Albania - panorama polityczna (2013)

Republika e Shqipërise (Republika Albanii)

 

Powierzchnia: 28 748 km2
Liczba ludności (2009): 3 639 453
Prezydent (od 2012, kadencja: 5 lat): Bujar Faik Nishani (Partia Demokratyczna Albanii)
Premier (od 2013, kadencja parlamentu: 4 lata): Edi Rama (Socjalistyczna Partia Albanii)
 

Partia Poglądy Geneza Ludzie Wyniki wyborów: liczba mandatów (% głosów)
Republikańska Partia Albanii (PRSh) - Partia Republikane ë Shqipërisë -reformy rynkowe (zwrot ziemi do 60 ha na rodzinę, prywatyzacja)
- walka z korupcją
- Albania etniczna, przyłączenie Czamerii
- nacjonalistyczna, antygrecka
- integracja z UE
wyrosła z opozycji antykomunistycznej
o ideologii konserwatywnej; powstała w 1991
2001 - część koalicji BF
Skendar Hoti
Sabri Godo Fatmir Mediu
 
•1992 - 1
•1996 - 3
•1997 - 1 (0,65%)
•2001 - 5
•2005  – 11 (20,1%)
 2009 - 1 (2,11%)
 2013 - 3 (3.06%)
 
 
Partia Narodowego Frontu Albańskiego (PBK) – Partia Balli Kombёtar Shqiptar - ustanowienie etnicznej Albanii, opierają się na programie z 1943
- prywatyzacja, ale nie według projektu PRSh
- prawa dla powracających emigrantów, powrót Czamów
- na czele Cerkwi powinni stać Albańczycy, nie Grecy
- istniała od zawsze, tj. od 1943
- nacjonalistyczna partia sformułowana podczas II WŚ do walki z włoskimi faszystami i komunistami; odtworzona w 1991,
2001  - część BF
Sheptim Rroqi
Hysen Selfo
Abaz Ermeni
•1996  – 2
•1997  – 3 (1,94%)
•2001  – 4
•2005  – 18
 2009 – 0,34 %
 
 
Ruch Legalność (PLL) - Partia Lëvizja e Legalitetit - monarchiści, powrót księcia Leka I Zogu
- centryści, raczej nie składają postulatów innych niż wprowadzenie monarchii
Istnieje od 1924 roku Eqerem Spahia
Guri Durollari
•1997 – 2
•2001 – 5
 2009 – 0 (0,71%)
 2013- 0 (0,35%)
 
Demokratyczna Partia Albanii (PDSh) - Partia Demokratike e Shqipërisë
 
- prawicowa, konserwatywna
- przeciwna zmianom granic siłą
- za stabilnością Macedonii, ale za prawami Albańczyków w Macedonii
koalicja komunistycznych reformistów, dawnych więźniów politycznych i dzieci bezpieki
2001 - kierowała koalicją Unia dla Zwycięstwa (BF)
Sali Berisha
Aleksander Meksi
Eduard Selami
Genc Pollo
Gramoz Pashko
Tritan Shehu
Timor Dosti
•1991 - 75 (Zgromadzanie Ludowe)
•1992 - 92
•1996  –122
•1997  – 28 (25, 7%)
•2001 – 32 (37,1%)
•2005  – 56
 2009 – 68 (40,18%)
 2013- 50 (30,63%)
 
Nowa Partia Demokratyczna  (PDR) - Partia Demokrate e Re   utworzona w 2000 przez Genca Pollo, który wystąpił z PDSh Genc Pollo •2001  – 6 (5,1%)
•2005  – 4
 2013- 0 (0,06%)
 
 
Partia Prawicy Demokratycznej (PDD) -  Partia e Djathe Demokratike - antykomunistyczna i nacjonalistyczna
- popiera Albanię w granicach etnicznych
- powstała w 1994
- grupa Kallakuli (Enver Koloski, Rushi) była prawym skrzydłem PDSh
Petrit Kalakulla
Nikoli Nikolla
Arianit Kokobobo
 
Partia Sojuszu Demokratycznego (PAD) - Partia Aleanca Demokratike - liberalizm gospodarczy (prywatyzacja, decentralizacja)
- szybka integracja z UE za pośrednictwem Grecji i Włoch
-żądają niepodległości Kosowa, ale nie atakują Macedonii i Grecji.
-reformistyczna inteligencja partyjna
-założona w 1992  przez Gramoza Pashko z grupą byłych członków  (PDSh) – obawiali się radykalizacji polityki prawego skrzydła partii przez byłych więźniów politycznych
Neritan  Ceka
Gramoz Pashko
Arben Imami
Preç Zogaj
 
 
•1997 - 2 (1,29%)
•2001  - 3 (2,14%)
•2005  - 3
 2009 – 0 (0,31%)
 
 
 
 
Partia Sprawiedliwości i Integracji - (Partia për Drejtësi dhe Integrim, PDI) - centroprawicowa
-podtrzymywanie roszczeń wobec państwa greckiego, od którego Czamowie domagają się odszkodowania za znacjonalizowany majątek. W realizacji tych planów partia współpracuje z najliczniejszą organizacją reprezentującą Czamów - Patriotycznym Stowarzyszeniem Czamerii ( Shoqata Patriotike Çamëria).
Utworzona w 2005, skupia w swoich szeregach  Albańczyków, pochodzących z Czamerii
- od lutego 2011 połączyła się z Partią Sprawiedliwości i Jedności
Tahir Muhedini Kryetar Partisë
(przewodniczący
Partii)
 2009-1 (0,95%)
 2013- 4 (2,61%)
 
Partia Zjednoczenie na rzecz Praw Człowieka (PBDN) – Partia Bashkimi për të Drejtat e Njeriut
 
 
-reprezentuje mniejszość grecką (po likwidacji Omonia), współpracuje z Atenami
- poglądy liberalno-centrowe
- likwidacja konfliktów narodowościowych, reprezentowanie wszystkich mniejszości narodowych
partia mniejszości narodowych, głównie greckiej;
utworzona w 1992 
 
Vangiel Dule
Vasil Melo
Vasilis Bolanos
 
•1991- 5
•1992  - 2
•1996 - 3
•1997 - 4 (2,58%)
•2001 - 3 (2,14%)
•2005  – 2 (4,1%)
 2009 – 1 (1,19%)
 2013- 1 (0,85%)
 
Socjaldemokratyczna Partia Albanii (PSdSh) - Partia Socialdemokrate e Shqipërisë - państwo socjalne (reformy rynkowe + hasła socjalne)
- przeciwni zupełnej prywatyzacji
- dobre stosunki z Grecją
komunistyczni reformiści
powstała w 1991
1997 - z PSSh stworzyła koalicję rządową
Skënder Gjinushi
Paskal Milo
Haxhi Aliko
•1992  -7
•1996  – 0
•1997  -9
•2001  - 4  (2,86%)
•2005 - 7
 2009 – 0 (1,76%)
 2013- 0 (0,59%)
Unia Liberalno- Demokratyczna (BLD) - Bashkimi Liberal Demokrat   Powstała po rozłamie PSdSh, początkowo - Unia Socjaldemokratyczna, w 2001  - część koalicji BF Arian Starova •2001  – (mniej niż 1%)
•2005  – 1
2009 – 0,33 %
 2013- 0 (0,16%)
Partia Demokracji Socjalnej Albanii (PDSSh) - Partia Demokracia Sociale e Shqipërise   Odłączyła się od Partii Socjaldemokratycznej (PSdSh). Paskal Milo •2005  – 2
 2009 – 0 (0,68%)
 2013- 0 (0,69%)
Socjalistyczny Ruch Integracji (LSI) - Lëvizja Socialiste për Integrim   - założona w 2004 przez Ilira Metę po jego odejściu z PSSh Ilir Meta •2005 - 5
 2009 – 4 (4,85%)
 2013- 16 (10,46%)
Partia Socjalistyczna Albanii (PSSh) - Partia Socialiste e Shqipërisë - socjaldemokratyczna
- nie jest ideowym monolitem - każdy region ma swoich faworytów z różnymi pomysłami na rządzenie; najsilniejszy elektorat na prowincji
- sukcesorka Albańskiej Komunistycznej Partii Pracy (PPSH)
- twardogłowi komuniści
Edi Rama
Fatos Nano
Gramoz Ruçi
Servet Pellumbi
Pandeli Majko
Ilir Meta
•1991 - 169 (Zgromadzanie Ludowe)
•1992  - 38
•1996  - 10
•1997 -101 (52,8%)
•2001  - 73 (42 %)
•2005 - 42
2009 – 65 (40,85%)
 2013- 65 (41,36%)
Chrześcijańsko-Demokratyczna Partia Albanii - Partia Demokristiane e Shqipërisë (PDKSh) - centroprawicowa 1991 – utworzenie partii.
2007- rozlam à powsatnie Ruchu Chrześcijańsko-Demokratycznego z Nikolle Lesi
Nard Ndoka
Zef Bushati
•1996  – (1,3%)
•1997  – 1 (1%)
•2001  – (1%)
•2005  – 2 (3,4%)
•2009 – 0 (0,88%)
 2013- 1 (0,46%)
Agrarna Partia Ekologiczna (PAA) - Partia Agrare Ambientaliste - reformatorzy
- wolny rynek
Powstała w 1991, do 2003  – Agrarna Partia Albanii (Partia Agrare e Shqipërisë)
W 2005 wystąpiła razem z PSSh
Lufter Xhuveli •1997  –  1 (0,65%)
•2001 - 2 (1,43%)
•2005  – 4 (6,5%)
2009- 0,88 %
 2013- 0 (0,15%)
G99 (alb. Grupim 99) -lewicowa
-wolny rynek, ale nie odmawiają kontroli państwa w niektórych sektorach
-przeciwko wszystkim konserwatywnym ideom
- przedstawia się jako grupa młodych ludzi, nie posiadających sztywnego programu politycznego
- za cel stawiają sobie przede wszystkim dokonanie zmiany na scenie politycznej poprzez odsunięcie od władzy polityków działających na niej „od zawsze”
Powstała w 2008, założona przez aktywistów Ruchu Mjaft – Dość (największa pozapaństwowa organizacja w Albanii).Staje się coraz bardziej popularna,bo 50% populacji Albanii jest młodzi   •2009- 0,86%
 2013- 0 (0,17%)
Partia Macedońska (Македонска Алијанса за Европска Интеграција) - reprezentuje mniejszość macedońską w Albanii Utworzona w 2005 roku, funkcjonuje na obrzeżach sceny politycznej, z trudem zdobywając głosy nawet w wyborach lokalnych Edmond Temelko  2013- 0 (0,07%)
Ruch na Rzecz Solidarności - socjaliści
- program podobny do PSSch
- miała odebrać elektorat PSSch
Powstała w 2007 roku z inicjatywy Fatosa Nano po konflikcie z Edim Ramą w PSSch Fatos Nano  
Komuniści W Albanii działa kilka partii komunistycznych, m.in. Partia e Komunistëve të Bashkuar të Shqipërisë, Partia Komuniste e Shqipërisë, Partia Komuniste e Rindertuar      2013- 0 (0,05%)
Posłowie Bezpartyjni       •1997 - 3
•2001 - 2
•2005 - 1
•2009 – 0 (0,05%)

 
Wybory parlamentarne:
 
1991: 31 marca, 7 kwietnia , 14 kwietnia;
1992: 22 kwietnia, 29 kwietnia;
1996: 26 maja, 2 czerwca, 16 czerwca;
1997: 29 czerwca, 6 lipca;
2001: 24 czerwca, 8 lipca, 22 lipca;
2005: 3 lipca.
2009: 28 czerwca
2013: 23 czerwca
 
Rządy:
 

Premier Przynależność partyjna premiera Okres sprawowania władzy Skład rządu
Adil Çarçani (I) PPSh 18.01.1982 – 19.02.1987 PPSh
Adil Çarçani (II) PPSh 19.02.1987 – 22.02.1991 PPSh
Fatos Nano (I) PPSh 22.02.1991 – 12.05.1991 PPSh
Fatos Nano (II) PPSh 12.05.1991 – 05.06.1991 PPSh
Ylli Bufi PPSh / PSSh 05.06.1991 – 11.12.1991 PPSh / PSSh + PDSh + PSdSh + PRSh + PASh
Vilson Ahmeti n/p 11.12.1991 – 13.04.1992 n/p
Aleksandër Meksi (I) PDSh 13.04.1992 – 14.12.1994 PDSh + PRSh + PSdSh
Aleksandër Meksi (II) PDSh 04.12.1994 – 11.07.1996 PDSh + PSdSh
Aleksandër Meksi (III) PDSh 11.07.1996 – 11.03.1997 PDSh + PRSh + PBSD + PDK
Bashkim Fino PSSh 11.03.1997 – 24.07.1997 PSSH + PDSh + PBSD + PLL + PDKSh + PSdSh + PRSh + PBDN *
Fatos Nano (III) PSSh 24.07.1997 – 02.10.1998 PSSh + PSdSh + PAD + PBDN + PASh
Pandeli Majko (I) PSSh 02.10.1998 – 29.10.1999 PSSh + PSdSh + PAD + PBDN + PASh
Ilir Meta (I) PSSh 29.10.1999 – 12.09.2001 PSSh + PSdSh + PAD + PBDN + PASh
Ilir Meta (II) PSSh 12.09.2001 – 22.02.2002 PSSh + PSdSh + PAD + PBDN + PASh
Pandeli Majko (II) PSSh 22.02.2002 – 13.07.2002 PSSh + PSdSh + PBDN + PASh
Fatos Nano (IV) PSSh 13.07.2002 – 11.09.2005 PSSh + PSdSh + PBDN + PASh/PAA
Sali Berisha PDSh 11.09.2005 - PDSh + PRSh + PBDN + PAA + PDR + PDKSh+ PDI+LSI **
Sali Berisha PDSh 28.06.2009-2013 PDsh+PRSh+PDI+LSI
Edi Rama PSSh 15.09.2013 – do dziś PSSh+LSI+PKDSh+PBDNJ

* Rząd jedności narodowej
** PDK dołączyła 20.03.2007
 
PASh (Partia Agrare e Shqipërisë) – poprzednia nazwa PAA (Partia Agrare Ambientaliste e Shqipërisë)
 
Koalicje:
 
2013 - Sojusz na rzecz Europejskiej Albanii (Aleanca per Shqiperine Europiane)

  • Albanii Partia Socjalistyczna (PSSh)
  • Socjalistyczny Ruch Integracji (LSI)
  • Chrześcijańsko-Demokratyczna Partia Albanii (PKDSh)
  • Partia Zjednoczenie na rzecz Praw Człowieka (PBDNJ)

 
2009- Sojusz dla Zmiany (Aleanca për Ndryshim) i Sojusz Socjalistyczny na rzecz Integracji (Aleanca Socialiste për Integrim)

  • Demokratyczna Partia Albanii (PDSh)
  • Republikańska Partia Albanii (PRSh)
  • Partia Sprawiedliwości i Integracji (PDI)
  • Socjalistyczny Ruch Integracji (LSI)

 
2005 - Sojusz Wolności, Sprawiedliwości i Dobrobytu  (Aleanca për Liri, Drejtësi dhe Mirëqenie) – ALDM

  • Front Narodowy - PBK
  • Partia Republikańska Albanii - PRSh
  • Nowa Partia Demokratyczna - PDR
  • Partia Chrześcijańsko-Demokratyczna Albanii - PDKSh
  • Unia Liberalno- Demokratyczna - BLD
  • Partia Front Narodowy Demokratyczny - PBKD
  • Partia Albańskiej Unii Demokratycznej – PBDSh
  • Ruch Liberalizacji Praw Człowieka – LDLN

 
2001 – Unia dla Zwycięstwa (Bashkimi për Fitoren) - BFDemokratyczna Partia Albanii (PDSh)

  • Unia Liberalno- Demokratyczna (BLD)
  • Ruch Legalność (PLL)
  • Partia Narodowego Frontu Albańskiego (PBK)
  • Republikańska Partia Albanii (PRSh)

 
Prezydenci Albanii
 

  1. Ramiz Alia (30 kwietnia 1991 – 3 kwietnia 1992)
  2. Sali Berisha (9 kwietnia 1992 – 24 lipca 1997)
  3. Rexhep Mejdani (24 lipca 1997 – 24 lipca 2002)
  4. Alfred Moisiu (24 lipca 2002 – 23 lipca 2007)
  5. Bami Topi (od 23 lipca 2007)
  6. Bujar Nishani (11 czerwca 2012)

 
 

Partia polityczna 1991 1992 1996 1997 2001 2005 2009 2013
% Liczba mandatów % LM % LM % LM % LM % LM % LM % LM
PSSh 67,9 169 27,1 38 7,14 10 65,2 101 41,5 73 8.89 42 40,85 654 41,36 657
PDSh 30,1 75 65,7 92 87,1 122 18,1 28 36,9 321 7,67 56 40,18 683 30,63 508
PLL - - - - - - 1,29 2 41 - - 0,71 03    
PBK - - - - 1,43 2 1,94 3 41 33,46 02 0,34 03    
PRSh - - 0,71 1 2,14 3 0,65 1 51 112 2,11 13 3,02 38
BLD - - - - - - 0,65 1 11 12 0,33 03    
PDR - - - - - - - - 5,1 6 42 - -    
PSdSh - - 5 7 - - 5,81 9 3,7 4 12,74 7 1,76 04    
PBDN 2,01 5 1,43 2 2,14 3 2,58 4 2,6 3 4,13 2 1,19 14 0,85 17
PAA - - - - - - 0,65 1 2,6 3 6,56 4 0,88 03    
PAD - - - - - - 1,29 2 2,6 3 4,76 3 0,31 0    
PDKSh - - - - - - - - 1,0 0 W ramach ALDM 22 0,88 06 0,46 17
LSI - - - - - - - - - - 8,4 5 4,84 45 10,46 167
PDSSh - - - - - - - - - - 4,25 2 0,68 04    
PDI - - - - - - - - - - - - 0,95 13 2,61 48
G99 - - - - - - - - - - - - 0,86 04    
Bezpartyjni - - - - - - - 3 - 2 - 1 - -    
Razem 100 249 100 140 100 140 100 140 100 140 100 140 100 140 100 140
                                   

Rezultaty wyborów do jednoizbowego parlamentu Albanii (1991, 1992, 1996, 1997, 2001, 2005, 2009, 2013)
Bloki i koalicje:

  1. Unia dla Zwycięstwa – łącznie 36,8 proc.
  2. ALDM – łącznie 33,46 proc.
  3. Sojusz dla Zmiany (Aleanca pȅr Ndryshim) – łącznie 46,92 proc. i 70 miejsc. ApN skupiał w sumie 16 partii
  4. Zjednoczenie na rzecz Zmian (Bashkimi pȅr Ndryshim) – łącznie 45,34 proc. i 66 miejsc. BpN skupiało łącznie 5 partii
  5. Sojusz Socjalistyczny na rzecz Integracji (Aleanca Socialiste pȅr Itegrim) –  łącznie 5,56 proc. i 4 miejsca. ASpI skupiał 6 partii
  6. Słup Wolności (Poli i Lerisȅ)  - blok sześciu partii, łącznie uzyskał 1,82 proc. Żadne ugrupowanie nie wprowadziło posła do parlamentu
  7. Sojusz na rzecz Europejskiej Albanii – łącznie 57,63% (83 miejsca)
  8. Sojusz na rzecz Zatrudnienia, Dobrobytu i Integracji – łącznie 39,46% (57 miejsc)

 
Wybory parlamentarne 03.07.2005

Partia Liczba głosów LK % Mandaty
Okręgi wyborcze LK Razem
Partia Demokratyczna Albanii - PDSh 104 796 7,67 56 0 56
Partia Socjalistyczna Albanii - PSSh 121 412 8,89 42 0 42
ALDM- Front Narodowy - PBK 457 143 33,46 0 18 18
ALDM- Partia Republikańska Albanii - PRSh - 11 11
ALDM- Nowa Partia Demokratyczna - PDR - 4 4
ALDM- Partia Chrześcijańsko-Demokratyczna Albanii - PDKSh - 2 2
ALDM- Unia Liberalno- Demokratyczna - BLD - 1 1
Socjaldemokratyczna Partia Albanii - PSdSh 174 103 12,74 0 7 7
Socjalistyczny Ruch Integracji - LSI 114 798 8,40 1 4 5
Agrarna Partia Ekologiczna - PAA 89 635 6,56 - 4 4
Partia Sojuszu Demokratycznego – PAD 65 093 4,76 - 3 3
Partia Demokracji Socjalnej Albanii – PDSSh 57 998 4,25 - 2 2
Partia Zjednoczenie na rzecz Praw Człowieka - PBDN 56 403 4,13 - 2 2
Bezpartyjni     1   1
Razem 1 366 226 100,0 100 40 140

LK – lista krajowa
ALDM - Sojusz Wolności, Sprawiedliwości i Dobrobytu  
 
Wybory parlamentarne 28.06.2009
 

Partie Liczba głosów % Mandaty
Partia Demokratyczna Albanii - PDSh (Partia Demokratike e Shqipërisë) PD 610463 40.18 68
 Partia Republikańska Albanii - PRSh (Partia Republikane e Shqipërisë) PR 31990 2.11 1
Partia Sprawiedliwości i Integracji- PDI (Partia për Drejtësi dhe Integrim) PDI 14477 0.95 1
Partia Agrarna (Ochrony) środowiska - PAA (Partia Agrare Ambientaliste) PAA 13296 0.88 0
Partia Ruchu Legalności – PLL (Partia Lëvizja e Legalitetit) PLL 10711 0.71 0
Razem: Sojusz dla Zmiany (Aleanca për Ndryshim)   712745 46,92 70
Partia Socjalistyczna Albanii - PSSh (Partia Socialiste e Shqipërisë) PS 620586 40.85 65
Socjaldemokratyczna Partia Albanii - PSdSh  (Partia Socialdemokrate e Shqipërisë) PSD 26700 1.76 0
Partia Unii na rzecz Praw Człowieka  - PBDN (Partia Bashkimi për të Drejtat e Njeriut) PBDNJ 18078 1.19 1
G99  (Grupim 99) G99 12989 0.86 0
Socjaldemokratyczna Partia Albanii - PSdSh  (Partia Demokracia Sociale e Shqipërisë) PDS 10365 0.68 0
Razem: Zjednoczenie na rzecz zmian (Bashkimi për Ndryshim)   688748 45,34 66
Socjalistyczny Ruch Integracji  - LSI (Lëvizja Socialiste për Integrim) LSI 73678 4.85 4
Prawdziwa Partia Socjalistyczna’91  (Partia Socialiste e Vërtetë '91) PSV '91 6548 0.43 0
Ruch na Rzecz Praw Człowieka i Wolności (Lëvizja për të Drejtat dhe Liritë e Njeriut) LDLNj 2931 0.19 0
Partia Zielona (Partia e Gjelbër) PGj 437 0.03 0
Partia Obrony Praw Emigrantów (Parti për Mbrojtjen e të Drejtave të Emigrantëve) PMDE 376 0.02 0
Razem: Sojusz Socjalistyczny na Rzecz Inegracji (Aleanca Socialiste për Integrim)   84407 5,56 4
Partia Chrześcijańsko-Demokratyczna Albanii - PDKSh  (Partia Demokristiane e Shqipërisë) PDK 13308 0.88 0
Ruch na Rzecz Narodowego Rozwoju   (Lëvizja për Zhvillim Kombëtar) LZhK 10753 0.71 0
Razem: Słup Wolności (Poli i Lirisë)   27655 1,82 0
Bezpartyjni (Pavarur) PAVARUR 756 0.05 0
Razem 1519176 100.00 140

 
 

Komitet Wyborczy Liczba oddanych głosów Liczba Mandatów
Demokratyczna Partia Albanii 610 463 68
Socjalistyczna Partia Albanii 620 586 65
Socjalistyczny Ruch Integracji 73 678 4
Republikańska Partia Albanii 31 990 1
Partia Unii na rzecz Praw Człowieka 18 078 1
Partia Sprawiedliwości i Integracji 14 477 1
  Razem 1 519 176 140

 
 
Partia Republikańska Albanii (Partia Republikane e Shqipërisë) – PRSh
- prawicowa, konserwatywna, narodowa
10.01.1991 - powstanie
2001 – członek Unii Zwycięstwa (BF)
2005 – 11 mandatów (3. największa siła w parlamencie) – w rządzie z PDSh
 
Fatmir Mediu (ur. 1967 w Durrës)
- studiował geologię, inżynierię naftową
1991 – 1992 – przewodniczący Partii Republikańskiej w Fier
1992 – 1997 – wiceprzewodniczący PRSh
1997 – przewodniczący PRSh
 
Sabri Godo (ur. 1929 w Delvinë)
01.1991 – założył PRSh
1991 – 1997 – przewodniczący PRSh
 
 
Partia Narodowego Frontu Albańskiego (Partia Balli Kombëtar Shqiptar) - PBK
 
1943 – powstanie Balli Kombëtar w Albanii pod okupacją włoską (założyciel Midhat Frashëri, syn Abdyla, pisarz, publicysta, polityk, zm. 1949 w Nowym Jorku)
- partia przetrwała na emigracji
17.09.1993 – odnowiona w Albanii; zamknięta dla członków partii komunistycznej.
- najważniejsza jest kwestia narodowa i ustanowienie jednej etnicznęj Albanii
- opierają się na programie z 1943 roku i są dość oddaleni od rzeczywistości
- od początku byli za zwrotem ziemi byłym właścicielom, prywatyzacją kuponową z pierwszeństwem dla byłych więźniów politycznych, likwidacją własności państwa, równymi prawami dla powracających z zagranicy Albańczyków jak dla obywateli.
- uważają, że Albańczycy powinni kierować Cerkwią, nie należy mianować głową Cerkwi Greka, ale kształcić tylko albańskich kapłanów.
- żądają powrotu umów, zwrotu ich majątków, praw narodowych, referendum nad samookreśleniem - czy chcą, czy nie chcą pozostać z Grekami.
 
Abas Ermenji (ur. 1913 w Skrapari, pd. Albania, zm. 2003)
- polityk, historyk, pisarz
1934-38 – studiował literaturę historyczną na Sorbonie
- jeden z załozycieli i przywódców Balli Kombëtar
- po przejęciu władzy przez komunistów wyjechał do Paryża, gdzie stał na czele Komitetu Narodowego Demokratycznego „Wolna Albania” (Komitetin Kombëtar Demokrat "Shqipëria e Lirë")
1991 – odtworzył partię Balli Kombëtar w Albanii
1994 – wybrany na przewodniczącego
 
Hysen Selfo – faktyczny przywódca Frontu Narodowego do 1998, kiedy założył partię Balli Kombëtar Demokrat, która nigdy nie wprowadziła żadnego posła do parlamentu.
W 2005 r. Kongres Balli Kombëtar Shqiptar odrzucił propozycję połączenia obu partii.
 
 
Ruch Legalność (Partia Lëvizja e Legalitetit) - PLL
- lider: Eqerem Spahia
- Guri Durollari
- wiceprzewodniczący: Luka Alvami, Ahmed Kalxini, Ramiz Mena
- 50 tys. Członków (sierpień 1994)
2001 – członek Unii dla Zwycięstwa (BF)
 
- referendum nad formą rządów - monarchia czy republika (parlamentarna lub prezydencka),
- kandydat na króla – Leka I Zogu (ur. 1939, syn Zogu I z dynastii Zogu)
- zwrot majątków
- Albania w granicach etnicznych - nie uznają aktualnych granic Albanii i chcą je zmienić drogą pokojową, ale jeśli to okaże się niemożliwe - "będziemy walczyć" (Durollari).
 
Eqerem Spahia (ur. 1960)
1998 – aresztowany za “organizowanie zbrojnego powstania i udział w nim”, kiedy uzbrojona demonstracja usiłowała obalić rząd Nano i oddać władzę księciu Lece I
 

Guri Durollari

– były przewodniczący Ruchu Legalizmu

- adwokat, mimo 40 lat spędzonych w USA nie nauczył się płynnie mówić po angielsku; na zadawane mu pytania boi się powiedzieć za dużo, a jak odpowiada, to niezbyt rozsądnie
 
 
Demokratyczna Partia Albanii – PDSh
- centroprawicowa, konserwatywna
- członek – obserwator Europejskiej Partii Ludowej (EPP) i członek Międzynarodówki Chadeckiej
1990 – założyciele: Gramoz Pashko, Azem Hajdari, Sali Berisha – pierwsza partia opozycyjna
1992 – wygrana w wyborach parlamentarnych pod przywództwem Berishy i Aleksandra Meksi – rządzi do 1997 (zamieszki, upadek piramid finansowych), kiedy władzę przejęli socjaliści
2001 – w koalicji Unia Zwycięstwa (BF) – 37,1%, 46 mandatów
Lipiec 2005 – 56 mandatów (koalicjanci – 18), dołączyła PAA (4) i PBDNJ (2) à razem 79 mandatów – premier Sali Berisha
 
1992 - grupa Neritana Ceki i Gramoza Pashko była przeciwko grupie więźniów politycznych, ponieważ bali się, że będzie ona radykalizować politykę prawego skrzydła partii. Pashko atakował Dostiego i Lekę Toto. Według Ceki odeszli oni z PD, ponieważ chcieli demokracji, byli przeciwni osobistej władzy Berishy i idei budowy demokracji od góry, przeciwni identyfikacji partii z państwem (to samo oskarżenie wysuwała prawica, wroga PAD).
 
Sali Berisha (ur. 1944 w Vicidol, k. Tropojë)
- pochodził z północnego klanu, jego ojciec był funkcjonariuszem policji w Szkodrze, studia medyczne ukończył w 1967, pracował jako lekarz w Klinice Kardiologicznej w Tiranie i wykładał na Uniwersytecie, specjalizował się w kardiologii we Francji (1978), był członkiem Europejskiego Komitetu Badań Medycznych z centralą w Kopenhadze (od 1986), doktorem nauk (1988) i profesorem (1989).
- był zastępcą członka KC, bardzo rygorystycznie realizował rozkazy walki klasowej, oddawał usługi członkom Politbiura i był przekonanym komunistą.
- do partii wstąpił w 1978, przed wyjazdem do Francji,
- należał do kręgu władzy,
- podobnie jak Ramiz Alija pochodził z północy i w 1990 należał do jego współpracowników.
1991 – przewodniczący Partii Demokratycznej
- w Europie uważany za symbol demokratycznych przemian i gwaranta orientacji prozachodniej
1994- zorganizował referendum w sprawie poszerzenia swych pełnomocnictw, ale propozycja została odrzucona przez naród albański, obawiający się ustanowienia kolejnej dyktatury.
9.04.1992 – 1997 – prezydent Albanii
1997 - ponownie wybrany na prezydenta na 5-letnią kadencję, w wyniku gwałtownych zamieszek został zmuszony do ustąpienia 07.1997
Od 3.09.2005 - premier
 
Eduard Selami
- komunistyczny rodowód - jego brat był oficerem Sigurimi, ojciec pułkownikiem w wojsku Hodży, także matka była w wojsku.
- po studiach był wykładowcą marksizmu na uniwersytecie w Tiranie (1989-91), skąd odszedł do opozycji i polityki (12.1990); jednak jeszcze wiosną tego roku napisał pracę "naukową" o "myśli estetycznej towarzysza Envera Hodży".
- związany z PDSh, uważany za człowieka, który zerwał z systemem,
- do 1994 wspierał Berishę, potem zdał sobie sprawę, że PDSh przegra wybory jeśli nie wejdzie w koalicję z innymi partiami i że warunkiem sojuszu są ustępstwa w sprawie konstytucji o zaniechanie systemu prezydenckiego.
- kiedy znalazł się w opozycji wobec Berishy, został usunięty ze stanowiska.
 
Gramoz Pashko (ur. 1955, zm. 2006)
- ojciec był wicepremierem i ministrem bezpieczeństwa Hodży, matka wiceministrem
- sam nigdy nie był członkiem partii komunistycznej
1990 – współzałożyciel Partii Demokratycznej Albanii
- założył Partię Sojuszu Demokratycznego (PAD)
 
Azem Hajdari (ur. 1963 w Tropojë, zm. 1998)
- student filozofii w Tiranie
12.1990 – 02.1991 - przywódca demonstracji studenckich
12.1990 – 02.1991 - pierwszy lider Demokratycznej Partii Albanii (przed Berishą)
- bliski współpracownik Berishy (pochodził z tego samego regionu)
- zamordowany przed siedzibą Partii Demokratycznej, co wywołało 2-dniowe zamieszki (demonstranci zajęli parlament, budynki rządowe, TV)
 
Tritan Shehu (ur. 1949)
– profesor medycyny, pochodzi z rodziny komunistycznej, w liceum był sekretarzem Komsomołu;
- w 1967 szykanował instytucje religijne
 
Aleksandër Meksi (ur. 1939)
- archeolog
- współzałożyciel PDSh
13.04.1992 – 11.03.1997 – premier (najdłużej rządzącego gabinetu), podał się do dymisji podczas kryzysu piramid
 
Pjetër Arbnori (ur. 18.01.1935 w Durrës, zm. 8.07.2006 w Neapolu)
- z rodziny katolickiej, syn oficera żandarmerii albańskiej
- po ukończeniu szkoły średniej był nauczycielem w wiejskiej szkółce, ale został powołany do wojska i z powodu "złego pochodzenia" nie mógł już wrócić do pracy w szkole; później był robotnikiem rolnym w Durrës
- używając sfałszowanych dokumentów na nazwisko Filip Thoma dostał się na studia na Uniwersytecie Tirańskim
1961 - aresztowany przez Sigurimi podczas próby stworzenia (nielegalnej) organizacji socjaldemokratycznej, skazany na karę śmierci, ale egzekucję wstrzymano i zamieniono ją na 25 lat więzienia;wyszedł na wolność w 1989, po odsiedzeniu 28 lat
1991 - wstąpił do Demokratycznej Partii Albanii i współtworzył struktury tej partii w Szkodrze
1992 - został przewodniczącym parlamentu albańskiego.
1993 - oskarżony o współpracę z Sigurimi, ale zarzuty nie znalazły potwierdzenia w dokumentach.
08.1997 - jego 3-tygodniowy protest głodowy doprowadził do uchwalenia tzw. poprawki Arbnoriego, gwarantującej opozycji dostęp do mediów publicznych.
- zmarł na chorobę wieńcową
 
 
Bamir Topi (ur.24 kwietnia 1957 w Tiranie)
Ukończył Wydział Weterynariii na Uniwersytecie Rolniczym w Tiranie
1987-1990- studia podyplomowe we Włoszech
1984-1995- pracownik naukowy w Instytucie Weterynaryjnych Badań Naukowych
1990-1995 był dyrektorem Instytutu Bezpieczeństwa Żywności
1996- Topi został po raz pierwszy wybrany do Zgromadzenia Republiki Albanii, a następnie jeszcze dwukrotnie uzyskiwał reelekcję. Przez dwie kadencje pełnił funkcję przewodniczącego klubu parlamentarnego rządzącej Demokratycznej Partii Albanii. Został również wybranym wiceprzewodniczącym partii.
1996-1997- stanowisko ministra rolnictwa
8 marca 2007- wyraził zamiar wzięcia udziału w wyborach prezydenckich w lipcu 2007 z ramienia Partii Demokratycznej.
20 lipca 2007- dopiero w czwartej rundzie uzyskał 85 głosów
24 lipca 2007- oficjalnie objął urząd prezydenta.
 
Jest aktywnym rzecznikiem niepodległości Kosowa na arenie międzynarodowej.
 
styczeń 2009 - udał się z wizytą do Kosowa, gdzie uzyskał tytuł honorowego obywatela Prisztiny oraz tytuł doctora honoris causa Uniwersytetu w Prisztinie.
 
Nowa Partia Demokratyczna (Partia Demokratike e Re) – PDR
- założona w 2000 przez Genca Pollo (wcześniej w PDSh)
- centroprawicowa, konserwatywna
- w Sojuszu Wolności, Sprawiedliwości i Dobrobytu (ALDM)
2005 – 4 mandaty
- obserwator Europejskiej Partii Ludowej (EPP)
 
Genc Pollo (ur. 1963 w Tiranie)
- jeden z załozycieli Partii Demokratycznej
2001 – przewodniczący Nowej Partii Demokratycznej (PDR)
2005 – Minister Edukacji i Nauki
08.2008 - wicepremier
 
Partia Prawicy Demokratycznej -  Partia e Djathe Demokratike (PDD)
 
- przewodniczący: Petrit Kalakulla (minister rolnictwa od 4.04 – 06.1992)
- wiceprzewodniczący: Nikoli Nikolla, sekretarz: Arianit Kokobobo.
- grupa Kallakuli (Enver Koloski, Rushi) była prawym skrzydłem PD (podczas gdy lewe tworzyli Berisha, Pashko, Selami, Dosti, Ali Spahia, Genc Luri, Mirhei Desha).
- antykomunistyczna (nie przyjmuje dawnych komunistów, w przeszłości jedynym wyjątkiem był Baleta), ale i nacjonalistyczna w najgorszym sensie.
- zarejestrowana w 06.1994 przez Sąd Najwyższy (po odmowie ministerstwa).
 
W 1995 chcieli:
- referendum nad formą rządów
- procesów o ludobójstwo przeciwko członkom Politbiura,
- zweryfikowania operacji finansowych w okresie przejściowym,
- oczyszczenia aparatu państwowego z komunistów,
- zwrotu mienia wg stanu z 1939,
- legalizacji prywatnych banków,
- żeby państwo zatrzymało przemysł energetyczny, lasy, kolej, większość kopalni - resztę należy sprywatyzować.
 
 
Partia Sojuszu Demokratycznego (Partia Aleanca Demokratike) – PAD
- centrowa, liberalna
1992 – założona przez Neritana Ceka i innych byłych członków PDSh –przeciw autokratyzmowi Sali Berishy
1997 – członek rządu socjalistów
2001 – 3 mandaty (2,4% głosów) – dalej w rządzie
2005 – 3 mandaty, członek ELDR
 
Neritan Ceka (ur. 1941 w Tiranie)
- archeolog
1985 – 1990 – szef departamentu w Instytucie Archeologicznym
1990-1993 – dyrektor Instytutu Archeologicznego
1991 – wiceprzewodniczący Partii Demokratycznej
1992 – przewodniczący PAD
1997 – 1998 – MSW
 
Arben Imami (ur. 1958)
- jeden z założycieli PDSh w 1991 r.
2000 – 2002 – przewodniczący PAD
2000 – 2001 – Minister Sprawiedliwości
2001 – 2002 – Minister Samorządu Lokalnego i Decentralizacji
 
Preç Zogaj (ur. 1957 w Lezhë)
- studiował literaturę i filologię albanską na Uniwersytecie w Tiranie
- dziennikarz, pisarz, poeta
- TW Sigurimi, ujawniony w czasie przedwyborczej lustracji w 1996 r. (ale też sam się przyznał)
- współtworzył PDSh
- 1991-1992 – minister kultury
- współzałożyciel PAD
 
 
Partia Zjednoczenie na rzecz Praw Człowieka (Partia Bashkimi për të Drejtat e Njeriut, gr. Κόμμα Ένωσης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων) – PBDN
- centrowa, dość liberalna
1992 – kontynuacja Unii Demokratycznej Mniejszości Greckiej „Omonoia” po zakazaniu działalności partiom narodowym
1997 – członek koalicji z Socjalistami
2001 – 3 mandaty (2,6% głosów)
2005 – 2 mandaty (4,1% głosów)
- lider – Vangjel Dule
- reprezentowana w Radzie Europy w Partii Europejskich Liberałów, Demokratów i Reformatorów (European Liberal Democrat and Reform Party)
 
Vangiel Dule - lider PBDN
 
Vasilis Bolanos
- mer Himary
- członek Partii Zjednoczenie na rzecz Praw Człowieka
 
Vasil Melo
- pierwszy przewodniczący PBDN
 
 
Socjaldemokratyczna Partia Albanii (Partia Socialdemokrate e Shqipërisë) – PSdSh
23.04.1991 – założona przez dawnych członków partii komunistycznej
2001 – 4 mandatów (3,6% głosów)
2005 – 7 mandatów
- lider Skënder Gjinushi (MEN 1987-1991, później marszałek parlamentu)
 
Skënder Gjinushi (ur. 1949 w Vlorë)
- studiował nauki przyrodnicze w Tiranie, doktorat w Paryżu dzięki temu, że ojciec był generałem Hoxhy
- lata 80. – poseł Frontu Demokratycznego
- wiedział na czas, że komunizm się zawali, i odegrał rolę socjaldemokraty, ale na początku ruchu był przeciwko studentom, którzy żądali przemianowania Uniwersytetu Envera Hodży
1987 – 1990 – Minister Nauki
1991 – przewodniczący PSDSh
1997 – 2001 – marszałek parlamentu
07.2002 - 09.2005 – wicepremier i Minister Pracy i Polityki Społecznej
 
Paskal Milo
1997 – 2001 – Minister Spraw Zagranicznych
2003 – odszedł z PSdSh i utworzył własną Partię Demokracji Socjalnej Albanii (PDSSh)
 
Haxhi  Aliko – zastępca przewodniczącego PSDSh
 
 
Unia Liberalno- Demokratyczna (Bashkimi Liberal Demokrat) – BLD
- lider – arian Starova
- początkowo frakcja SDPA – rozłam spowodowany był odejściem SDPA z kolaicji rządowej z Partią Demokratyczną (PD) i chęcią zatrzymania stanowisk przez jej niektórych członków
- pierwsza nazwa – Unia Socjal Demokratyczna
2001 – członek Unii Zwycięstwa, która zdobyła 46 miejsc w parlamencie (37,1% głosów)
- sama partia nie przekracza 1% poparcia w wyborach
2005 – członek Sojuszu Wolności, Sprawiedliwości i Dobrobytu (ALDM)
 
Arian Starova – przewodniczący stowarzyszenia euroatlantyckiego.
 
 
Partia Demokracji Socjalnej Albanii (Partia Demokracia Sociale e Shqiperise) – PDSSh
Powstała w 2003 r.
2005 – 2 mandaty
Lider – Paskal Milo
 
 
Socjalistyczny Ruch Integracji (Lëvizja Socialiste për Integrim) – LSI
- socjaldemokratyczna
2005 – 5 mandatów
 
Ilir Meta (ur. 1969 w Skrapar)
- ekonomista
1990 – ruch studencki
1993 – 1996 – podsekretarz partii
1997 – 1998 – szef partii w Tiranie
10.1998 – 10.1999 – wicepremier
1999 – 2002 – premier
07.2002 – 07.2003 – wicepremier, MSZ
- prezes zarządu Instytutu na rzecz Pokoju, Rozwoju I Integracji I członek Międzynarodowej Komisji ds. Bałkanów
 
 
Socjalistyczna Partia Albanii (Partia Socialiste e Shqipërisë) – PSSh
- centrolewicowa, socjaldemokratyczna
- organ – Głos Ludu (Zëri i Popullit)
1997 – doszła do władzy
2001 – 73 mandaty – stworzyła rząd
2005 – 43 mandaty – główna partia opozycyjna
- spadkobierca Albańskiej Partii Pracy (Partia e Punës së Shqipërisë, PPSh), kiedyś Komunistycznej Partii Albanii
1991 – 2005 - pierwszy prezes - Fatos Nano
2005 – Edi Rama
 
Edi Rama (ur. 1964)
- malarz, koszykarz
1990 – 1992 - aktywny na początku transformacji
1992 – współautor (z Adrianem Klosi) antykomunistycznej książki „Reflectione” potępiającej reżim Hoxhy
1996 – 1997 – założyciel Ruchu na rzecz Demokracji
- krytykował Berishę – wówczas prezydenta
1997 - pobity przez agenta służby bezpieczeństwa, wyemigrowal do Paryża, wrócił w 1998
1998 – 2000 – Minister ds. Kultury, Młodzieży i Sportu
2000 – jego dom ostrzelano z brni palnej
10.2003 – wstąpił do PSSh
2004, 2007 – ponownie wybrany na mera Tirany
9.10.2005 – został przewodniczącym PSSh
- pisywał analizy do zagranicznej prasy
- wielokrotnie oskarżany o korupcję, nazywany „Pan 10%”
15.09.2013 - premier
 

Fatos Nano (ur. 1952 w Tiranie)

- doktor ekonomii

1991 – 1993 - premier

- lider nowo utworzonej PSSh

1993 – 1997 - skazany (na 12 lat) za malwersacje finansowe i fałszowanie dokumentów

1997 – 1998 - premier

1998 – oskarżony przez Berishę o zalecenie 2 zabójstw politycznych (Azem Hajdari, Ahmed Krasniqi – szef sztabu Wyzwoleńczej Armii Kosowa), zarzutów nie udowodniono
25.07.2002 – 3.07.2005 – ponownie premier
1.09.2005 – rezygnacja ze stanowiska przewodniczącego PSSh
2007 – kandydat na prezydenta
09.2007 – założył Ruch Solidarność
 
Pandeli Majko (ur. 1967 w Tiranie)
- inżynier mechanik, prawnik
1992 – 1995 – przewodniczący FRESH
09.1998 – 10.1999 – premier
02 – 07.2002 – premier
07.2002 – 09.2005 – Minister Obrony
 
Gramoz Ruci (ur. 1951)
– sekratrz generalny PSSh (zrezygnował z tej funkcji w 1996 r.), odpowiedzialny za masakrę w Szkodrze w 1991 r., podpisał regionalną listę osób przeznaczonych do rostrzelania.
 
Ilir Meta  (ur. 1969 w Skrapar w południowej Albanii)
– był jednocześnie wiceprzewodniczącym w młodzieżowce Partii Socjalistycznej;
10.1999 – 02.2002 – premier rządu (następca Pandeli Majko)
2003 – MSZ i wicepremier
2004 – odszedł z PSSh i założył własną partię - Socjalistyczny Ruch Integracji (Lëvizja Socialiste për Integri – LSI)
 
 
Partia Chrześcijańsko Demokratyczna Albanii – PDK
- mała, centroprawicowa, chrześcijańsko-demokratyczna
1996 – 0 mandatów (1,3% głosów)
1997 – 1 (1%)
2001 – 0 (1%)
2005 – 2 (3,4%)
2006 – Nard Ndoka na przewodniczącego
8.11.2007 – rozłam: Nikolle Lesi – Albański Ruch Chrześcijańsko Demokratyczny
 
Nard Ndoka
03.2007 – 08.2008 – Minister Zdrowia
- początek lat 90. – Partia Demokratyczna
- wielokrotnie oskarżany o korupcję
 
Zef Bushati (ur. 1953)
- aktor
1991 – 1993 – wiceprzewodniczący Partii Republikańskiej
1993 – 2002 – przewodniczący Partii Chrześcijańsko-Demokratycznej
2002- 2006 – ambasador Albanii w Watykanie
2007 – wiceminister ds. Integracji
 
 
Agrarna Partia Ekologiczna (Partia Agrare Ambientaliste) – PAA
- reformistyczna, wolnorynkowa
1991 – powstanie (do 2003 Albańska Partia Agrarna - Partia Agrare e Shqipërisë)
- lider – Lufter Xhuveli
1997 – 1 mandat (0,65% głosów)
1998 – Xhuveli został Misitrem Rolnictwa
2001 – 3 mandaty (2,6%)
2002 – Xhuveli został Ministrem Środowiska w rządzie Majko
2003 – Xhuveli podał się do dymisji na wniosek premiera Fatosa Nano
2005 – 4 mandaty (6,5%)
 
Lufter Xhuveli
1998 - minister rolnictwa
2002  - minister środowiska w gabinecie Pandeli Majko
 
 
Ruch Solidarności
19.09.2007 - założona przez byłego premiera, Fatosa Nano (PSSh), który chciał w ten sposób odbudować Partię Socjalistyczną
 
 
Narodowe Stowarzyszenie Byłych Więźniów Politycznych - Shoqata Kombetare te ish të Përndjekurve Politike
 
- walka o prawa byłych więźniów politycznych, m.in. zwrot skonfiskowanego przez reżim komunistyczny mienia
- Kurt Kola, Afrim Haçi, Adem Allçi
 
Kurt Kola (ur. 1947)
- od dzieciństwa, przez 45 lat przebywał albo w komunistycznych obozach pracy, albo w więzieniach politycznych, ponieważ jego ojciec w czasie drugiej wojny światowej walczył przeciwko komunistom
- założyciel Forum dla Demokrcji (Forumi për Demokraci)
 
Partia Sprawiedliwości i Integracji - (Partia për Drejtësi dhe Integrim, PDI)
 w 2005 powstała, skupiając w swoich szeregach środowisko Albańczyków, pochodzących z Czamerii, a także identyfikujących się z problemem albańskich Czamów.
 Cel polityczny: podtrzymywanie roszczeń wobec państwa greckiego, od którego Czamowie domagają się odszkodowania za znacjonalizowany majątek. W realizacji tych planów partia współpracuje z najliczniejszą organizacją reprezentującą Czamów - Patriotycznym Stowarzyszeniem Czamerii ( Shoqata Patriotike Çamëria)
Aktualnie przewodniczącym partii jest Tahir Muhedini. Logo partii stanowi ośmiolistna gałązka oliwna na białym tle.
2009  partia wystartowała w ramach koalicji Sojusz dla Zmiany (Aleanca për Ndryshim), skupionym wokół Demokratycznej Partii Albanii. Swoich kandydatów wystawiła w 11 okręgach wyborczych, zdobywając jeden mandat (Dashamir Tahiri).
G99
Partia   założona w 2008 oku przez aktywistów Ruchu Mjaft – Dość (największa pozapaństwowa organizacja w Albanii). Staje się coraz bardziej popularna, bo 50% populacji Albanii stanowią młodzi. Ma orientację lewicową, popiera wolny rynek, ale nie odmawia kontroli państwa w niektórych sektorach, występuj przeciwko wszystkim ideom konserwatywnym.
“bezpartyjni”
 
Bashkim Gazidede (ur. 1952 w Peshkopi, pn-wsch. Albania, zm. 2008 w Tiranie)
1984 – 1992 – wykładowca matematyki na Uniwersytecie w Tiranie
1991 – związał się ze Stowarzyszeniem Intelektualistów Muzułańskich
1991, 1992 – startował w wyborach z listy Partii Demokratycznej (w 1992 skutecznie)
1992 – 1997 – w okresie rządów Sali Berishy kierował Narodową Służbą Wywiadowczą (spadkobierczyni Sigurimi)
- nie miał wcześniejszych doświadczeń w kierowaniu służbami specjalnymi, w jednym z pierwszych wywiadów zapowiadał usunięcie 60 proc. kadr, wywodzących się z dawnych komunistycznych służb specjalnych
- 06.1996 – oskarżony o zatrzymywanie i torturowanie działaczy opozycji, protestujących przeciwko rządom Partii Demokratycznej
Wiosna 1997 – kierował nieudaną operacją mającą na celu przywrócenie porządku publicznego; w parlamencie oskarżył władze Grecji, CIA oraz amerykańską ambasadę w Tiranie o eskalację powstania zbrojnego na południu kraju
06.1997 – po zwycięstwie Partii Socjalistycznej w wyborach parlamentarnych wyjechał z kraju
08.1998 – oskarżony o zbrodnię ludobójstwa w 1997, nadużycie władzy i porzucenie obowiązków służbowych w obliczu zagrożenia
07.2003 – śledztwo umorzono
2005 – powrócił do Albanii i podjął pracę urzędnika
 
Skład rządu 2013-
Premier - Edi Rama
Ministerstwo Spraw Zagranicznych - Ditmir Bushati
Ministerstwo Integracji Europejskiej -          Klajda Gjosha
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych -           Saimir Tahiri
Ministerstwo Obrony - Mimi Kodheli
Ministerstwo Finansów - Shkëlqim Cani
Ministerstwo Sprawiedliwości -
Ministerstwo Prac Publicznych i Transportu - Edmond Haxhinasto
Ministerstwo Edukacji - Lindita Nikolla
Ministerstwo Rolnictwa - Edmond Panariti
Ministerstwo Gospodarki, Handlu i Energii - Nasip Naço
Minister Innowacji i Technologii Komunikacyjnych - Genc Pollo 
Ministerstwo Zdrowia - Ilir Beqaj
Ministerstwo Pracy, Spraw Socjalnych i Równych Szans - Erion Veliaj 
Ministerstwo Ochrony Środowiska – Lefter Koka
Ministerstwo Sportu i Turystyki - Visar Zhiti
 
 
Skład rządu 2009-2012
Premier
Sali Berisha
Ministerstwo Spraw Zagranicznych
Edmond Haxhinasto (ur. 1966 w Tiranie), studiował w Tiranie, Brdzie i na Princeton. Początkowo pracował w sektorze prywatnym. Od 1997 roku w administracji państwowej. Szefował m.in. komórce zajmującej się opieką nad uchodźcami z Kosowa. Od 2004 roku związany z LSI. Po wyborach 2009 został ministrem Prac Publicznych i Transportu. Od 2010 roku szef MSZ, a od 2011 – wicepremier.
Ministerstwo Integracji Europejskiej
Majlinda Bregu (ur. 1974), absolwentka uniwersytetów w Tiranie, Monterealu, Oslo i Urbino (doktorat). Wcześniej wykładowczyni uniwersytecka, specjalistka od gender studies. Związana z PDSh. Od 2007 roku rzeczniczka rządu.
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych
Bujar Nishani (ur. 1966), absolwent uniwersytetów w Tiranie i San Antonio. Od wczesnych lat 90 związany z administacją państwową, głównie ministerstwami obrony i spraw zagranicznych, gdzie zajmował się głównie kwestiami związanymi z NATO. Od 2003 w samorządzie Tirany. We władzach PDSh  od 2004 roku.
Ministerstwo Obrony
Arben Imami (ur. 1958, Tirana), absolwent uniwersytetów w Tiranie i Waszyngtonie. W latach 2005-2009 szef gabinetu Saliego Berishy. 2000-2001 minister sprawiedliwości. Związany z PAD.
Ministerstwo Finansów
Ridvan Bode (ur. 1959), absolwent Uniwersytetów w Tiranie i Montpellier. Związany z PDSh, od lat 90 znajdował się w jej kierownictwie. Wcześniej pracował w ministerstwie finansów.
 
Ministerstwo Sprawiedliwości
Eduard Halimi (ur. 1972), z wykształcenia prawnik, wcześniej pracował jako sędzia. Od 2005 roku wiceminister sprawiedliwości. Związany z PDSh.
 
Ministerstwo Prac Publicznych i Transportu
Sokol Olldashi (ur. 1972), pracował jako dziennikarz, m.in. zastępca redaktora naczelnego dziennika “Albania” i redaktor naczelny telewizji ATN. Od 2002 roku związany z PDSh. W latach 2005-2007 szef MSW, od 2007 szef MPPiT
 
Ministerstwo Edukacji
Myqerem Tafaj (ur. 1957), z wykształcenia weterynarz, posiada tytuł profesorski. W latach 1996-1997 minister szkolnictwa wyższego
 
Ministerstwo Rolnictwa
Genc Ruli (ur. 1958), z wykształcenia ekonomista. Wykładowca uniwersytecki, w latach 1994-1996  szef parlamentarnej komisji finansów. Wiceprzewodniczący Albańskiego Komitetu Olimpijskiego.
 
Ministerstwo Gospodarki, Handlu i Energii
Nasip Naco (ur. 1961), związany z LSI. Pracował jako prokurator, zajmował się m.in. walką z przestępczością zorganizowaną.

Minister Innowacji i Technologii Komunikacyjnych
Genc Pollo (1963), jeden z twórców PDSh, a następnie założyciel  PDR. W poprzednim rządzie Berishy minister edukacji.
 
Ministerstwo Zdrowia
Petrit Vasili (ur. 1958), utytułowany lekarz, absolwent uniwersytetów w Tiranie i Rzymie. 2001-2003 wiceminister zdrowia.
 
Ministerstwo Pracy, Spraw Socjalnych i Równych Szans
Spiro Ksera (ur. 1967), związany z Omonią. Z wykształcenia inżynier, przez kilka lat pracował w zawodzie w prywatnych firmach.
 
Ministerstwo Ochrony Środowiska
Fatmir Mediu (1967), PRSh, w latach 2005-2008 minister obrony. Wcześniej poseł
 
Ministerswo Sportu i Turystyki          
Aldo Bumci (ur. 1974), absolwent stosunków międzynarodowych. Wcześniej analityk w Instytucie Spraw Międzynarodowych. W latach 2005-2007 minister sprawiedliwości. Związany z PDSh.

 
ŹRÓDŁA:
 
Opracowanie Urszuli Moczydłowskiej, Olgi Filar, Mariny Dżumakanowej, Marty Kołczyńskiej, Wolhy Puchouskiej, Macieja Wapińskiego, Andrija Masluna.
 
Strona internetowa Banku Światowego: http://web.worldbank.org
Strona Parlamentu Albanii: http://www.parlament.al/web/Statistics_1105_2.php
Strona OBWE: http://www.osce.org/odihr/elections/albania/66586
Strona Rady Ministrów Albanii: http://www.keshilliministrave.al/
Serwis Balkan Insight: http://www.balkaninsight.com/en/page/all-balkans-home
Czekalski T., Hauziński J., Leśny J. „Historia Albanii”, Ossolineum, Wrocław 2009
Loga partii politycznych ze stron ugrupowań lub z serwisu wikipedia.com
http://www.parlament.al/eng/dokumenti.asp?id=529&kujam=Last%20parliamentary%20elections
http://www.e-polityka.pl/a.923.Kronika_wyborcza__lipiec_2005.html
http://en.wikipedia.org/
http://sq.wikipedia.org/
M. Barański (red.), Systemy polityczne państw Europy Środkowej i Wschodniej, Katowice 2004.
 

 

INTERMARIUM: