpracownik KGB TW „Budulay”.
 
W 1994 roku wszedł do parlamentu, w latach 1998 - 2000 był jego wiceprzewodniczącym. W 1999 roku wywołał zdziwienie, obalając wraz z komunistami najbardziej proreformatorski rząd premiera Iona Sturzy pod zarzutem korupcji.
 
W wyborach 2001 roku kierowana przez Roşkę partia chadecka zdobyła 11 (na sto jeden) mandatów i stała się jedyną zdecydowanie opozycyjną siłą w parlamencie. Od stycznia 2001 roku prowadziła pod hasłem "Precz z komunizmem!" codzienne demonstracje, zarzucając rządzącym próbę ponownej rusyfikacji Mołdawii i demontaż demokracji.
 
W kwietniu 2005 roku poparł Woronina w wyborach prezydenckich, co spowodowało rozłam w jego partii, kompromitację a partia Roski nie przekroczyła w wyborach parlamentarnych w 2009 roku progu wyborczego.

 

Partidul “Alianţa “Moldova Noastră”
Alians ”Nasza MoŁdowa”

Dumitru BraghiŞ - przewodniczący, ur. w 1957 r. pod Kiszyniowem. Absolwent Instytutu Politechnicznego w Kiszyniowie, specjalista w inżynierii elektrycznej. Życie zawodowe zaczął w Zakładzie Traktorowym w Kiszyniowie jako inżynier konstruktor. Od 1981 do 1992 pełnił różne funkcje w Komsomole. Między 1989 a 1991 r. był oddelegowany na Zjazd Deputowanych Ludowych ZSRR. 1992-1995 był zastępcą dyrektora w Mołdawskiej Asocjacji „Exim”. W lutym 1997 został wiceministrem Ekonomii i Reform i Generalnym Dyrektorem Departamentu Zagranicznych Stosunków Gospodarczych. W lipcu 1998 obejmuje biuro Pierwszego Zastępcy Ministra Ekonomii i Reform. W grudniu 1999 został premierem rządu Republiki Mołdawii (do marca 2001). Od 2001r. - przewodniczący bloku „Alianţa Braghiş”. Od lipca 2003r. - jeden z przewodniczących partii „Moldova Noastra”. Żonaty, jeden syn.
 
Viaceslav UNTILA – ur. w 1952r we wsi Kodrianka. Ukończył Politechnikę w Kiszyniowie w 1978r. a w roku 1988 - Państwowy Uniwersytet w Moskwie (prawnik). Pracował jako inspektor GAI (Drogówki) Kiszyniowa, był głównym inspektorem Leninowskiego ROWD (Rejonowego Oddziału Spraw Wewnętrznych), 1985-1988 - naczelnikiem oddziału GAI Sowietskiego rejonu, 1988-1991 - naczelnikiem GAI Kiszyniowa. Od 1991 – z-ca kierownika, 1993-1994 - naczelnik kierowania policją drogową Ministerstwa Spraw Wewnętrznych.  1998-2000- wiceminister spraw wewnętrznych. W 2000 roku uczestniczył w wyborach parlamentarnych w bloku „Za porządek i sprawiedliwość”. Potem stał się członkiem Sojuszu Socjalno-Liberalnego „Forţa Moldovei”. W marcu 2002 sojusz ten połączył się z Partią Liberalną, w październiku stał jej sekretarzem generalnym. Od lipca 2003 - jeden z przewodniczących partii „Moldova Noastra”. 
 
Serafim URECHEAN – ur. w 1950r. we wsi Larga. Ukończył Politechnikę w Kiszyniowie, Wyższą Szkołę Partyjną w Leningradzie. Przed studiami pracował jako sprzedawca, w 1976 – 1978 - pracował jako naczelnik na budowli, w komitecie rejonowym KPM. W 1983-1985- 2-sekretarz Nowo -Annenskogo komitetu rejonowego KPM, potem-przewodniczący rejonowego komitetu wykonawczego. W latach 1987-1994-na pracy w związkach zawodowych. 1990-1994-deputowany parlamentu, od sierpnia 1994 po dzień dz.-burmistrz Kiszyniowa. W październiku 2001-wybrany liderem „Aliansu Niepodległych”. Od lipca 2003-jeden z przewodniczących partii „Moldova Noastra”. 
 
Mircea Snegurur. 17 stycznia 1940r. we wsi Trifeneşţi. Ukończył Instytut Agrarny w Kiszyniowie w 1961 r., doktor nauk rolniczych, od lat 80-tych – funkcjonariusz partyjny, były II sekretarz Komunistycznej Partii Mołdawii (kierował rolnictwem), w 1990 roku został przewodniczącym Rady Najwyższej, a następnie prezydentem. Popierał niezależność Mołdawii, ale już nie połączenie jej z Rumunią. Doprowadza do usunięcia ze stanowiska premiera Druca, zwolennika zjednoczenia. Wygrał wybory prezydenckie i wprowadził Mołdowę do WNP. Od marca 1994 w DPA, zwolennik “mołdawianizacji” i lawirowania między Zachodem a WNP, ale z czasem popada w konflikt z DPA i zwraca się ku prawicy. Zdobywa jej poparcie przed wyborami prezydenckimi w listopadzie 1996, ale przegrywa w drugiej turze (46%) z Lucinschim. Kierował partią Odrodzenia i Pojednania. Po katastrofalnych wyborach 2001r. partię przetworzono w Liberalną (dołączyła do Społeczno-Liberalnego Sojuszu „Forţa Moldovei” Untila). W marcu 2002r. wybrany honorowym przewodniczącym tej partii. Od lipca 2003r. partia Liberalna (Veaceslav Untilă, Mircea Snegur, Valeriu Muravschi) stała się integralną częścią Aliansu „Moldova Noastre” a razem z nią  w jego skład wszedł Snegur. 

PR-Partidul Republican din Moldova
Republikańska partia Mołdawii

 

Valeri EFREMOV – ur. w 1949 r. we wsi Respopeń. Inżynier-elektryk. Na pocz. lat 90-h stał kierownikiem AO „Konkordia-Westa” (wydawnictwo). Od 1999r.- Przewodniczący Partii Republikańskiej. W 2001 r. uczestniczył w wyborach od bloku „Jedinstwo”. 

   PSL-PARTIDUL SOCIAL-LIBERAL
PARTIA SOCJALNO-LIBERALNA

OLEG SEREBRIAN – ur. w 1969 r. Pracował w MSZ, w maju 2001 został przewodniczącym nowej partii, utworzonej na bazie Chrześcijańsko-Demokratycznej Ligi Kobiet. Doktor Politologii. 

   MIŞCAREA PROFEŞIONIŞTILOR„Speranţa-Nadejda”
  ZAWODOWY RUCH  „Speranţa-Nadejda” 

VLADIMIR FLOREA – ur. w 1952r. w Besarabsku. Ukończył Kijowski Instytut Drogowy w 1974 r. Do roku 1984 pracował na stanowisku inżyniera, 1984-1991- na pracy partyjnej. 1991-1994- wice-minister transportu. Od roku 1994- prezydent Asocjacji międzynarodowych przewoźników samochodowych „AITA”. Inicjator utworzenia w 1995 roku Narodowej Konfederacji Patronatu.  W 1997 wybrany jednym z przewodniczących ruchu „Speranţa”.  Brał udział w wyborach 1998 roku.

   
   PSD-PARTIDUL SOCIAL-DEMOCRAT DIN MOLDOVA
SOCJALDEMOKRATYCZNA PARTIA MOŁDOWY
 
ION MUSUC – ur. w 1951r. w Belci. Ukończył Instytut Łączności w Odessie (1971) oraz Politechnikę w Kiszyniowie (inżynier-ekonomista). Do 1992r. pracował w truście „Moldowswiazstroj”. Stworzył AO „Telekom-Cholding”, od 1994 - przewodniczący funduszu inwestycyjnego "Telekom-Inwest". Pionier rozpowszechnienia w Mołdawii łączności komórkowej. (firma "MMT"). Do 1999 r. finansował transmisje na teren Mołdawii rosyjskiego kanału telewizyjnego ORT. W 1998r. brał udział w wyborach do parlamentu od bloku Furnika". W 1999r. wybrany do Magistrackiej Rady Kiszyniowa. W lipcu 2001 wychodzi z "Furnika", od 2002r. przewodniczy klubu przedsiębiorców "Timpul". W lutym 2004r. wybrany przewodniczącym Socjaldemokratycznej Partii Mołdowy. 
 
   PARTIDUL SOCIALIST DIN MOLDOVA
   SOCJALISTYCZNA PARTA MOŁDOWY  

VICTOR MOREV - ur. 13.05.1944r. w Kalininskim obwodzie (Rosja). Ukończył Politechnikę w Kiszyniowie w  1971r. oraz Wyższą Partyjną Szkole w Rostowie (1985). 1971-1975- pracował na Zawodzie im. Lenina w Belci. 1975-1980- na pracy partyjnej w komitecie miejskim KPM. 1980-1985- instruktor oddziału przemysłu KC KPM. 1985-1987- 2-sekretarz komitetu miejskiego KPM w Belci. 1990-1991- przewodniczący Miejskiej Rady Belci, członek KC KPM. W 1991-1990-deputowany Parlamentu. Od 1992-jeden z przewodniczących Socjalistycznej Partii. W latach 1995-2001-burmistrz Belci.  Brał udział w wyborach do parlamentu w 1998r. W ramach „Socjedinstwa”, w 2001-w ramach „Alianţa Braghiş”. Deputowany od 2001r.

PARTIDUL LIBERAL
PARTIA LIBERALNA

 

MICHAI GHÎMPU – ur. 19.11.1951r. we wsi Colonica. Ukończył Państwowy Uniwersytet w Kiszyniowie (prawnik). W 1990-1994- deputowany Parlamentu od chrześcijan -demokracji, w 1994-1998-od bloku rolników i inteligencji. W 1997 reanimował i stał się liderem Partii Reform. Brał udział w wyborach do Parlamentu w 1998, 2001r. W kwietniu 2005 do Partii Reform dołączyła frakcja pierestrojkowców z byłego Frontu Ludowego tworząc Partię Liberalną. W kwietniu i w lipcu 2009 roku Ghimpu na czele Partii Liberalnej zostaje deputowanym parlamentu, 28 sierpnia wybrany przewodniczącym parlamentu, 11 września wybrany p.o. prezydenta Republiki Mołdawii.

 
   MIŞCAREA SOCIAL POLITICA “FORŢA NOVA”
   SPOŁECZNO-POLITICZNY RUCH “NOWA SIŁA”
 

VALERIU PLESCA – ur. 08.11.1958r. we wsi Dumitreń. Ukończył Państwowy Uniwersytet w Kiszyniowie w 1983r. (prawnik), Mołdawską Akademię Ekonomiczną w 1998r. 1986-1990-pracował w prokuraturze Kiszyniowa, potem przeszedł do biznesu prywatnego, przewodniczący Rady Dyrektorów firmy „Steaua Grup”. W 1997 r. został liderem ruchu „Forţa Nova”. W 1998, 2001r.  wybrany do Parlamentu. 

 
   PS-PARTIDUL SOCIALIŞTOR DIN REPUBLIKA MOLODVA
  PARTIA SOCJALISTóW MOŁDOWY 
 

 VERONICA ABRAMCIUK – ur. 05.03.1958r. we wsi Pietruszeń. Ukończyła Państwowy Uniwersytet w Kiszyniowie (historyk). Pracowała gł. inspektorem, gł. naukowym  współpracownikiem Wydziału Archiwalnego Rady Ministrów MSRR, w truście „Wodokanał”, nauczycielem historii. Do 1998r. Przewodniczyła Departamentu stosunków narodowych w Magistracie Kiszyniowa. W 1996r. Brała udział w wyborach prezydenckich od Socjalistycznej partii. Brała udział w wyborach parlamentarnych 1998 oraz 2001r.  

EDUARD SMIRNOV – ur. 17.09.1939r. w Andiżanie (Uzbekistan). Od 1972r. – w Mołdawii. Na pracy partyjnej, wice-przewodniczący Sowieckiego rejonowego komitetu wykonawczego Kiszyniowa, dyrektor szkoły biznesu. 1995-1999- wiceburmistrz Kiszyniowa. Pracował w firmie „Biznes-partner”. Uczestniczył w wyborach do Parlamentu 1998. 

 
   MIŞCAREA SOCIAL-POLITICA “Rawnoprawie”
   SPOŁECZNO-POLITYCZNY RUCH “Równouprawnienie”  

VALERI KLIMENKO – ur. 20.09.1953r. na Urale w Rosji. Ukończył Państwowy Uniwersytet we Lwowie w 1980r. (dziennikarstwo). 1974 -1985-pracował w SMP Ukrainy i Mołdawii, potem prowadził badania naukowe. W 1997r. utworzył i został liderem ruchu „Rawnoprawije”. Uczestniczył w wyborach do Parlamentu w 2001r. W 2003r.- wybrany do Rady Municypalnej Kiszyniowa.  
 

PARTIDUL ŢĂRĂNESC CREŞTIN DEMOCRAT DIN MOLDOVA
   CHŁOPSKA CHRZEŚCIJAŃSKO-DEMOKRATYCZNA PARTIA MOŁDOWY  

VLADIMIR REUS – ur.07.04.1949r. w Belţi. Ukończył Politechnikę w Kiszyniowie.) Od 1994r. – przewodniczący Chłopskiej Chrześcijańsko-Demokratycznej partii. W latach 1998-2001-deputowanu od Konwencji Demokratycznej.

 UM – UNIUNEA MUNCIL
SOJUSZ PRACY

GHEORGE SIMA – ur.05.03.1952r. Nauczyciel. Pracował jako nauczyciel, dyrektor szkoły. 1993-1994 doradca przewodniczącego Parlamentu. W 1999r. stworzył Sojusz Pracy (z byłych socjaldemokratów). W 2001r. wybrany do Parlamentu z listy „Alianţa Braghiş”. W lutym 2002r. został Ministrem Oświaty (podał się do dymisji w lipcu 2003r.) 

   UC – UNIUNEA  CENTRISTĂ DIN MOLDOVA
 CENTRYSTOWSKI SOJUSZ MOŁDOWY

 

MIHAI PETRACHE – ur. 01.02. 1958r. we wsi Lipoveń. Ukończył Uniwersytet Państwowy w Moskwie w 1985r. (prawnik). W 1985-1989r. pracował w prokuraturę miasta Kisz. Od 1989r.-kierownik jurydycznego sterowania aparatu Parlamentu. Od stycznia 1997r.- doradca Prezydenta RM w kwestiach prawnych, łączności z Parlamentem oraz organizacjami prawnymi. W 1998r. wybrany do Parlamentu, ale zrezygnował z mandatu, zostając na służbie u Prezydenta. W 1999 – 2001- przewodniczący Gabinetu, główny doradca Prezydenta RM. W 2001r. brał udział w wyborach w składzie „Alianţa Braghiş”. W czerwcu 2002r. wybrany przewodniczącym Centrystowskiego Sojuszu Mołdawii.  
 

  PD – PARTIDUL DEMOCRAT
   PARTIA DEMOKRATYCZNA 

 

DUMITRU DIACOV  – ur. 10.02.1952r. w obwodzie Kurgańskim (Rosja). W 1956r. z rodzicami powrócił do wsi Başcalia, z której rodzina była deportowana na Syberię w 1949r. W 1974r, ukończył Uniwersytet Państwowy w Mińsku (dziennikarstwo). Od 1974r. pracował w Gosteleradio MSRR. 1977-1984r.  funkcjonariusz komsomołu. W 1984r.-korespondent gazety „Komsomolskaja Prawda”. Od 1988r. – referent w wydziale łączności zewnętrznej KC KPZR. Od 1989r. - kierownik agencji TASS w Rumunii. Od 1993r. - doradca departamentu Ambasady RM w Rosji. W 1994r. wybrany do Parlamentu, jako przedstawiciel PDAM. 1994-1995-przewodniczący komitetu polityki zewnętrznej. 1995-wice-przewodniczący Parlamentu (po czerwiec 1997). W 1999r. utworzył blok wyborczy „Centrystowski Alians Mołdawii”. Od 1997-2000 przewodniczący "Pentru o Moldovă Democratică şi Prosperă”, która w wyborach parlamentarnych w 1998r. zdobyła 24 mandatów. 15 kwietnia 2000r. został liderem Partii Demokratycznej. W wyborach 2005 roku PDM uczestniczyła w Bloku „Moldova Democrată” (34 mandaty). Po wyborach, 8 posłów z Partii Demokratycznej opuściło koalicyjny Blok "Moldova Democrată" i utworzyło własną frakcję parlamentarną, która popierała Vladimira Voronina w wyborach prezydenckich 2001 roku. Uważany za oficera KGB. 

Marian LUPU – Absolwent ekonomii na Mołdawskim Uniwersytecie Państwowym w Kiszyniowie. W latach 1987-1991 studiował na Akademii Ekonomicznej w Moskwie. W 1994 odbył kurs makroekonomii w Instytucie Międzynarodowego Funduszu Walutowego w Waszyngtonie. W 1996 ukończył kurs handlu międzynarodowego w Instytucie Światowej Organizacji Handlu w Genewie. Od 1991 roku pracował w Departamencie Zagranicznych Stosunków Gospodarczych Ministerstwa Gospodarki, od 1997 dyrektor. W latach 1992-2000 kierował programem TACIS, zajmującym się pozyskiwaniem funduszy z UE. W czerwcu 2001 został wiceministrem gospodarki, w sierpniu 2003 minister gospodarki w rządzie Vasile Tarleva. Od 2005 deputowany Partii Komunistycznej. Od marca 2005 do maja 2009 przewodniczący Parlamentu Republiki Mołdawii, kandydat na premiera. W czerwcu 2009 wystąpił z Partii Komunistycznej i wstąpił do opozycyjnej Demokratycznej Partii Mołdawii, od 19 lipca 2009 jej przewodniczący. Jego przywództwo przyczyniło się do sukcesu Demokratycznej Partii Mołdawii w powtórzonych wyborach w lipcu 2009. 8 sierpnia 2009, wraz liderami trzech pozostałych opozycyjnych partii politycznych, Vladem Filatem, Mihaiem Ghimpu oraz Serafimem Urecheanu, utworzył koalicję Sojusz na rzecz Integracji Europejskiej. Kandydat Sojuszu na  prezydenta Mołdawii, w wyborach prezydenckich w listopadzie i grudniu nie zdobył jednak wymaganej do objęcia stanowiska liczby głosów.

 
PARTIDUL DREPTĂŢII SOCIAL-ECONOMICE DIN MOLDOVA
  PARTIA SOCJALDEMOKRATYCZNEJ SPRAWIEDLIWOŚCI MOŁDOWY 

MARINA LIVITCHI – ur. 07.04.1956r. w Cahul. Do 17 roku życia znajdowała się pod socjalną opieką państwa w domu dziecka. Osoba niepełnosprawna. Ukończyła Państwowy Uniwersytet w Kiszyniowie (prawnik). Doktor Socjologii, doktor hab. nauk prawnych. W 1989r. utworzyła i została przewodniczącą Mołdawskiego Zgromadzenia Osób Niepełnosprawnych W 1994r. wybrana do Parlamentu. W 1996r. brała udział w wyborach prezydenckich jako niezależny kandydat. W 1997r. utworzyła Partię Sprawiedliwości Socjalno-Ekonomicznej. 

Partidul Democrat Agrar din Moldova
Demokratyczna Partia Agrarna MołdOWY

Anatol POPOŞOI – ur. 03.04.1949r. we wsi Cypleşt. Ukończył Instytut Agrarny w Kiszyniowie (agronom). Pracował po specjalności. W 1990-1998r.- deputowany Parlamentu. W 1998r. wybrany liderem Demokratycznej Partii Agrarnej. Od maju 2001r. – dyrektor generalny Państwowej Służby Leśnej.

Andrei Sangheli - premier z ramienia DPA (1994-1996) – Snegur go postawił za premiera. Jego rząd zawiesił przewidziane ustawą wprowadzenie egzaminu z rumuńskiego dla urzędników państwowych, co stanowiło ustępstwo wobec Rosjan. Realizuje linię “mołdawianizacji”, głoszącej odrębność Mołdawii od Rumunii (zmiany w symbolach narodowych, programie historii w szkołach). Kandydat DPA na prezydenta, otrzymał 9,5% w pierwszej turze w wyborach 1996 r. Klęska przedstawiciela Partii Agrarno-demokratycznej znaczyła zmniejszenie autorytetu tej partii, co miało za skutek dimisję rządu Sangheli  24 stycznia 1997 r. Obecnie dyrektor generalny „Limagrain Moldova”

Petru Lucinschi – ostatni sekretarz PCM, zwolennik pierestrojki, II. sekretarz w Tadżykistanie, były ambasador Mołdowy w Rosji, od 1993 przewodniczący parlamentu, w 1995 występuje z DPA, zyskuje zaplecze polityczne w postaci Partii Postępu Społecznego (choć w wyborach prezydenckich 1996 roku formalnie występuje jako niezależny), rozpoczyna ostrą krytykę Snegura, i pokonuje go w drugiej turze (54%). Jego zwycięstwo oznacza orientację Mołdawii na Rosję i gotowość do ustępstw w kwestii Naddniestrza.

Partidul Forţelor Democratice
Partia Sił Demokratycznych

Valeriu Matei – ur. 31 marca 1959r. we wsi Kazandżik. Ukończył Uniwersytet Państwowy w Moskwie (historia), w latach 1983-1987 pracował w muzeum, brał udział w tworzeniu Frontu Ludowego, na pocz. lat 1990-ch kierował wydawnictwem, redagował gazetę, 1996 kandydat na prezydenta z ramienia PFD, w pierwszej turze uzyskał 8,9%, w drugiej poparł Snegura. W 1994 r. wybrany do parlamentu, stał na czele Partii Sił Demokratycznych, 1998-2001- deputowany z ramienia tej partii (do lipca 1999- wicespiker parlamentu), w grudniu 2002 partia weszła w skład Partii Social -Liberalnej.

PARTIDUL LIBERAL DEMOCRAT DIN MOLDOVA
PARTIA LIBERALNO-DEMOKRATYCZNA MOŁDAWII

 

VLAD FILAT – Ur. 6 maja 1969 r. w Lapusie. W latach 1990-1994 studiował prawo na Uniwersytecie w Jassach w Rumunii. W latach 1998 - 1999 pełnił funkcję dyrektora Departamentu Prywatyzacji i Własności Administracyjnej w Ministerstwie Gospodarki i Reform. W 1999 roku był ministrem stanu w gabinecie premiera Iona Sturzy. W 1997 roku współzakładał Demokratyczną Partię Mołdawii, od 2000 jej wiceprezes. W 2007 roku startował w wyborach na burmistrza Kiszyniowa otrzymując zaledwie 8,3% głosów. W październiku 2007 odchodzi z PDM do nowo utworzonej PLDM, gdzie zostaje podczas jej kongresu założycielskiego wybrany przewodniczącym. W 2009 roku wchodzi wraz z PLDM do parlamentu, w sierpniu współtworzy Sojusz na Rzecz Integracji Europejskiej, 17 września obejmuje stanowisko premiera.

Alexandru MOŞANU – Ur. 19 lipca 1932 w Braniste w Rumunii (dzisiejsza Mołdawia). Profesor nauk historycznych. Działacz Frontu Ludowego, pierwszy spiker Rady Najwyższej Mołdawii i przewodniczący parlamentu w latach 1990-1993. Współautor Deklaracji Niepodległości Mołdawii w 1991 roku. W latach 2002-2005 honorowy przewodniczący Partii Socjalno-Liberalnej (PSL).

Iurie LEANCA – Ur. 20 października 1963, matka Bułgarka, ojciec Rumun. Ukończył Moskiewski Państwowy Instytut Stosunków Międzynarodowych (MGIMO). W latach 1986-1993 pracował w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. W 1993-1996 radca minister w Ambasadzie Republiki Mołdawii w USA. W 1998-2001 wiceminister spraw zagranicznych w rządach  Iona Ciubuca, Iona Sturzy i Dumitru Braghişa. W 2005-2007 pracował w Biurze Wysokiego Komisarza OBWE ds. Mniejszości Narodowych. Od stycznia 2009 członek PLDM, od września 2009 wicepremier i minister spraw zagranicznych Mołdawii.
 

INTERMARIUM: