UKRAINA - Chronologia 1965- 2009

UKRAINA
 
Chronologia 1965- 2009
 

Konrad Kostrzewa, X rocznik

1965 rok Iwan Dziuba publikuje "Internacjonalizm czy rusyfikacja". Polityka Pawło Szełesta (1963-1972 – I sekretarza KPU)i pokolenie szestydesiatnykiw. Postulat powrót do kursu z lat 1920-tych i "prawdziwych", leninowskich zasad polityki narodowościowej. Pod osłoną kontrolowanej ukrainizacji, wśród ukraińskiej inteligencji partyjnej, rozwinął się ruch reformistyczny o charakterze narodowym.
12 stycznia 1972 Aresztowanie Wiaczesława Czornowoła. W latach 1970-1972 ukazywał się Ukrajinśkyj wisnyk, redagowany właśnie przez Czornowoła jednak po jego aresztowaniu, redakcja nie była w stanie kontynuować pracy. Program pisma Czornowił ograniczał do informowania o łamaniu praw człowieka i naruszaniu suwerenności narodowej republiki, podkreślając, iż Wisnyk "w żadnym wypadku nie jest ani antyradziecki, ani antykomunistyczny". Stepan Chmara wraz z Witalijem i Ołeksandrem Szewczenkami wydali niezależnie od pierwotnej redakcji dwa kolejne numery pisma w 1974. Jego zadanie Chmara ujął jednak inaczej; miało ono "zjednoczyć wszystkie demokratyczne grupy antykolonialne". Zasięg represji uniemożliwił wydawanie podziemnego pisma (Chmarę aresztowano 30 marca 1980)
13 stycznia 1972 Pogrom inteligencji ukraińskiej. Pierwsza fala represji i procesów przypadła na lata 1965-1966, ale te rozpętane w 1972r., od przybycia nowego I sekretarza KPU- Wołodymyra Szczerbyckiego były największe. W łagrach znaleźli się praktycznie wszyscy działacze odrodzenia narodowego. Czysta w partii komunistycznej objęła 30 - 35% jej kadr.
9 listopada 1976 Powstała ukraińska Grupa Helsińska, na czele której stanął nauczyciel Mykoła Rudenko. Poza ramy obrony praw człowieka Grupa wykroczyła latem 1977 roku w Memorandum nr 5. Stwierdzono wówczas, że Ukraina znalazła się w sytuacji kolonii zarówno z powodu złamania umowy perejasławskiej przez cara Piotra jak też w wyniku niewcielenia w życie idei narodowych Lenina. Grupa wyraziła jednak wolę, by Ukraina pozostania w składzie ZSRS, który przekształciłby się w przyszłości w Braterstwo Wolnych Narodów Ziemi. Do Grupy Helsińskiej przystąpili prawie wszyscy znani wówczas czołowi działacze ukraińscy; pośród jej 37 członków, 36 zostało zesłanych do łagrów, a trzej: Wasyl Stus, Ołeksa Tychyj i Jurij Lytwyn, znaleźli tam śmierć
Lato 1979 18 wybitnych więźniów politycznych zaapelowało, by sprawę wyjścia Ukrainy ze składu ZSRS rozpatrzyć na forum ONZ. Tym razem nie powoływano się już na idee Lenina, lecz uznano komunistów za "czołówkę rosyjskich szowinistów", zaś zniszczenie przez nich UNR i przejęcie władzy za "tragedię dla Ukrainy." W podobnym duchu pisali autorzy deklaracji ze stycznia 1980 roku, żądający dekolonizacji ZSRS i występujący jako Ukraiński Ruch Patriotyczny.
Jesień1982 Powstał na Zakarpaciu tajny Centralny Komitet Katolików Ukraińskich; wydawał on od 1984 roku "Kronikę Cerkwi Katolickiej na Ukrainie", przemianowaną w 1988 roku na "Chrystianśkyj Hołos".
26 kwietnia 1986 Katastrofa elektrowni atomowej w Czarnobylu. Początkowo zatajona przez władze. Czarnobyl stał się katalizatorem późniejszych postaw opozycyjnych, a na forum międzynarodowym sprawił, że Ukraina zaistniała w szerokiej świadomości, co sprzyjało następnie ruchowi narodowemu. Szacuje się, że w konsekwencji promieniowania radioaktywnego zmarło przedwcześnie na Ukrainie i Białorusi około 100 tys. osób
Czerwiec 1986 Zjazd Związku Pisarzy Ukrainy. Środowisko to zaczęło się domagać  równouprawnienia języka ukraińskiego z rosyjskim (sekretarz ZPU Pawło Zahrybelnyj, przewodniczący Ołeś Honczar i Borys Olijnyk). Właśnie partyjnym pisarzom, którzy niegdyś należeli do szestydesiatnykiw ale przystosowali się do wymagań partii, a nierzadko byli też powiązani z nomenklaturą, władze udzieliły koncesji na powołanie Ludowego Ruchu Przebudowy, mając nadzieję, że jego kierownictwo pozostanie w rękach reformistów. W koncepcji nowoczesnych komunistów, zwłaszcza A. Jakowlewa, fronty ludowe w republikach miały zastąpić zużytą już partię komunistyczną, uwierzytelnić władzę komunistów oraz odnowiony, znacznie luźniejszy, a przez to sprawniejszy Związek Sowiecki.
Sierpień 1987 W. Czornowił pisze we wznowionym „Ukrajinśkim wisnyk”, iż jego program z pierwszych wydań „Wisnyka” (powstały przed ich wydaniem w grudniu 1969 roku) "potrzebuje jedynie nieznacznych korektur" i przekonywał M. Gorbaczowa w liście otwartym o konieczności zastosowania na Ukrainie "leninowskich zasad polityki narodowościowej".
Jesień 1987 Szybko jednak nastąpiła radykalizacja i pod wpływem ruchu bałtyckiego opozycja odrzuciła komunizm w każdej postaci oraz zaczęła domagać się suwerenności Ukrainy w ramach ZSRS lub niepodległości. Jesienią 1987 roku podjęła działalność opozycja ukraińska, np. utworzono Ukraińską Asocjację Niezależnej Inteligencji Twórczej, pojawił się samwydaw, głównie pisma literackie: Kafedra, Jewszan Zillia, Karby Hir.
Lato 1988 Działacze ukraińscy, którzy opuścili więzienia i powrócili z zsyłki, założyli Ukraiński Związek Helsiński - UHS. Na jego czele stanął Łewko Łukianenko. UHS połączył zwolenników odnowienia ukraińskiej państwowości w ramach nowej federacji czy konfederacji oraz zwolenników niepodległości państwowej.
25 czerwca 1989 Do zwolenników niepodległości państwowej zaliczali się m. in. członkowie utworzonej Ukraińskiej Ligi Narodowo-Demokratycznej - UNDL, która weszła w skład UHS jako członek kolektywny. Próby wykorzystania "pieriestrojki" przez przejęcie jej haseł i instrumentów nie powiodły się, gdy władze uniemożliwiły dawnym dysydentom, w tym UHS, utworzenie Demokratycznego Frontu Przebudowy (lipiec 1988).
styczeń 1989 W środowisku ZPU powstał I program Ruchu.
1 lipca 1989 Powołano Ludowy Ruch na rzecz Przebudowy; na jego czele stanęli poeci, Iwan Dracz i Dmytro Pawłyczko oraz Wołodymyr Jaworiwśkij, lwowski poseł do Kongresu Deputowanych Ludowych ZSRS. Działacze UHS mogli od tego momentu wstępować do Ruchu i przejęli nad nim kierownictwo na Ukrainie Zachodniej.
16 lipca 1989 W Donbasie wybuchają strajki związane z buntem górników w Rosji, górnicy wysunęli żądania ekonomiczne i postulat utworzenia wolnych związków zawodowych, jednocześnie odcinali się od wysłanników Ruch, UHS czy UNDL uważając ich za nacjonalistów.
Sierpień 1989 Powstaje Związek Niezależnej Młodzieży Ukraińskiej – SNUM. Zbliżony programem do UNP, SNUM uznał partię komunistyczną za głównego wroga narodu ukraińskiego
Wrzesień 1989 Zjazd założycielski Ruchu. Na skutek oddolnego nacisku odrzucił on prokomunistyczne deklaracje, ale kierownictwo pozostało w rękach grupy komunistów- reformatorów z Kijowa. Cele Ruchu, w świetle nowego programu: system wielopartyjny, samodzielność gospodarcza, niezależność w ramach ZSRR w oparciu o nowy traktat związkowy.
Październik 1989 Milicja rozpędza manifestację narodową we Lwowie, przez kraj przetacza się fala wieców, we Lwowie na czele strajku stają I. Makar, H. Prichodko, którzy zakładają radykalną Ukraińską Partię Narodową – UNP, nie uznawał organów sowieckich zainstalowanych na Ukrainie.
Luty 1990 Powstaje Ukraińska Organizacja Pracy „Jedność” (W. Semiwołos), o profilu zbliżonym do Ruchu, strajkujący z Donbasu nie przystąpili do tej organizacji wysyłając swoich przedstawicieli na kongres górników w Moskwie.
Marzec 1990 Powstaje platforma demokratyczna w KPU- podobnie jak w innych republikach ma ona za zadanie zjednoczyć, Jednocześnie do wyborów do Rady Najwyższej Ukrainy (Sowietu) Ruch i organizacje niezależne połączyły się w Blok Demokratyczny, mimo represji władz kontrolowane komisje wyborcze zarejestrowały pod naciskiem manifestującej ludności kandydatów Bloku w 129 na 450, a 72 Blok udzielił swego poparcia. Ostatecznie kandydaci Bloku wygrali w 118 okręgach głównie na zachodzie kraju. W Radzie Najwyższej Ukrainy doszło do konfliktu pomiędzy większością a posłami wybranymi z Bloku, do których dołączyła grupa 40-60 deputowanych w tym wielu z platformy demokratycznej w KPU.
28 kwietnia 1990 Powstaje Ukraińską Partia Chłopsko-Demokratyczna, założona we Lwowie przez publicystę S. Płaczyndę Jej celem była  niepodległość państwowa, później przywódca zmienił zdanie optując za konfederacją.
29-30 kwietnia 1990 Na Zjeździe Ukraińskiego Związku Helsińskiego podjęto decyzję o przekształceniu UHS w Ukraińską Partię Republikańską URP, postawiono sobie cel: bezwarunkowa niepodległość, przewodniczący: Ł. Łukianenko, zastępcy: H. Hrebeniuk, S. Chmara. Na zjeździe dochodziło do konfliktów pokoleń o sposób kierowania partią.
14 maj 1990 Dracz, Jaworiwskij, Pawłyczko po wystąpieniu z KPU zakładają Demokratyczną Partie Ukrainy. Zakładali, ze w drodze do niepodległości suwerenna Ukrainy powinna przejść przez etap konfederacji sowieckiej, opowiedział się za współpracą z demokratycznym skrzydłem KPU.
25-27 maj 1990 Zjazd założonej marcu Socjaldemokratycznej Partii Ukrainy, na którym odrzucono socjalistyczne teorie a program oparto na ogólnej zasadzie ochrony praw socjalnych oraz opowiedziano się za niepodległością. Potępienie leninizmu spowodowało odejście mniejszości, która utworzyła zjednoczoną DPU (OSDPU). Stała się ona rywalem URP w objęciu kontroli nad Ruchem,.
27 maj 1990 I zjazd Związku Niezależnej Młodzieży Ukraińskiej SNUM. O. Wytowycz zaczął głosić hasła szowinistyczne, co spowodowało rozłam w organizacji na dwa skrzydła: jedno współpracujące z URP i drugie nacjonalistyczne przekształcone w Ukraiński Związek Nacjonalistyczny (UNS) bliższy UNDP i UNP.
Czerwiec 1990 Opozycja w Sowiecie Ukrainy tworzy Radę Ludową, której przewodniczącym wybrano zwolennika podpisania nowej umowy związkowej I. Juchonowskiego, zastępca W. Fiłenka, „platformiści” zakładają Partię Demokratyczną Odrodzenia Ukrainy PDWU.
4 czerwca 1990 Przy absencji posłów Bloku przewodniczącym Sowietu wybrano I sekretarza KPU W. Iwaszkę, W KPU Iwaszkę zastąpił nieelastyczny zwolennik Gorbaczowa S. Huronko.
17 czerwca 1990 Po braku zgody co do statutu Ukraińska Liga Narodowo-Demokratyczna nie weszła do URP, lecz przekształciła się w Ukraińską Partię Narodowo-Demokratyczną UNDP (A. Kyrejew, O. Bondarenko, J. Czernyszew, T. Sołowko)
30 czerwca – 1 lipca 1990 UNDP i UNP (później USDP) i 12 drobnych grup, głównie na Ukrainie Zachodniej powołują Ukraińskie Zgromadzenie Międzypartyjne UMA ( H. Prichodko, A. Łupynis), przejęto propozycję powołania komitetów obywatelskich, które przeprowadziły rejestrację obywateli przyszłego państwa ukraińskiego w oparciu o ustawę z 1918 r., na skutek wewnętrznych rozłamów nie powołano na wzorzec estoński Kongresu Narodowego, bojkotowali instytucje sowieckiej Ukrainy.
16 lipca 1990 Z inicjatywy Iwaszki uchwalono Deklarację suwerenności państwowej republiki, która miała prowadzić do zawarcia nowej umowy związkowej oraz przywrócić leninowską koncepcję Sowietów jako federacji suwerennych republik, zapowiadano utworzenie własnej armii, odrębnego obywatelstwa, waluty, jednocześnie zachowano prawo do posiadania obywatelstwa ZSRR, własność związkową. Blok głosowała Deklaracją uznając, ze przybliża ona niepodległość kraju. Krawczuk rozpoczął kurs narodowy podkreślając niezależność Ukrainy Sowieckiej od Moskwy
23 lipca 1990 L. Krawczuk Zastępuje Iwaszkę na stanowisku przewodniczącego Sowietu.
28-30 wrzesień 1990 Powstaje Partia Zielonych Ukrainy nawiązująca do istniejącego od 1988 r. Stowarzyszenia Zełenyj Swit ( J. Szczerbok).
Październik 1990 Protesty opozycji doprowadziły do odwołania przez Sowiet Ukrainy premiera Masoła i mianowania na jego miejsce W. Bokina – zwolennik połączenia samodzielności gospodarczej Ukrainy ze związkiem politycznym z Moskwą. Obiecano w 1991 r. przeprowadzić referendum w sprawie wielopartyjnych wyborów, służba wojskowa poza Ukrainy tylko za zgodą poborowych.
25-28 październik 1990 II Zjazd Ruchu. Pod naciskiem URP przyjęto nowy program: wielopartyjne wybory, niepodległość państwowa, zakaz przynależności członków Ruchu do KPU, reformiści z DPU zdołali jednak utrzymać na stanowisku przewodniczącego I. Dracza. Ruch, URP i UMA organizują demonstracje przeciwko forsowaniu przez Krawczuka i KPU podpisania nowego układu związkowego.
17 marca 1990 Przeprowadzono dwa referenda: federalne, pytanie: czy jesteś za zachowaniem ZSRR jako odnowionej federacji suwerennych republik, W Galicji dodano  pytanie: czy chcesz by Ukraina stała się niepodległym państwem. Za odnowionym ZSRR opowiedziało się 70,16%, przeciwko 27,99% głosujących.
Kwiecień 1991 Opozycja zaproponowała ogłoszenie niezależności państwa ukraińskiego, w zamian komunistyczny Sowiet Najwyższy postanowił wprowadzić stanowisko prezydenta i przeprowadzić wybory jeszcze przed uchwaleniem konstytucji.
24 sierpnia 1991 Ogłoszenie niepodległości przez Ukrainę. Parlament ukraiński trzysta czterdziestoma sześcioma głosami przeciwko jednemu opowiedział się za proklamacją suwerenności państwowej.
 
28-29 sierpnia 1991 Krawczuk podpisuje z wiceprezydentem rosyjskim Aleksandrem Ruckojem komunikat przewidujący "tymczasowe stworzenie struktur międzypaństwowych", systemu kolektywnego bezpieczeństwa, porozumienie ekonomiczne oraz konsultacje w sprawach dotyczących interesów obu stron.
31 sierpień 1991 decyzja o delegalizacji KPU,  na bazie jej sympatyków Ołeksandr Moroz zaczyna tworzyć nową partię - SPU.
Wrzesień 1991 powstaje UNA-UNSO - nacjonalistyczna partia ukraińska. Powstaje ona na bazie Zgromadzenia Międzypartyjnego, założonego we Lwowie przez grupę nacjonalistycznie zorientowanej młodzieży. Składa się z UNA (Ukraińskie Zgromadzenie Narodowe), oraz z paramilitarnego skrzydła UNSO (Ukraińska Samoobrona Narodowa).
Październik 1991 Moroz uzyskał zgodę na utworzenie Socjalistycznej Partii Ukrainy. Warunek jaki mu postawiono: nie może prowadzić kampanii przeciwko suwerenności państwowej.
10 października 1991 Na mocy ustawy o obywatelstwie wszyscy stali mieszkańcy Ukrainy zostają jej obywatelami.
26 październik 1991 Zjazd założycielski Socjalistycznej Partii Ukrainy Ołeksandra Moroza.
19 listopada 1991 Rosyjsko-ukraińska umowa o wzajemnym uznawaniu granic.
 
1 grudnia 1991 Referendum potwierdzające niepodległość Ukrainy. W referendum wzięło udział 83,7% wyborców, z których za niepodległością Ukrainy opowiedziało się 90.85%; w tym od 95% do 98% w obłastiach: Kijowskiej, Chmielnickiej, Wołyńskiej, Czerkaskiej, Lwowskiej, Stanisławowskiej i Tarnopolskiej, a najmniej w Autonomicznej Republice Krymu 56% (28,5% Ukraińców), w obłasti Ługańskiej 72,6% (51,9% Ukraińców) i Donieckiej 80% (50,7% Ukraińców).
 
1 grudnia 1991 Pierwsze wybory prezydenckie na Ukrainie. Prezydentem wybrano L. Krawczuka większością 61,6% głosów, W. Czornowił, kandydat Ruchu, uzyskał 23,27% głosów, Ł. Łukianenko, kandydat URP - 4,52%, W. Hryniow - 4,17%, I. Juchnowski, kandydat PDU i PDWU, około 1,74%.
 
8 grudnia 1991 Krawczuk na spotkaniu z Jelcynem i Szuszkiewiczem w Puszczy Białowieskiej w byłej daczy Breżniewa podpisuje umowę o powołaniu Wspólnoty Niepodległych Państw, zwaną także układem białowieskim.
 
10 grudnia 1991 Sowiet Ukrainy ratyfikuje umowę mińską, zaopatrując ją w wyjaśnienie, zgodnie z którym Ukraina odmawia Wspólnocie Niezależnych Państw prawa do przekształcenia się w twór państwowy z własnymi organami władzy, nadania jej statusu podmiotu prawa międzynarodowego, a jej ciała koordynacyjne nie mogą mieć charakteru władczego. Ukraina stworzy własną armię, zaś stacjonowanie na jej terytorium sił strategicznych WNP jest tymczasowe.
 
12 grudnia 1991 Krawczuk wydał dekret, na mocy którego został dowódcą naczelnym trzech ukraińskich okręgów wojskowych i floty czarnomorskiej oraz przejął kontrolę nad taktyczną bronią jądrową.
 
14 grudnia 1991 Spotkanie WNP w Mińsku, gdzie ustalono, że Ukraina będzie miała własną armię, lecz prezydent Kazachstanu Nursułtan Nazarbajew zaraz wyjaśnił, iż przewidziane jest utworzenie wspólnego dowództwa wojsk państw Wspólnoty wzorem NATO.
 
14 luty 1992 Na spotkaniu WNP w Mińsku podpisano 20 umów gospodarczych, w tym o wspólnych kolejach i sieci energetycznej oraz o współpracy parlamentów w dziedzinie prawnej.
21 luty 1991 prezydent Krawczuk zwołał posiedzenie "okrągłego stołu" z udziałem partii opozycyjnych celem wypracowania platformy politycznej w sprawie składu rządu zaufania narodowego.
 
25 luty 1991 Krawczuk podpisał też dekret o powołaniu Dumy państwowej jako swego organu doradczego.
Przełom lutego i marca 1992 Trzeci Zjazd Ruchu, ma którym Dracz wezwał do podpisania deklaracji założycielskiej nowego Ruchu w jego przedefiniowanym programowo proprezydenckim wydaniu. Udało się wynegocjować porozumienie, na mocy którego na czele Ruchu stanąć mieli: Czornowił, Iwan Dracz oraz blisko z nim związany Mychajło Horyń. Grono to nazwano później wielka „trójką”. Na zjeździe doszło też do awantur, które dowiodły, że Ruch jest w gruncie rzeczy ugrupowaniem słabym i niestabilnym wewnętrznie.
 
15 i 20 marca 1992 Ruch, URP i SOU zapoczątkowały w Kijowie manifestacje za wystąpieniem Ukrainy z WNP.
 
Kwiecień 1992 Wadym Hetman został prezesem Narodowego banku Ukrainy, a jego zastępcą Wiktor Juszczenko.
 
Maj 1992 Prezydent Krawczuk, pragnąc zaskarbić sobie przychylność środowisk inteligenckich, podpisał dekret o rozbiórce wszystkich pomników z epoki sowieckiej, ale rozporządzenia tego nigdy nie zrealizowano.
 
Maj 1992 Rosyjski Kościół Prawosławny nie zgodził się nadać Kijowowi autokefalii, co w praktyce wiązałoby się z utratą większości z gmin wyznaniowych kościoła, i Sobór Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego  Patriarchatu Moskiewskiego zdjął pomysłodawcę secesji – metropolitę Filareta (Denisenkę) – ze stanowiska głowy ukraińskiego prawosławia.
 
Czerwiec 1992 Powstaje „Nowa Ukraina” jako baza polityczna Kuczmy i rywalka Kongresu Sił Narodowo-Demokratycznych (KNDS).
 
24 czerwca 1992 Chiny udzieliły Ukrainie pomocy finansowej w wysokości 8 mln juanów.
 
Czerwiec 1992 Albania, Azerbejdżan, Armenia, Bułgaria, Grecja. Gruzja, Mołdowa, Rumunia, Turcja, Ukraina i Federacja Rosyjska utworzyły w Istambule Organizację Współpracy krajów Morza Czarnego otwartą również dla krajów spoza regionu. Organizacja ta była pierwszą tego typu formacją łączącą różne orientacje polityczne i gospodarcze oraz pierwszym ugrupowaniem powstałym w tym regionie bez dominującej roli Rosji.
 
25-26 czerwca 1992 Odbywa się Wszechukraiński Sobór Prawosławny, zjednoczenie części parafii, które nadal uznawały zwierzchnictwo Filareta, z Ukraińskim Autokefalicznym Kościołem Prawosławnym  i powstania Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Kijowskiego. Patriarchą Kijowskim i Wszechukraińskim wybrano dotychczasowego przywódcę UAKP Mścisława.
26 czerwca 1992 Jelcyn i Krawczuk uzgadniają, iż do czasu utworzenia na bazie 380 jednostek czarnomorskich odrębnych flot, ukraińskiej i rosyjskiej, będzie ona zarządzana wspólnie przez Rosję i Ukrainę.
 
Lipiec 1992 Prezydent Ukrainy Leonid Kuczma ponownie mianował na stanowisko ministra gospodarki Wiktora Pyznenyka, uważanego za autora radykalnych reform.
 
październik 1992 Objęcie stanowiska premiera przez przedstawiciela uwłaszczonej nomenklatury, Leonida Kuczmę.
 
Listopad 1992 Ukraina przestała należeć do tzw. strefy rublowej, a rosyjski rubel, po prawie roku „współistnienia” z ukraińskim karbowańcem stał się walutą obcą.
 
styczeń 1993 Hetman podał się do dymisji z NBU i zaproponował na swoje stanowisko Juszczenkę, który będzie kierował Narodowym Bankiem Ukrainy do grudnia 1999 roku. Swoim pierwszym zastępcą w NBU Juszczenko mianował Wołodymyra Stelmacha, przyjaciela Hetmana ze starej finansowej nomenklatury sowieckiej, a drugim Ołeksandra Kirejewa z banku „Ukrajina”.
 
Kwiecień 1993 Goszczący w Kijowie sekretarz stanu USA Warren Christopher usiłował nakłonić ukraińskie władze do ratyfikowania układów START-1 i o Nierozprzestrzenianiu Broni Jądrowej (NPT), a także do szybkiej likwidacji znajdujących się na terytorium Ukrainy rakiet i głowic atomowych. Jedyne co uzyskał to uzgodnienie „porozumienia o bezpiecznym demontażu” znajdującej się na Ukrainie broni jądrowej.
 
14 maja 1993 RN zezwoliła na wznowienie działalności KPU.
 
Czerwiec 1993 Śmierć patriarchy UKP PK – Mścisława. Doszło do secesji grupy jego zwolenników i odrodzenia UAKP. Nowym patriarchą UKP PK został metropolita czernihowski Wasyl (Romaniuk).
 
19 czerwca 1993 Odbył się zjazd KPU. Do KPU przeszło następnie wielu członków SPU, którzy traktowali ja jako organizację tymczasową. Przewodniczącym KPU wybrano Petro Symonenkę, byłego II sekretarza obwodu Donieckiego, a jego zastępcą został były pierwszy sekretarz KPU, Stanisław Hurenko.
 
Wrzesień 1993 Po swojej dymisji Kuczma wraz z Władimirem Hryniowem zorganizował spośród czerwonych dyrektorów Międzyregionalny Blok Reform, wypowiadający się za gospodarką rynkową.
Wrzesień 1993 Podczas szczytu w Massandrze Rosja wystąpiła z żądaniem przejęcia kontroli nad ukraińskim arsenałem nuklearnym i całą flotą czarnomorską świadomie łącząc kwestię zadłużenia Ukrainy z koniecznością ustępstw  politycznych z jej strony.
 
Październik 1993 Zwołano synod duchowieństwa Patriarchatu Kijowskiego, który ogłosił się Kościołem „Kijowa i całej Rusi-Ukrainy”.
 
Grudzień 1993 Początek negocjacji na temat przystąpienia Ukrainy do Światowej Organizacji Handlu.
 
Grudzień 1993 Kuczma został przewodniczącym nomenklaturowego Związku Przemysłowców i Przedsiębiorców (grudzień 1993 - lipiec 1994).
 
14 stycznia 1994 Bill Clinton, Borys Jelcyn i Leonid Krawczuk podpisali w Moskwie pakiet dokumentów o likwidacji broni jądrowej na Ukrainie. Ustalono, iż Kijów otrzyma od Amerykanów 175 mln dolarów rekompensaty i 155 mln dolarów pomocy gospodarczej za przekazany Rosji uran do głowic, a także paliwo jądrowe.
 
 
3 lutego 1994 Parlament ukraiński ogromną większością głosów podjął decyzję o rezygnacji z broni jądrowej.
 
Czerwiec 1994 Wybory prezydenckie, zwycięża Leonid Kuczma.
 
16 czerwca 1994 Premierem Ukrainy zostaje premier ZSRR w latach 1987-90, Witalij Masoł. Funkcję sprawuje do marca 1995.
 
Październik 1994 Obywatel izraelski, Borys Berstein zorganizował w Tel Awiwie spotkanie rosyjskich mafiozów, na którym podzielono strefy wpływów na Ukrainie. W spotkaniu uczestniczyli m.in. Michajłow i Semen Mohilewicz, główna postać w aferze prania brudnych pieniędzy przez amerykański Bank of New York.
 
14 stycznia 1995 Krymski parlament podjął ustawę, w której całość terytorium półwyspu łącznie z portami, kolejami i sanatoriami oraz domami wypoczynkowymi nad Morzem czarnym – określona została jako wartość Krymu. Zdaniem wiceprzewodniczącego krymskiej Rady Najwyższej Wiktora Mieżaka istniało niebezpieczeństwo wykupu ziemii przez Ukraińców. Tymczasem jednak Kijów stwierdził, ze decyzja krymskiego parlamentu jest nieważna i prywatyzacja ziemi na półwyspie odbędzie się zgodnie z przepisami Ukrainy.
Luty 1995 Parafowany został ukraińsko-rosyjski Traktat o przyjaźni, dobrym sąsiedztwie i współpracy. W jego tekście nie znalazły się proponowane przez Rosję zapisy dotyczące podwójnego obywatelstwa oraz Floty czarnomorskiej. Jednak Moskwa uzależniła ostateczne podpisanie traktatu od porozumienia w sprawie ostatecznego podziału Floty czarnomorskiej oraz warunków stacjonowania rosyjskiej marynarki wojennej na Krymie.
Czerwiec 1995 Premierem Ukrainy zostaje dowódca SBU w latach 1991-1994, Jewchen Marczuk. Funkcję tę sprawuje do maja 1996.
 
3 lipca 1995 Prezydent Kuczma przybył do RFN z czterodniową wizytą. Został przyjęty przez prezydenta Niemiec Romana Herzoga. Następnie spotkał się z kanclerzem Helmutem Kohlem, który obiecał, że jego rząd, w miarę możliwości, dopomoże Ukrainie w przezwyciężeniu trudności gospodarczych. Głównym celem wizyty prezydenta Kuczmy w RFN oprócz stosunków bilateralnych były starania o poparcie RFN w zabiegach Ukrainy o otrzymanie kredytów z kasy Unii Europejskiej.
 
6 lipca 1995 Nowym przewodniczącym parlamentu został Jewhen Supruniuk – zwolennik pozostania Krymu w granicach Ukrainy i bliski współpracownik premiera Krymu Anatolia Franczuka – zięcia prezydenta Kuczmy i polityka zdecydowanie proukraińskiego.
 
17 lipca 1995 W Mińsku prezydenci Białorusi i Ukrainy, Aleksander Łukaszenko i Leonid Kuczma, podpisali traktat o przyjaźni i dobrym sąsiedztwie. Nie doszli oni jednak do porozumienia w sprawie unii celnej między dwoma państwami. Według prezydenta Kuczma unia celna z Białorusią była by niekorzystna dla Ukrainy.
 
Listopad 1995 Julia Tymoszenko zastąpiła męża na stanowisku prezesa Zjednoczonych Systemów Energetycznych Ukrainy i pełni tę funkcję przez rok do stycznia 1997. Struktura ta składa się m. in. z dwóch przedsiębiorstw przemysłowych i struktur komercyjnych, firmy lotniczej oraz dwóch banków Piwdennyj i Slowianskyj.
 
Luty 1996 Z połączenia Partii Demokratycznego Odrodzenia Ukrainy (PDWU), Kongresu Pracowniczego (TKU) i części działaczy porozumienia „Nowa Ukraina” powstaje Partia Ludowo-Demokratyczna - NDP. Na czele NDP stanął ostatni sekretarz Komsomołu i szef TKU, Anatolij Matwijenko (od 1985 r. członek Sekretariatu Komsomołu).
 
28 maja 1996 premierem Ukrainy zostaje Pawło Łazarenko i sprawuje stanowisko do 2 lipca 1997.
 
21 czerwca 1996 Unia Europejska udzieliła zdecydowanego poparcia dla niepodległości i terytorialnej nietykalności Ukrainy.
 
28 czerwca 1996 Uchwalenie nowej konstytucji Ukrainy, w której:
  • Określono Ukrainę jako państwo demokratyczne, praworządne i opiekuńcze;
  • Wprowadzono podział władz na ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą;
  • Zapewniono prawną ochronę własności i odszkodowanie w przypadku wywłaszczenia;
  • Wykluczono zarówno wprowadzenie podwójnego obywatelstwa, jak i uznanie rosyjskiego za język urzędowy, równorzędny z językiem ukraińskim, co postulowała Rosja;
  • Obcokrajowcom zamieszkałym na Ukrainie zagwarantowano te same prawa i swobody co obywatelom ukraińskim;
  • Zagwarantowano rekompensaty za straty będące skutkiem bezprawnych działań władz lub urzędników państwowych;
  • Uznano ważność aktów prawnych od momentu ich publikacji;
  • Zabroniono wydawania aktów prawnych ze wsteczną mocą działania;
  • Zapewniono prawo odwołania się od decyzji władz lub urzędników państwowych do sądu.
Wrzesień 1996 Reforma walutowa i wprowadzenie nowej jednostki pieniężnej – hrywny o symbolu UAH.  Banknot o nominale jednej zrywny opatrzony został wizerunkiem Wołodymyra Wielkiego, na dwuhrywniowym widnieje podobizna księcia Jarosława Mądrego, na pięciohrywniówce – Bohdan Chmielnicki, Iwan Mazepa – na dziesięciohrywniówce, Iwan Franko – na dwudziestohrywniówce, Mychajło Hruszewski – na pięćdziesieciohrywniówce i Taras Szewczenko – na stuhrywniówce. Ryciny na rewersach banknotów hrywniowych to m.in.: ruiny grackiej kolonii na Krymie – Chersonezu, sobór św. Sofii, gmach opery we Lwowie.
 
grudzień 1996 Powstaje oligarchiczna Agrarna Partia Ukrainy (APU), założona przez Katerynę Waszczuk, przewodniczącą kołchozu w latach 1979-1995.
 
Styczeń 1997 Powołano do życia Agencję do spraw Dywersyfikacji Źródeł Energii. Rozwiązano ją w rok później najprawdopodobniej pod naciskiem Rosji.
12 maja 1997 Wizyta Aleksandra Łukaszenki w Kijowie, podpisano porozumienie o granicy państwowej między Ukrainą i Białorusią.
 
21 maja 1997 Prezydenci Kwaśniewski i Kuczma podpisali w Kijowie deklarację pojednania. Podpisano także umowy o współpracy naukowej i kulturalnej, przemyśle węglowym i między ministerstwami finansów.
 
28 maja 1997 Wiktor Czernomyrdin i Pawło Łazarenko podpisują w Kijowie ukraińsko-rosyjskie porozumienia w sprawie Sewastopola, których głównym postanowieniem było, iż Federacja Rosyjska będzie dzierżawiła od Ukrainy wojskowy port w Sewastopolu przez 2- lat. Porozumienie przewiduje, że po upływie tego czasu dzierżawę będzie można przedłużyć jeszcze o 5 lat. Rosja musiała zgodzić się na to, iż główna baza Floty Czarnomorskiej, Sewastopol, będzie de iure należała do Ukrainy. Uzgodniono, iż rosyjskie okręty będą rozlokowane w dwu zatokach: Sewastopolskiej i Południowej. Zatoka Karantijna, zgodnie z umową, miała przypaść Ukrainie. Armia rosyjska zagwarantowała sobie prawo użytkowania lotniska wojskowego w Gwierdiajsku, stanowisk łączności i sanatorium wojskowego „Jałta”. Ustalono, iż wszystkie należności za dzierżawę Rosja będzie odpisywać od ukraińskiego „starego” długu, który wynosił ponad 3 mld dolarów.
30 maja 1997 Ministrowie spraw zagranicznych Ukrainy Hennadij Udowenko i Rumunii Adrian Severin parafowali w Kijowie Traktat o Dobrym Sąsiedztwie i Współpracy. Traktat potwierdza, iż Ukraina i Rumunia nie roszczą wobec siebie pretensji terytorialnych i gwarantują nienaruszalność obecnie istniejących granic państwowych. Uregulowanie najbardziej spornej kwestii – podziału roponośnego szelfu Morza czarnego – zostało z traktatu wyłączone. Wspomina on jedynie, iż strony umawiają się, będą się powstrzymywać od jednostronnego wykorzystywania zasobów szelfu wokół Wyspy Węży do czasu opracowania sposobu jej wspólnej eksploatacji. Jeśli w ciągu dwu lat porozumienie nie zostanie osiągnięte, Ukraina i Rumunia zwrócą się o pomoc w rozwiązaniu sporu do instytucji międzynarodowych. Z inicjatywy rumuńskiej do tekstu traktatu wpisano zapewnienie, iż strona ukraińska nie będzie próbowała rozmieścić na wyspie broni ofensywnej. 
 
31 maja 1997 Borys Jelcyn i Leonid Kuczma podpisali w Kijowie Traktat o przyjaźni, dobrym sąsiedztwie i współpracy. Zawiera on punkty o nienaruszalności obecnej rosyjsko-ukraińskiej granicy, terytorialnej integralności państw, niestosowania wobec sąsiada siły lub groźby jej użycia, ekonomicznego szantażu i innych sposobów nacisku. Obie strony zobowiązały się do zagwarantowania praw i swobód obywatelom drugiego państwa, mieszkającym na ich terytorium. Nie ma natomiast w traktacie zapisu o podwójnym obywatelstwie dla Rosjan zamieszkujących Ukrainę oraz nadaniu rosyjskiemu statusu państwowego.
 
19 czerwca 1997 W związku z oskarżeniami stawianymi Łazarence funkcję tymczasowego premiera Ukrainy powierzono Wasylowi Durdyniewowi, którą sprawuje  do 16 lipca 1997.
 
16 lipca 1997 Premierem Ukrainy zostaje Walerij Pustowojenko z Partii Ludowo-Demokratycznej, która, dzięki poparciu prezydenta Kuczmy staje się, tworzoną odgórnie „partią władzy”. Zajmuje stanowisko do 30 listopada 1999.
 
październik 1997 Wiceprzewodniczącą małego ugrupowania „Hromada” ożywionego na początku 1997 roku przez Turczynowa zostaje Julia Tymoszenko, a przewodniczącym został Pawło Łazarenko.
 
Październik 1997 Ukraina zaproponowała powołanie regionalnego ugrupowania państw, którego celem byłoby stworzenie korytarza transportowego, przede wszystkim dla azerskiej ropy, prowadzącego z Azji przez Kaukaz do Europy. Ugrupowanie otrzymało nazwę GUAM, czyli Gruzja - Ukraina - Azerbejdżan - Mołdowa, a w rok później, po przyłączeniu się Uzbekistanu - GUUAM. 9 września 1998 roku podpisano w Baku umowę w sprawie utworzenia korytarza transportowego Europa - Kaukaz - Azja.
10 października 1997 Podczas szczytu rady Europy w Strasburgu utworzono forum konsultacyjne GUAM – luźnego związku Gruzji, Ukrainy, Azerbejdżanu i Mołdawii. Spoiwem tego aliansu jest ropa naftowa, której producentem jest Azerbejdżan, Gruzja krajem mającym nadzieje zarabiać na tranzycie ropy, a jej odbiorcami finalnymi Ukraina i Mołdawia.
 
Luty 1998 Ukraina zawarła z Turkmenistanem wieloletnią umowę na dostawy gazu ziemnego, jednak dostawy te zostały szybko wstrzymane, więc Rosja pozostała głównym dostawcą znacznej części spożywanego przez Ukrainę gazu ziemnego.
 
27 luty 1998 Pierwsza oficjalna wizyta prezydenta Ukrainy w Moskwie, podczas której podpisano porozumienie gospodarcze na lata 1998-2007.
29 marca 1998 Wybory parlamentarne. Wyniki: Komunistyczna Partia Ukrainy 24,7%, 121 mandatów, Ludowy Ruch Ukrainy – 9,4%, 46 mandatów, Blok Socjalistycznej Partii Ukrainy i Chłopskiej Partii Ukrainy – 8,6%, 34 mandaty, Partia Zielonych Ukrainy – 5,3%, 19 mandatów, Partia Ludowo-Demokratyczna – 5,0%, 28 mandatów, Hromada – 4,7%, 24 mandaty, Postępowa Partia Socjalistyczna Ukrainy – 4,0%, 16 mandatów, Zjednoczona Socjaldemokratyczna Partia Ukrainy – 4,0%, 17 mandatów. Progu wyborczego nie przekroczyły m.in. Partia Reforma i Porządek i Agrarna Partia Ukrainy.
 
21 kwietnia 1998 Zastrzelono Wadyma Hetmana, który w tym czasie był szefem Ukraińskiej Giełdy Walutowej, a więc kontrolował transfery walutowe na krótko przed wybuchem sierpniowego kryzysu finansowego i był odpowiedzialny za operacje z obligacjami wewnętrznej pożyczki państwowej. Od tego momentu zabrakło Juszczence opiekuna i dlatego w 1999 roku zawrze porozumienie z Wołkowem.
Sierpień-wrzesień 1998 Kryzys walutowy – „denacjonalizacja” banków. Pierwszym bankiem, który „zrenacjonalizowano” (co w praktyce oznaczało poddanie go kontroli władz bezpieczeństwa) był bank „Ukrajina”, który zasilił fundusz wyborczy prezydenta Kuczmy.
 
Październik 1998 Szczyt Ukraina – Unia Europejska. Unia obiecała wyasygnować 15 mln EUC na rozwój transportu kontenerowego z Poti do Odessy ( UE uznaje również Ukrainę za „główny obszar tranzytowy łączący Kaukaz i Azję Centralną Europą Zachodnią”).
 
Luty 1999 Rozłam w Ruchu. Na rozłam w Ruchu można patrzeć jako na konflikt między zwolennikami prezydenta Kuczmy (NRU Czornowoła, później Udowenki) i Jewhena Marczuka (URN Kostenki), ale możemy też spojrzeć przez pryzmat interesu ekonomicznego. Część działaczy Ruchu na czele z Olehem Iszczenko utworzyła firmę „Olhaz” i zaczęła handlować ropą, ale w 1998 roku monopol w tej dziedzinie uzyskał od prezydenta „Naftohaz” kierowany przez Ihora Bakaja. Wówczas działacze związani z „Olhazem” przeszli do opozycji wobec Czornowoła, który pozostał wierny prezydentowi Kuczmie, co doprowadziło do rozłamu.
 
Luty 1999 Służby bezpieczeństwa wręczyły Wadimowi Rabinowiczowi nakaz opuszczenia terytorium Ukrainy (jest obywatelem Izraela) z zakazem powrotu do kraju przez pięć lat, najprawdopodobniej dlatego, że za bardzo urósł w siłę. Niewykluczone również, że ukarano go za zbytnią opieszałość i powściągliwość w finansowaniu kampanii prezydenckiej Kuczmy.
 
17 lutego 1999 Rada Najwyższa Ukrainy uchwaliła odebranie Łazarence immunitetu poselskiego. Tydzień wcześniej wyjechał on do USA, gdzie został aresztowany pod zarzutem prania brudnych pieniędzy - czyli wpłacania do amerykańskich banków pieniędzy niewiadomego pochodzenia.
 
marzec 1999 Julia Tymoszenko występuje z Hromady razem z Turczynowem zakłada klub parlamentarny „Batkiwszczyna”, a następnie partię o tej samej nazwie.
 
Maj 1999 Powstaje Związek Demokratyczny – Demsojuz, został utworzony przez Ołeksandra Wołkowa w oparciu o wcześniej zorganizowaną przez niego frakcję parlamentarną „Odrodzenie Regionów” oraz fundację „Ochrona Społeczna”, która sfinansowała w tym samym roku powtórny wybór Kuczmy na stanowisko prezydenta.
 
24 sierpnia 1997 Spotkanie tzw. czwórki kaniowskiej, czyli spotkanie Moroza, byłego szefa służb bezpieczeństwa, premiera Jewhena Marczuka, przewodniczącego Rady Najwyższej Ołeksandra Tkaczenki i burmistrza Czerkas Wołodymyra Olijnyka, które zakończyło się podpisaniem wspólnej deklaracji  zapowiadającej wystawienie wspólnego kandydata w wyborach prezydenckich. Data spotkania i jego miejsce (grób Szewczenki) nie były dziełem przypadku i miały symbolizować nowe oblicze „patriotycznej „ lewicy ukraińskiej. Porozumienie to rozpadło się jednak pod koniec października, kiedy kandydaturę Marczuka niespodziewanie zawetował Moroz.
 
Luty 1998 Powołanie komisji do podjęcia spraw delimitacyjnych. Podczas pierwszego posiedzenie komisji okazało się, ze strona rosyjska ma pełnomocnictwa jedynie do rozmów w sprawie granicy lądowej, nie zaś do rozgraniczenia wód Morza Azowskiego i Cieśniny Kerczeńskiej. Tymczasem głównym problemem była właśnie sprawa granicy morskiej. Według Moskwy wymienione akweny powinny zostać uznane za „wspólne”, na których nie wytycza się granicy państwowej. Według Ukrainy natomiast granica powinna być wytyczona.
 
Wrzesień 1999 Parlament podjął specjalną uchwałę wzywającą do wszczęcia dochodzenia przeciwko Wołkowowi i Pinczukowi. Szefowi Funduszu Ochrony społecznej zarzucono nielegalne operacje finansowe na tajnych kontach zachodnioeuropejskich ( z kontrolowanego przez Wołkowa rachunku w jednym z banków hiszpańskich miano jakoby przelać kwotę 500 tys. dolarów na honoraria dla architektów, dekoratorów wnętrz i projektantów basenu pływackiego), Pinczukowi zaś wypranie 38 milionów dolarów przez konta w Bank of Boston i znanego z udziału w podobnych operacjach Bank of New York.
 
10-11 września 1999  W Jałcie na Krymie odbyła się konferencja przywódców 22 państw Morza bałtyckiego i Morza czarnego w sprawie współpracy w Europie XXI wieku. Przybyło 14 szefów państw: polski, Węgier, Słowacji, Rumunii, Bułgarii, Finlandii, Estonii, Łotwy, Litwy, Mołdawii, Armenii i Gruzji, a także gospodarz konferencji – Leonid Kuczma. Debatowano nad efektami poszerzenia Unii Europejskiej na wschód i o współpracy regionalnej, w tym także gospodarczej. Prezydent Ukrainy Leonid Kuczma przestrzegał przed nowymi podziałami w Europie. Wzywał, by „żelaznej kurtyny” nie zastępować „papierową”. Miał na myśli bariery wizowe dla obywateli Europy Wschodniej, które blokują wyjazdy na Zachód. 
 
Październik 1999 I tura wyborów prezydenckich na Ukrainie.  Wygrał Kuczma, który uzyskał 36,5%, natomiast drugi był Symonenko, który pokonując rywali z lewicy Moroza i Natalię Witrenko uzyskał 22,2% głosów.
 
Listopad 1999 Marczuk, który w pierwszej turze wyborów uzyskał 8,1% przyjął zaoferowane mu przez Kuczmę stanowisko sekretarza Rady bezpieczeństwa Narodowego
 
21 listopad 1999 Ponowne zwycięstwo w wyborach prezydenckich Leonida Kuczmy. Pokonał on lidera komunistów Petra Symonenkę. Lider komunistów widział przyszłość Ukrainy w zacieśnianiu współpracy z Rosją i Białorusią. Tymczasem Kuczma postrzegany jest jako polityk zorientowany prozachodnio. Kuczma wygrał stosunkiem głosów 56,2% do 37,8%.
 
Grudzień 1999 Juszczenko z nadania Wołkowa zostaje premierem Ukrainy. Po nominacji zakazuje operacji barterowych czym poważnie wzmocnił państwo i ograniczył dochody oligarchów. Tym samym mógł spłacić 1,7 mln hrywien długu wobec emerytów. Funkcję tę pełni do kwietnia 2001, kiedy to został usunięty przez koalicję komunistów i ukraińskich oligarchów.
 
30 grudzień 1999 Julia Tymoszenko powołana na stanowisko wicepremiera do spraw energetyki.
 
Styczeń 2000 Powstaje Partia Przemysłowców i Przedsiębiorców, założona została kiedy jej przewodniczący, Anatolij Kinach przestał być pierwszym wicepremierem w rządzie Juszczenki i potrzebował własnego stronnictwa, więc swoje stronnictwo założył w oparciu o podległych sobie biznesmenów.
 
Luty 2000 Tymoszenko zakłada Forum Ocalenia Narodowego, które w grudniu przekształciło się w Blok J.T. i w wyborach 2002 roku zdołało uzyskać 24 mandaty.
 
23 lutego 2000 Podpisano ukraińsko-rosyjską międzyrządową umowę o współpracy w zakresie radia i telewizji. Wśród jej postanowień znalazła się zgoda Ukrainy na nadawanie rosyjskich programów telewizyjnych bez ukraińskiego dubbingu ( w praktyce nigdy nie był on stosowany) oraz jej rezygnacja z kontroli umów o retransmisję tych programów w ukraińskich sieciach kablowych.
 
26-28 lutego 2000 Prezydent Ukrainy Leonid Kuczma przebywał z oficjalną wizytą w Moskwie, po czym wyjechał do Kuzbasu w związku z planami zacieśnienia współpracy regionalnej między Ukrainą a rosyjską obłastią, w której mieszka 63 tys. Ukraińców. Celem Kuczmy było uzyskanie poparcia Rosji przed marcowymi wyborami parlamentarnymi i przyszłorocznymi prezydenckimi oraz pomocy kapitału rosyjskiego dla ukraińskiej gospodarki.
 
9 marca 2000 11 studentów kijowskich uczelni uzbrojonych w pistolety z dotychczas nikomu nieznanej organizacji "Samostijna Ukraina" dokonało zajęcia budynku Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Ukrainy. Uczestnicy akcji zażądali delegalizacji KPU, wystąpienia Ukrainy z WNP, wyprowadzenia Rosyjskiej Floty Czarnomorskiej z terytorium Ukrainy oraz wypłacenia zaległych emerytur i płac. Ostatecznie studentów usunęła z budynku policja. Grożą im wyroki do 5 lat więzienia. Cała akcja inspirowana była prawdopodobnie przez obóz prezydenta, który chciał uniemożliwić sojusz przeciwników referendum z lewa i prawa oraz skompromitować komunistów. Był to też element scenariusza, który ma doprowadzić do utworzenia proprezydenckiej Ukraińskiej Komunistycznej Partii i wybić w ten sposób grunt spod nóg Komunistycznej Partii Ukrainy.
 
Maj 2000 Powstaje kolejna oligarchiczna partia „Ukraina pracownicza” – „Trudowa Ukraina”. O charakterze partii decydują trzy osoby: Pinczuk, Tihipko i Derkacz.
 
Lipiec 2000 Mykoła Azarow z Doniecka zaczyna tworzyć partię Regionów. Pierwotnie PR połączyła 5 drobnych stronnictw oligarchicznych, m.in. „Solidarność” Petro Poroszenki (patrz niżej), Partię Pracy Walentyna Łandyka i Partię Regionalnego Odrodzenia mera Doniecka Wołodymyra Rybaka.
 
sierpień 2000 Aresztowano męża Julii Tymoszenko – Aleksandra oraz generalnego dyrektora Zjednoczonych Systemów Energetycznych Waleria Falkowycza.. Prokuratura zarzuciła im, że w ramach ich działalności w Zjednoczonych Systemach energetycznych Ukrainy narazili skarb państwa na stratę kilkuset milionów dolarów oraz o fałszowanie dokumentów związanych z dostawami rosyjskiego gazu do Wielkiej Brytanii. Za rok sąd uznał, iż zatrzymanie  Aleksandra było niezgodnie z prawem.
 
16 września 2000 Georgij Gongadze - redaktor naczelny internetowej "Ukraińskiej Prawdy", przepada w Kijowie w nieznanych okolicznościach. Dwa miesiące później jego ciało oblane kwasem i z odrąbaną głową znaleziono w lesie za miastem.
 
29 września 2000 Prezydent Ukrainy, Leonid Kuczma zdymisjonował ministra spraw zagranicznych Borysa Tarasiuka. Za powód posłużyła dobrze przygotowana prowokacja. Ambasadorzy USA, Kanady i przedstawiciel EBOiR napisali list do prezydenta Kuczmy, w którym wyrazili zaniepokojenie wstrzymaniem reform na Ukrainie. List "przedostał się" do rosyjskojęzycznego dziennika "Fakty". Wówczas premier Juszczenko polecił Tarasiukowi spotkać się z autorami listu i uspokoić ich. Prasa doniosła, iż Tarasiuk "wyjaśnił" sygnatariuszom, iż nie powinni wtrącać się w sprawy wewnętrzne Ukrainy, a prezydent zdymisjonował Tarasiuka pod pretekstem, że psuje stosunki z USA, chociaż w rzeczywistości był on najbardziej prozachodnim politykiem ukraińskim tej rangi. 
 
Październik 2000 Po powrocie z Moskwy, minister spraw zagranicznych Ukrainy, Anatolij Złenko, oświadczył, że Ukraina i Rosja nie wprowadzą reżimu wizowego i nie będą prowadzić demarkacji granicy. Następnie minister wycofał się z drugiego stwierdzenia, zapowiadając, ze demarkacja zostanie przeprowadzona.
 
28 listopada 2000 Wybucha skandal, gdyż były szef parlamentu Ukrainy, Ołeksandr Moroz,  ujawnił nagranie, na którym prezydent Kuczma, którym zleca najbliższym współpracownikom, żeby "zrobili porządek" z opozycyjnym dziennikarzem Georgijem Gongadze.
 
22 grudnia 2000 Podpisanie porozumienia o warunkach dostaw i tranzytu gazu ziemnego na rok 2001, który okazał się zaskakująco korzystny dla Ukrainy. Najważniejsze było to, że Rosja zgodziła się odsunąć rozmowy na temat dopuszczenia Gazpromu do udziału w zarządzaniu ukraińskim systemem gazociągów tranzytowych, a także na temat restrukturyzacji zadłużenia „gazowego” na dalszą przyszłość. Jedynym istotnym ustępstwem Kijowa była rezygnacja z eksportu gazu ziemnego. Rosja zgodziła się też na przepuszczenie ma Ukrainę gazu turkmeńskiego i na to, że Ukraina nie zakupi w 2001 r. gazu rosyjskiego ( oprócz otrzymanego w formie opłat tranzytowych).
 
2001 Na bazie Batkiwszczyny powstaje Blok Julii Tymoszenko BJUT, którego większość deputowanych pochodzi z Batkiwszczyny.
 
Styczeń 2001 Anatolij Złenko, który objął urząd ministra spraw zagranicznych po zorientowanym prozachodnio Borysie Tarasiuku sformułował publicznie nową doktrynę polityki zagranicznej Ukrainy, stwierdzając, że Ukraina ma tylko dwóch partnerów strategicznych: Federację Rosyjską i Stany Zjednoczone, odsuwając na dalszy plan stosunki z Unią Europejską.
 
18 stycznia 2001 Rada najwyższa Ukrainy ratyfikowała umowę ramową sprawie utworzenia międzyrządowych systemów transportu ropy naftowej i gazu INOGATE. Program ten zainicjowała Unia Europejska w ramach programu Tacie dotyczącego m.in. pomocy technicznej dla krajów byłego ZSRR przy modernizacji istniejących i budowie nowych rurociągów do transportu ropy naftowej i gazu z regionu Morza Kaspijskiego i Azji centralnej do Europy. W programie oprócz 12 krajów WNP uczestniczy także Rumunia i Bułgaria.
 
19 stycznia 2001 Zdymisjonowano Julię Tymoszenko z urzędu wiceministra ds. energetyki w związku z zarzutami stawianymi jej przez prokuraturę.
 
9 luty 2001 Przeciwnicy prezydenta Ukrainy powołali inicjatywę obywatelską Forum Ocalenia Narodowego. Znalazło się w nim 15 osób związanych z J. Tymoszenko i SPU. Nie połączył on jednak całej opozycji ze względu na kompromisową postawę Wiktora Juszczenki i zbyt duże różnice dzielące FON od komunistów, co też z góry skazywało akcję antyprezydencką na klęskę i pozwalało Kuczmie manewrować między różnymi nurtami opozycji.
 
12 luty 2001 Na spotkaniu Kuczmy z Putinem w Dniepropietrowsku postanowiono połączyć sieci energetyczne obu krajów oraz podpisano umowy w sprawie współpracy przemysłów kosmicznego i lotniczego.
 
13 luty 2001 Aresztowanie Julii Tymoszenko w związku z oskarżeniem o nadużycia finansowe. Oficjalnym zarzutem stawianym Tymoszence przez prokuraturę było wręczenie łapówki. W 1996 roku, kiedy razem z mężem kierowała korporacją "Zjednoczone systemy energetyczne Ukrainy"- ESU, miała dać ówczesnemu premierowi i współpracownikowi prezydenta Kuczmy, Pawło Łazarence za pośrednictwem zagranicznego banku 79 mln dolarów. Aresztowanie wicepremier nie można rozpatrywać jedynie jako zemstę Kuczmy za akcje FON-u ale przede wszystkim jako kontratak oligarchów, których interesy finansowe Tymoszenko naruszyła zmuszając ich do płacenia podatków. Tego samego dnia Juszczenko podpisał wspólne oświadczenie z Kuczmą i speakerem parlamentu Iwanem Pluszczem potępiające antyprezydenckie akcje, czym wprawdzie przedłużył istnienie swego rządu o kilka miesięcy ale jednocześnie osłabił opozycję.
 
Marzec 2001 Sąd w Kijowie odrzucił zarzuty wobec Julii Tymoszenko i anulował nakaz aresztowania.
 
Kwiecień 2001 FON ogłasza, iż jest zdecydowany przystąpić do zebrania 3 mln podpisów pod wnioskiem o przeprowadzenie referendum w sprawie votum nieufności dla prezydenta Kuczmy ale wkrótce musi zrezygnować z tej inicjatywy wobec braku widoków na jej powodzenie. W Radzie Najwyższej natomiast jedynie 206 deputowanych głosowało za postawieniem na porządku dziennym głosowania w sprawie impeachmentu wobec prezydenta Kuczmy.
 
Kwiecień 2001 Mykoła Melnyczenko, były ochroniarz prezydenta Kuczmy, dostał azyl w USA. Jego nagraniami zainteresowało się FBI, które potwierdziło autentyczność najbardziej cennych dla Amerykanów fragmentów, np. o zgodzie Kuczmy na sprzedaż radarów Kolczuga do Iraku wbrew sankcjom ONZ.
 
5 kwietnia 2001 Zjednoczeni socjaldemokraci (OSPU) wycofali swe poparcie dla gabinetu Juszczenki, a następnie razem z dwoma innymi partiami oligarchicznymi: Związkiem Demokratycznym Ołeksandra Wołkowa i Trudową Ukrainą Serhija Tihipki oraz z komunistami doprowadzili do głosowania nad votum nieufności dla rządu.
 
17 kwietnia 2001 Komuniści i oligarchowie przegłosowali votum nieufności wobec premiera Juszczenki.
 
Maj 2001 Sprawa Julii Tymoszenko ostatecznie zamknięta.
 
10 maja 2001 Nowym ambasadorem Federacji Rosyjskiej na Ukrainie został Wiktor Czernomyrdin. Nominacja ta wpisuje się w logikę nowego podejścia do Ukrainy: twardego pragmatyzmu, ale i poważnego traktowania partnera. Czernomyrdin rozpoczął swą misję jak najgorzej: publicznie krytykując, a następnie bojkotując wizytę Jana Pawła II na Ukrainie.
 
29 maja 2001 Kuczma mianował premierem szefa Związku Przemysłowców i Przedsiębiorców, Anatolija Kinacha. Większość członków gabinetu Kinacha jak również on sam sprawował przedtem swe funkcje w rządzie Juszczenki, co dowodzi, iż w całej operacji chodziło przede wszystkim o usunięcie byłego premiera. Kinach sprawował funkcję premiera do 21 listopada 2002.
 
3 czerwiec 2001 Ukraińsko-polskie forum gospodarczym w Dniepropietrowsku, na które przybyli prezydenci obu krajów. 
 
21 czerwiec 2001 Gazprom podpisał umowę z Naftohazem Ukrainy o transportowaniu przez Ukrainę 110 mld m3 gazu rocznie w latach 2003 - 2013.
23-26 czerwiec 2001 Wizyta Ojca Świętego Jana Pawła II na Ukrainie. Ojciec Święty dowartościował naród ukraiński wydobywając wszystkie ważne momenty z jego historii i związki z Europą. Posługując się cały czas doskonałym językiem ukraińskim, w kraju, gdzie większość jego mieszkańców na co dzień używa języka rosyjskiego, stworzył nową jakość. Wizyta miała szczególne znaczenie w chwili wzmożonego nacisku wywieranego przez prezydenta Putina na Ukrainę, by zintegrowała się ze Wspólnotą Niepodległych Państw i dawnym centrum. Do wizyty doszło mimo protestów Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej Patriarchatu Moskiewskiego.
 
29 lipca 2001 Prezydenci Rosji i Ukrainy wspólnie świętowali w Sewastopolu Dzień Marynarki Wojennej Federacji Rosyjskiej oraz Dzień Marynarki Wojennej Ukrainy, odbierając wspólną defiladę obu flot. W ten sposób Władimir Putin w sposób symboliczny zamknął spór o Flotę Czarnomorską i Sewastopol, będący przez całe lata źródłem tarć i zatargów w stosunkach dwustronnych.
 
Wrzesień 2001 Zostaje uchwalony nowy Kodeks Karny Ukrainy. Prokuratura jest zmuszona oddalić oskarżenie wobec Julii Tymoszenko o to, iż w 1995 na lotnisku w Zaporożu znaleziono u niej 26 tys. $ pochodzących z kontrabandy.
 
4-5 październik 2001 Premier Rosji Michaił Kasjanow podpisał w Kijowie umowę o restrukturyzacji długu ukraińskiego za gaz rosyjski w wysokości 1,4 mld dolarów; będzie on spłacony w ciągu 12 lat. Zawarto też umowy w sprawie ceny dostaw gazu za rok 2001; wyniosła ona 80 dolarów za tysiąc m3.
 
7 październik 2002 Gazprom i Naftohaz Ukrainy podpisały porozumienie o utworzeniu konsorcjum celem eksploatacji i rozbudowy ukraińskiego systemu gazociągów.
 
25 października 2001 Przyjęto wreszcie, wbrew zaciekłemu oporowi komunistów, Kodeks Ziemski zezwalający na wolny obrót ziemią. W praktyce więc dopiero teraz wprowadzono prywatną własność ziemi.
 
13 grudzień 2001 Medwedczuk utracił stanowisko wicespeakera Rady Najwyższej, gdy 234 posłów przegłosowało jego odwołanie.
 
14 grudzień 2001 Instytucje międzynarodowe w zamian za zgodę na udzielenie kredytów na ukończenie budowy reaktorów atomowych w Równym i Chmelnyckym żądają dalszych reform ekonomicznych -  Ukraina zwrócą się o pomoc do Rosji i uzyskuje pożyczkę 150 mln dolarów.
 
Koniec 2001 powstaje partia Za Jedyną Ukrainę!( ZaJedU) – koalicja ukraińskich partii politycznych, powołana 2001z inicjatywy m. in. Leonida Kuczmy. Blok utworzyło 5 ugrupowań: Agrarna Partia Ukrainy (APU) - reprezentująca lobby agrarne (lider: gubernator obwodu lwowskiego Mychajło Hładij), Partia Regionów (lider: wicepremier Wołodymyr Semynożenko), Trudowa Ukraina- reprezentująca część klanu dniepropietrowskiego i rodzinę prezydenta (lider: poseł Serhij Tihipko, późniejszy prezes banku centralnego, Wiktor Pińczuk, zięć prezydenta), Partia Przemysłowców i Przedsiębiorców Ukrainy (PPPU) - reprezentująca Ukraiński Związek Przemysłowców i Przedsiębiorców (lider: premier Anatolij Kinach), Partia Ludowo-Demokratyczna (NDP) - była partia władzy, reprezentująca lobby urzędnicze (lider: minister transportu, były premier Walerij Pustowojtenko).
 
styczeń 2002 Juszczenko objął przywództwo centro-prawicowej koalicji „Nasza Ukraina”, do której w październiku 2001 przystąpiły: oba Ruchu (antyprezydencki Ukraiński Ruch Ludowy - URN J. Kostenki i proprezydencki Ludowego Ruchu Ukrainy - NRU Henadija Udowenki), proprezydencka Partia Reformy i Porządku Wiktora Pynzenyka, ugrupowania oligarchiczne: Partia Liberalna Wołodymyra Szczerbania, a późnej także „Solidarność” Petra Poroszenki, oraz skupiająca głównie przemysłowców i bankierów Partia Młodzieżowa Pawłenki.
 
Luty 2002 Ukraina zaproponowała Brukseli podpisanie układu stowarzyszeniowego. Następnie prezydent Kuczma oświadczył, iż Ukraina powinna przystąpić do Unii Europejskiej w 2011 roku, a w 2004 r. utworzyć strefę wolnego handlu z Europą Środkową i Wschodnią, nie wyjaśniając jednak czy to określenie obejmuje również Rosję. Odpowiedź Unii na ukraińskie enuncjacje była wymijająca.
 
4 luty 2002 Premier Leszka Miller podczas wizyty w Kijowie zadeklarował, iż Polska nadal będzie adwokatem interesów Ukrainy na Zachodzie.
 
marzec 2002 Melnyczenko wywołał kolejny skandal, ujawniając taśmę z rozmową nagraną 10 lipca 2000 r. między Leonidem Kuczmą a Walerym Malewem, właśnie zabitym w wypadku samochodowym szefem „Ukrspeceksportu”, firmy państwowej posiadającej monopol na handel bronią. Sprawę podjęła „Ukraińska prawda”, a następnie media międzynarodowe oskarżając prezydenta Kuczmę o sprzedaż Irakowi za 100 mln dolarów systemu radarowego Kolczuga i tym samym złamanie decyzji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 661. Analiza dokonana przez amerykańskich specjalistów wykazała, iż nagrania są oryginalne, a głosy należą do prezydenta Kuczmy i Malewa.
 
marzec 2002 Spotkanie w Berlinie, gdzie strona ukraińska jednoznacznie stwierdziła, iż dąży do członkostwa w NATO. 23 maja 2002 roku przyjęto oficjalnie decyzję o staraniach o członkostwo w Sojuszu. Na szczycie NATO w Pradze w listopadzie ub. r. przyjęto ogólny „Plan Akcji Ukraina - NATO” i „Plan Celowy na rok 2003”.
 
31 marzec 2002 Wybory parlamentarne, w których wyniku w parlamencie zasiadło 8 komitetów wyborczych. Wybory przyniosły zdecydowany sukces centroprawicowej koalicji, skupionej wokół byłego premiera Wiktora Juszczenki, znaczące osłabienie komunistów i słaby wynik bloku tzw. partii władzy. Jednak ze względy na mieszaną ordynację wyborczą (połowa deputowanych wybierana jest w okręgach jednomandatowych) główną siłą w parlamencie stał się ten ostatni blok, cieszący się zdecydowanym oparcie prezydenta. Wyniki wyborów:
„Nasza Ukraina” – 23,6% głosów i 112 mandatów;
Komunistyczna Partia Ukrainy – 20% głosów, 66 mandatów;
Koalicja „Za jedyną Ukrainę” – ugrupowanie popierające ówczesnego prezydenta Leonida Kuczmę – 11,8%, 102 mandaty;
Blok Wyborczy Julii Tymoszenko – 7,2% głosów;
Socjalistyczna Partia Ukrainy Aleksandra Moroza – 6,9%;
Zjednoczona Socjaldemokratyczna Partia Ukrainy – 6,3% głosów.
Deputowani bezpartyjny – 95 mandatów.
 
Kwiecień 2002 Wiktor Medweczuk został mianowany szefem administracji prezydenckiej Kuczmy na miejsce Wołodymyra  Łytwyna.
 
27 kwietnia 2002  Na spotkaniu  prezydentów Ukrainy i Polski L. Kuczma i A. Kwaśniewski uzgodniono otwarcie cmentarza Orląt we Lwowie w dniu 21 maja 2002 r. Ostatecznie jednak strona polska odmówiła wzięcia udziału w tej ceremonii z powodu sprzeciwu władz samorządowych Lwowa wobec umieszczenia napisów polskich w brzmieniu ustalonym już wcześniej w czasie długotrwałych rokowań. Strona ukraińska nie spełniła też polskiego postulatu potępienia akcji Ukraińskiej Armii Powstańczej przeciwko polskiej ludności cywilnej w okresie II wojny światowej.
 
23 maja 2002 Narodowa Rada Bezpieczeństwa i Obrony (RNBO) obradująca pod przewodnictwem Leonida Kuczmy, postanowiła rozwijać „długookresową strategię, na końcu której Ukraina powinna przyłączyć się do kolektywnego systemu bezpieczeństwa, na którym opiera się NATO”. Innymi słowy przyjęto oficjalnie decyzję o staraniach o członkostwo w Sojuszu.
 
Listopad 2002 Na szczycie NATO w Pradze przyjęto ogólny „Plan Akcji Ukraina - NATO” i „Plan Celowy na rok 2003”.
28 maja 2002 Rada Najwyższa wybrała 226 głosami swym speakerem Wołodymyra Łytwyna, byłego szefa administracji prezydenckiej, a jego zastępcami Henadija Wasiliewa z tego samego klubu i Ołeksandra Zinczenkę, dyr. kanału TV Iter i członka klubu zjednoczonych socjaldemokratów.
 
12 czerwca 2002 Prezydent Kuczma mianował Wiktora Medwedczuka, przewodniczącego zjednoczonych socjaldemokratów i leadera klanu kijowskiego, szefem administracji prezydenta.
9 lipca 2002 sekretarz generalny NATO, George Robertson stwierdził, iż za 5 lat Ukraina będzie dopiero gotowa do rozważenia sprawy akcesji.
19-20 lipiec 2002 na szczycie GUAMu w Jałcie na Krymie podpisano porozumienia w sprawie utworzenia strefy wolnego handlu, zwalczania przestępczości zorganizowanej, terroryzmu i prania brudnych pieniędzy. 
 
23 sierpnia 2002 Doszło do spotkania liderów opozycji: Ołeksandra Moroza, Julii Tymoszenko, Petro Symonenki i Wiktora Juszczenki w sprawie wspólnych akcji protestacyjnych planowanych na wrzesień 2002 r., z których „Nasza Ukraina” jednak wycofała się.
 
29 sierpnia 2002 „Nasza Ukraina” opublikowała list otwarty do prezydenta Kuczmy, w którym wezwała go do wyboru między demokracją i dyktaturą, zapewnienia wszystkim siłom politycznym równego dostępu do mediów, zaprzestania prześladowań politycznych, nacisków administracyjnych, wzmacniania oligarchicznego klanu W. Medwedczuka i wzmocnienia integracji ze strukturami europejskimi i atlantyckimi.
 
Wrzesień 2002 Naskutek ujawnienia przez Melyczenkę taśm kompromitujących prezydenta Kuczmę w marcu 2002 sekretarz generalny NATO George Robertson stwierdził, stosunki NATO-Ukraina znalazły się w „delikatnym momencie” i USA zablokowały 55 mln dolarów pomocy dla Ukrainy (wrzesień 2002).
 
Wrzesień 2002 Negocjacje prowadzone między Juszczenką i Lytwynem, który reprezentował 4 proprezydenckie kluby: Partię Przedsiębiorców - Trudową Ukrainę, Inicjatywy Demokratyczne, Agrariuszy i Partię Ludowo-Demokratyczną (razem 200 posłów), w sprawie utworzenia większości parlamentarnej i rządu koalicyjnego ostatecznie załamały się, ale jednocześnie odciągnęły „Naszą Ukrainę” od współdziałania z BJT i SPU w kolejnej fali antyprezydenckich protestów.
 
wrzesień i październik 2002 Opozycja starała się wznowić kampanię antyprezydencką w ramach akcji „Powstań Ukraino!”.
 
4 września 2002 J. Tymoszenko, O. Moroz i P. Symonenko uczestniczyli w antyrządowych wiecach w Żytomierzu (10 tys.) i Równem (9 tys.).
 
8 września 2002 Ukraina udostępniła swoją przestrzeń powietrzną dla amerykańskich transportów wojskowych.
 
12 września 2002 Rada Najwyższa przyjęła program sesji jesiennej; za wnioskiem o impeachmencie przeciwko prezydentowi Kuczmie głosowało zaledwie 152 spośród 405 obecnych deputowanych, co odzwierciedlało rzeczywisty układ sił w parlamencie.
 
14-15 września 2002 Rada Polityczna „Naszej Ukrainy” zwołała w Kijowie Forum na rzecz Demokratycznego Rozwoju Ukrainy. Uczestniczyło w nim 1200 delegatów reprezentujących 50 partii i organizacji. Na Forum wystąpił także prezydent Kuczma.
 
16 września 2002 W drugą rocznicę zniknięcia H. Gongadze, 20 tys. demonstrantów w trzech kolumnach prowadzonych przez J. Tymoszenkę, O. Moroza i P. Symonenke przemaszerowały przez Kijów by połączyć się na Placu Europejskim. Wokół budynku administracji prezydenta rozbito miasteczko namiotowe.
 
Październik 2002 USA wysłały 13 amerykańskich i brytyjskich ekspertów do Kijowa celem zbadania sprawy Kolczug.
 
Październik 2002 Wołodymyr Lytwyn ogłosił formalne powstanie proprezydenckiej większości w Radzie Najwyższej. Ogółem poparło prezydenta 331 deputowanych reprezentujących ugrupowania:  Partia Przedsiębiorców - Trudowa Ukraina, Ukraina Regionów, zjednoczeni socjaldemokraci, Europejski Wybór, Inicjatywy Demokratyczne, Partia Ludowo-Demokratyczna, Władza Ludu, Agrariusze, Wybór Ludowy i Zjednoczona Ukraina - 7; ponadto 3 posłów opuściło BJT, dwu KPU i 1 „Naszą Ukrainę” i przyłączyło się do większości.
 
Październik 2002 W Kijowie z udziałem 20 tys. osób odbył się „sąd ludowy” nad prezydentem Kuczmą, a następnie demonstrowało jeszcze kilka tysięcy osób, na czym akcja protestów w praktyce zakończyła się.
 
4 październik 2002 Ukraińsko-polskie forum gospodarcze we Lwowie.
 
8 październik 2002 Ukraina poparła uderzenie amerykańskie na Afganistan.
Listopad 2002 Prezydent Kuczma powołał własny zespół pod kierownictwem szefa administracji prezydenckiej W. Medwedczuka, który ujawnił, iż spośród 76 egzemplarzy Kolczug wyprodukowanych od 1987 r. 19 stacjonuje na Ukrainie, 4 sprzedano Chinom a trzy Etiopii (w lub po 1991 r.). Medwedczuk przyznał też, że W. Malew rzeczywiście prowadził rozmowy z jordańskim pośrednikiem w sprawie sprzedaży Kolczug do Iraku ale po interwencji Służby Bezpieczeństwa Ukrainy miały zostać one zerwane (12.11.2002). Sugerowano też, że Kolczugi mogła sprzedać Irakowi Rosja.
 
5 listopada 2002 Raport amerykańskich i brytyjskich ekspertów w sprawie Kolczug został przekazany rządowi ukraińskiemu, ale ambasador USA w Kijowie Carlos Pascual oskarżył władze ukraińskie o sabotowanie misji ekspertów. Zbadali oni los 72 Kolczug, podczas gdy miejsce stacjonowania 4 pozostawało nieznane. Raport nie wykluczył więc ich nielegalnej sprzedaży do Iraku.
 
16 listopada 2002 Prezydent Kuczma zdymisjonował premiera A. Kinacha i mianował na to stanowisko Wiktora Janukowycza. Rada Najwyższa zaaprobowała Janukowycza 234 głosami, w tym po jednym z „Naszej Ukrainy” i SPU.
 
21 listopada 2002 Zmiana na stanowisku premiera, którym został były gubernator Doniecka i reprezentant tamtejszej oligarchii, Wiktor Janukowycz. Główne pozycje w rządzie zajęli oligarchowie z Doniecka, tworzący Partię Regionów. Jeden z jej głównych twórców, Azarow, został wicepremierem. Janukowycz sprawuje funkcję do 5 stycznia 2005r.
22 listopada 2002 Konflikt z USA w związku ze sprawą Kolczug zakończył się afrontem wobec prezydenta Kuczmy, który przybył na szczyt NATO do Pragi, mimo iż sugerowano mu, żeby wysłał jedynie swego ministra spraw zagranicznych.
 
28 stycznia 2003 Prezydenci Ukrainy i Federacji Rosyjskiej podpisali międzypaństwową umowę o granicy państwowej, która zamyka delimitację lądowego odcinka tej granicy i jest formalnym potwierdzeniem suwerenności Ukrainy przez Rosję.
 
23 luty 2003 Na spotkaniu w Moskwie Putin, Łukaszenka, Nazarbajew i Kuczma ogłosili że stworzą do września jedną przestrzeń ekonomiczną, w której uzgadniać będą politykę ekonomiczną, harmonizować ustawodawstwo i utworzą komisję między państwową ds. handlu i taryf. Dalszym celem ma być powołanie Organizacji Integracji Regionalnej.
 
Marzec 2003 Władze ukraińskie podjęły decyzję o wysłaniu wojsk do Kuwejtu w ramach koalicji na rzecz rozbrojenia Iraku.
 
czerwiec 2003 Polski Lotos podpisał z Ukrtransnafta protokół na zakup dla Płocka 1,5-3 mln ton ropy rocznie.
 
15 sierpnia 2003 Delegacje rządowe Ukrainy, Rosji, Kazachstanu i Białorusi uzgodniły projekt umowy o powołaniu wspólnej Przestrzeni Gospodarczej (WPG) na terytorium tych czterech krajów.
 
19 września 2003 Powołanie w Jałcie Wspólnej Przestrzeni Gospodarczej przez prezydentów Ukrainy, Rosji, Kazachstanu i Białorusi.
 
26 listopada 2003 Podpisano umowę pod auspicjami Unii o przedłużeniu ropociągu z Brodów do Płocka, którym miała być w przyszłości tłoczona na Zachód ropa kaspijska przepompowywana na terminalu w porcie Odessa. Rosja miała w zamian uzyskać zwiększenie ilości transportowanej ropy do Unii poprzez inne zmodernizowane magistrale.
 
18 grudnia 2003 Decyzję o przedłużeniu ropociągu z Brodów do Płocka zawieszono po raz pierwszy.
 
30 grudnia 2003 Trybunał Konstytucyjny ogłosił decyzję, według której za pierwszą kadencję Kuczmy uznano obecnie sprawowaną prezydenturę (1999-2004), ponieważ Trybunał wyszedł z założenia, iż liczy się jedynie pełny, pięcioletni termin. Kadencja 1994-1999 została zaliczona tylko od 1996 roku, czyli daty wejścia w życie Konstytucji, a więc nie była pełna, czyli nie można uważać ją za pierwszą. W ten sposób Kuczma uzyskał prawo do wystawienia swojej kandydatury w październikowych wyborach prezydenckich.
 
2 stycznia 2004 Decyzję o przedłużeniu ropociągu z Brodów do Płocka zawieszono po raz drugi, ponieważ stale aktualny był jest projekt użycia rurociągu Brody - Odessa do transportu ropy rosyjskiej nad M. Czarne i dalej tankowcami.
 
2004 Prezydent Rosji odwiedził Kijów, oficjalnie z powodu obchodów 350-lecia obrad Rady Pieriejasławskiej, która podjęła decyzję o przyłączeniu Ukrainy do Rosji. Obecność Władimira Putina miała też uświetnić zakończenie „Roku Rosji na Ukrainie”. Gość nagrodził także Oderderem Przyjaźni hierarchów Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej (Patriarchatu Moskiewskiego) za umacnianie związków między Rosją i Ukrainą. Prawdziwym powodem wizyty były jednak plany przejęcia ukraińskich gazociągów i użycia rurociągu Odessa-Brody o przepustowości 9-14,5 mln ton ropy rocznie do transportu ropy rosyjskiej nad M. Czarne, mimo niedawnej decyzji premiera Janukowycza o połączeniu tego odcinka z rafinerią w Płocku i używania go do tranzytu ropy kaspijskiej.
 
29 lipca 2004 W Moskwie prezesi Gazpromu i Naftohazu Ukrainy podpisali pakiet dokumentów, przewidujących, że od stycznia 2005 do 2028 roku pośrednikiem w dostawach gazu z Turkeministanu na Ukrainę będzie zarejestrowana w Szwajcarii spółka RosUkrEnergo, zastępując obecną spółkę EuralTransGas. Spółką miałby zarządzać Komitet Koordynacyjny z udziałem kierownictwa Naftohazu, jednak udziały przewidziano tylko dla spółek zależnych Gazpromu i Naftohazu.
 
Sierpień 2004 „Blok Julii Tymoszenko” wspólnie z „Naszą Ukrainą” Qwiktora Juszczenki organizuje ogólnoukraińską akcję pod hasłem : "Wołyń - ukraińska ziemia; OUN i UPA- nasi bohaterowie". Pikietowano między innymi polską ambasadę. Uczestnicy protestów domagali się, aby prezydent nie ważył się przepraszać Polaków za wołyńską tragedię.
18 sierpnia 2004 Premierzy Ukrainy Wiktor Janukowycz i Rosji Michaił Fradkow, w obecności prezydentów obu państw, Władimira Putina i Leonida Kuczmy, podpisali w Soczi szereg dwustronnych porozumień, w tym „O środkach realizacji strategicznej współpracy między Federacją rosyjską i Ukrainą w sektorze gazowym oraz Tranzycie ropy przez terytorium Ukrainy. Przewidują one m.in. wzrost dostaw rosyjskiego gazu na Ukrainę oraz rosnącą rolę Rosji jako pośrednika w dostawach turkmeńskiego gazu.
 
31 październik 2004 I tura wyborów prezydenckich, wyłonionych zostało dwóch kandydatów – popierany przez prezydenta Kuczmę, urzędujący premier Wiktor Janukowycz oraz lider opozycji, były premier Wiktor Juszczenko.
 
21 listopada 2004 II tura wyborów prezydenckich. Po zamknięciu lokali wyborczych Centralna Komisja Wyborcza podała, iż po przeliczeniu 99,6% głosów, prowadzi premier Wiktor Janukowycz z 3% przewagą nad Juszczenką. Wyniku wyborów nie uznała opozycja dysponująca dowodami licznych nadużyć i fałszerstw wyborczych i wezwała do obywatelskiego nieposłuszeństwa.
 
22 listopada 2004 W Kijowie i innych ukraińskich miastach rozpoczęły się masowe demonstracje zwolenników Wiktora Juszczenki domagających się unieważnienia wyniku wyborów.
 
24 listopada 2004 Ukraińska Centralna Komisja Wyborcza (CKW) ogłosiła oficjalnie prezydentem-elektem Ukrainy premiera Wiktora Janukowycza, który według niej zdobył 49,46% głosów wyborców wobec 46,61% poparcia dla Juszczenki. NATO zażądało rewizji wyników niedzielnych wyborów, a Parlament Europejski akceptuje ich, jeśli nie otrzyma dowodów, że zostały prawidłowo przeprowadzone, i wstrzymuje pożyczkę. Komisja Europejska zaapelowała o ponowne przeliczenie głosów. Tego samego dnia sekretarz stanu USA Collin Powell zadeklarował, że Stany Zjednoczone nie zaakceptowały wyników wyborów na Ukrainie i zagroził sankcjami ze strony amerykańskiego rządu.
 
26 listopada 2004 Na zaproszenie prezydenta Leonida Kuczmy do Ukrainy przyleciał prezydent Polski Aleksander Kwaśniewski. Do Kijowa przybył również szef dyplomacji Unii Europejskiej Javier Solana. Około trzech godzin trwały w Kijowie w Pałacu Maryjskim negocjacje okrągłego stołu w celu uregulowania kryzysu politycznego w Ukrainie, w których uczestniczyć prezydent Ukrainy Leonid Kuczma, lider opozycji Wiktor Juszczenko, premier Ukrainy Wiktor Janukowycz, prezydent Polski Aleksander Kwaśniewski, prezydent Litwy Valdas Adamkus, przewodniczący Dumy Państwowej Rosji Borys Gryzłow, koordynator polityki zagranicznej Unii Europejskiej Javier Solana, szef ukraińskiego parlamentu Wołodymyr Łytwyn i sekretarz generalny Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie Jan Kubiš. Po zakończeniu obrad, prezydent Leonid Kuczma poinformował o stworzeniu roboczej grupy, która miała rozwiązać konflikt w Ukrainie. Komisja miała zacząć prace natychmiast. Uczestnicy okrągłego stołu zadeklarowali bezkrwawe rozwiązanie kryzysu powyborczego i rozpoczęcie stałych negocjacji.
 
27 listopada 2004 Parlament Ukrainy przyjął uchwałę, która uznaje, że druga tura wyborów prezydenckich odbyła się przy masowych naruszeniach ordynacji wyborczej i nie odzwierciedla woli elektoratu Ukrainy. Przewodniczący parlamentu Wołodymyr Łytwyn poparł żądania ukraińskiej opozycji i opowiedział się za powtórzeniem drugiej tury wyborów.
 
28 listopada 2004 Władze obwodu donieckiego, popierającego premiera Wiktora Janukowycza, wyznaczyły na 5 grudnia referendum w sprawie utworzenia autonomii regionu. Jednak aby powołać region autonomiczny parlament musiałby najpierw znowelizować konstytucję, a następnie zatwierdzić poprawki podczas ogólnoukraińskiego referendum, co oznacza, że nawet jeśli referendum zostanie zorganizowane to i tak nie będzie miało następstw prawnych. Zarówno Wiktor Juszczenko jak i Leonid Kuczma ostro zaprotestowali przeciwko możliwości podziału kraju.
 
29 listopada 2004 Niezależna pozarządowa ukraińska organizacja Otwarta Ukraina opublikowała raport dotyczący fałszerstw wyborczych podczas drugiej tury wyborów prezydenckich w Ukrainie. Według organizacji sfałszowano ponad 3 mln głosów na korzyść Wiktora Janukowycza.
 
1 grudnia 2004 W tajnym głosowaniu Rada Najwyższa Ukrainy przyjęła uchwałę, w której postawiła wotum nieufności wobec rządu Janukowycza oraz zaproponowała powołanie rządu jedności narodowej. Uchwała sprzeciwia się także secesji kraju i wzywa prezydenta Kuczmę do dymisji rządu Janukowycza. Za uchwałą opowiedziało się 228 deputowanych, przy wymaganej liczbie 226 głosów. Premier Ukrainy Wiktor Janukowycz odmówił podania się do dymisji po wotum nieufności dla jego rządu przegłosowanym przez parlament. Janukowycz nie uznał decyzji parlamentu o wyrażeniu wotum nieufności wobec jego rządu.
 
2 grudnia 2004 Ustępujący prezydent Ukrainy Leonid Kuczma wyleciał do stolicy Rosji - Moskwy, gdzie spotkał się z prezydentem Władimirem Putinem. Wspólnie skrytykowali postulat powtórzenia drugiej tury wyborów. Jednocześnie Kuczma zapowiedział, że jest gotów zdymisjonować gabinet, o ile miałoby to się wiązać z reformą ustrojową przekazującą część kompetencji prezydenckich parlamentowi i rządowi.
3 grudnia 2004 Według decyzji Ukraińskiego Sądu Najwyższego druga tura wyborów prezydenckich zostanie powtórzona. Uznano, iż nie sposób ustalić rzeczywistych wyników głosowania w drugiej turze wyborów prezydenckich. Powtórka ma odbyć się 26 grudnia. Datę tę proponowali jako jedną z ewentualnych polscy i unijni mediatorzy.
 
4 grudnia 2004 Ukraińska Centralna Komisja Wyborcza (CKW) podporządkowała się decyzji Sądu Najwyższego i wyznaczyła na 26 grudnia powtórzenie drugiej tury wyborów prezydenckich. Po decyzji Sądu Najwyższego Ukrainy, nakazującej powtórzenie drugiej tury wyborów prezydenckich, ukraiński parlament rozpoczął debatę nad zmianami w ordynacji wyborczej i konstytucji Ukrainy.
 
6 grudnia 2004 W kijowskim Pałacu Maryjskim rozpoczęła się wieczorem trzecia runda rokowań okrągłego stołu z udziałem ukraińskich władz, opozycji i zagranicznych mediatorów. W rokowaniach okrągłego stołu biorą udział: ustępujący prezydent Ukrainy Leonid Kuczma, kandydaci na prezydenta: lider opozycji Wiktor Juszczenko i premier Wiktor Janukowycz, przewodniczący parlamentu ukraińskiego Wołodymyr Łytwyn oraz mediatorzy: prezydenci Polski i Litwy Aleksander Kwaśniewski i Valdas Adamkus oraz szef dyplomacji Unii Europejskiej Javier Solana, szef polskiej dyplomacji Włodzimierz Cimoszewicz, przewodniczący Dumy Państwowej Rosji Borys Gryzłow i sekretarz generalny Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie Jan Kubiš. Kolejna próba rozmów zakończyła się fiaskiem.
 
7 grudnia 2004 Prezydent Leonid Kuczma podpisał dekret wysyłający na urlop zdrowotny premiera Wiktora Janukowycza i powierzający pełnienie obowiązków szefa rządu jego zastępcy Mykole Azarowowi, który pełnił funkcję pierwszego wicepremiera i ministra finansów w rządzie Wiktora Janukowycza. Azarow jest jednym z nielicznych ukraińskich polityków, którzy są wyłącznie rosyjskojęzyczni, nigdy nie nauczył się ukraińskiego. W czasie Pomarańczowej Rewolucji, poparł premiera Janukowycza. Pełnił tymczasowo obowiązki premiera Ukrainy od 7 do 28 grudnia 2004 roku oraz od 5 do 24 stycznia 2005.
 
8 grudnia 2004 Parlament Ukrainy prawie jednogłośnie zmienił ordynację wyborczą i dokonał nowelizacji konstytucji, która odebrała część uprawnień prezydentowi, a przekazała je premierowi i parlamentowi. Dzień wejścia w życia nowej konstytucji wyznaczono na 1 września 2005.
 
10 grudnia 2004 Wiktor Juszczenko został przyjęty do kliniki Klinika Rudolfinerhaus we Wiedniu w Austrii, w której leczył się wcześniej z powodu nieustalonej choroby.
 
11 grudnia 2004 Wiedeńscy lekarze z kliniki, w której leczył się Wiktor Juszczenko, poinformowali, że jego choroba była spowodowana zatruciem dioksynami. Nie jest jasne, czy zatrucie było efektem celowego działania. Prokuratura ukraińska wznowiła śledztwo w sprawie domniemanego otrucia Wiktora Juszczenki.
26 grudnia 2004 Powtórzenie II tury wyborów, w której Wiktor Juszczenko pokonał Wiktora Janukowycza uzyskując 52% głosów, podczas gdy Janukowycz uzyskał 44,2% głosów.
 
31 grudnia 2004 Premier Ukrainy Wiktor Janukowycz w transmitowanym przez telewizję noworocznym orędziu do narodu ogłosił ustąpienie ze stanowiska szefa rządu.
 
5 stycznia 2005 Prezydent Leonid Kuczma przyjął dymisję premiera Wiktora Janukowycza. Tymczasowym premierem będzie Mykoła Azarow, dotychczas pierwszy wicepremier.
 
6 stycznia 2005 Ustępujący prezydent Ukrainy Leonid Kuczma zdymisjonował rząd Wiktora Janukowycza i powierzył mu pełnienie obowiązków do czasu powołania nowego rządu.
 
10 stycznia 2005 Centralna Komisja Wyborcza poinformowała wieczorem w Kijowie, że Wiktor Juszczenko został oficjalnym zwycięzcą wyborów prezydenckich w Ukrainie. Po podliczeniu głosów z 225 obwodowych komisji wyborczych, CKW zakomunikowała, że za Juszczenką opowiedziało się 15.115.712 Ukraińców. Stanowiło to 51,99% ważnych głosów oddanych w wyborach przeprowadzonych 26 grudnia 2004 roku. Kontrkandydata Juszczenki, Wiktora Janukowycza, poparło 12.848.528 Biorących udział w głosowaniu, co stanowiło 44,20% głosów ważnych.
 
23 stycznia 2005 Wiktor Juszczenko złożył w ukraińskim parlamencie przysięgę prezydencką na Konstytucję i Ewangelię, oficjalnie obejmując władzę. Tuż przed inauguracją Colin Powell przekazał Juszczence zaproszenie do USA od George’a Busha, a publicznie stwierdził, iż USA dołożą wszelkich starań aby pomóc wcielaniu w życie nadziei jakie dziś naród ukraiński pokłada w nowej władzy.
 
24 stycznia 2005 Julia Tymoszenko, zgodnie z umową z lipca 2004 roku, zostaje powołana na funkcję p. o. premiera Ukrainy.
Luty 2005 Powstaje partia „Nasza Ukraina” Wiktora Juszczenki.
4 września 2005 Premierem ukraińskiego rządu została Julia Tymoszenko, zdymisjonowana przez prezydenta we wrześniu 2005 z powodu konfliktu z otoczeniem prezydenta. Na stanowisko pełniącego obowiązki premiera został mianowany Jurij Jechanurow.
8 września 2005 Nominowany na stanowisko pełniącego obowiązki premiera Ukrainy po dymisji Julii Tymoszenko zostaje Jurij Jechanurow.
20 września 2005 Rada Najwyższa Ukrainy odrzuca kandydaturę Jurija Jechanurowa na premiera, jednak prezydent Wiktor Juszczenko po konsultacji z najważniejszymi partiami ukraińskimi (w tym z partią Regiony Ukrainy Wiktora Janukowycza i Blokiem Julii Tymoszenko) podtrzymał jego kandydaturę. W ponownym głosowaniu.
22 września 2005 Ponowne głosowanie - Jechanurow został przez Radę Najwyższą zatwierdzony na stanowisku premiera.
10 stycznia 2006 Rada Najwyższa zdecydowała o odwołaniu rządu Jechanurowa.
26 marca 2006 Wybory parlamentarne na Ukrainie wygrywa Partia regionów Wiktora Janukowycza zdobywając 32,14% głosów, na drugim miejscu Blok Julii Tymoszenko – 22,29%, na trzecim miejscu Narodowy Sojusz „Nasza Ukraina” z 13,9%. Ten wynik nie dał partii Janukowycza bezwzględnej większości w Radzie Najwyższej.
4 sierpnia 2006 Premierem Ukrainy zostaje ponownie Wiktor Janukowycz.
 
2 kwietnia 2007 Prezydent Wiktor Juszczenko rozwiązał Radę Najwyższą i rozpisał przedterminowe wybory parlamentarne na 27 maja.
 
21 kwietnia 2007 Na stronę premiera Janukowycza przeszedł jeden z czołowych współpracowników prezydenta, Anatolij Kinach wraz z kilkoma deputowanymi Naszej Ukrainy, a nimi kierowany przez Kinach Ukraiński Związek Przemysłowców i Przedsiębiorców, największy krajowy pracodawców. Było to częścią taktyki rządu Janukowycza zmierzającej do tego, by dysponować w Radzie najwyższej większością kwalifikowaną 300 głosów.
 
27 maja 2007 Wiktor Juszczenko ogłosił, że po ośmiogodzinnych negocjacjach z udziałem m.in. Wiktora Janukowycza, Wiaczesława Kyryłenki, Ołeksandra Moroza i Julii Tymoszenko udało się wypracować kompromis, wyznaczając termin wyborów na 30 września 2007.
 
30 września 2007 Wybory parlamentarne. Wyniki: Partia Regionów Wiktora Janukowycza 34,37%, 175 mandatów, Blok Julii Tymoszenko – 30,71%, 156 mandatów, Nasza Ukraina – Ludowa Samoobrona – 14,15%, 72 mandaty, Komunistyczna Partia Ukrainy – 5,39%, 27 mandatów, ludowy Blok Łytwyna – 3,96%, 20 mandatów. Socjalistyczna Partia Ukrainy i Postępowa Socjalistyczna Partia Ukrainy nie weszły do parlamentu.
15 października 2007 Przedstawiciele Bloku Julii Tymoszenko oraz Bloku Nasza Ukraina – Ludowa Samoobrona parafowali projekt umowy koalicyjnej, przewidującej powołanie rządu, kierowanego przez Julię Tymoszenko.
 
18 grudnia 2007 Powołanie rządu Julii Tymoszenko.
28 lutego 2008 Rada Generalna Światowej Organizacji Handlu (WTO) zatwierdziła przyjęcie Ukrainy do tej organizacji.
03 kwietnia 2008 Zebrani w Bukareszcie w Rumunii przywódcy państw NATO wydają deklarację, w której popierają amerykański plan budowy systemu obrony przeciwrakietowej oraz zapraszają Albanię i Chorwację do przystąpienia do sojuszu; nie zaproszeni zostają inni kandydaci Gruzja, Ukraina i Macedonia, uznane jednak zostają ich aspiracje i wyrażona pewność co do ich przyszłej akcesji
4 kwietnia 2008 Prezydent Rosji Władimir Putin na szczycie NATO-Rosja w Bukareszcie oświadcza, że rozszerzenie bloku na państwa takie jak Gruzja i Ukraina będzie uznane za „bezpośrednie zagrożenie” dla bezpieczeństwa kraju
20 czerwca 2008 Rada Europejska wydaje na zakończenie dwudniowego szczytu deklarację popierającą polsko-szwedzką inicjatywę rozwoju współpracy z sąsiadami Unii Europejskiej ze wschodu
24  czerwca 2008 Huragan, jaki przeszedł obwodem lwowskim na zachodzie Ukrainy, tylko w samym Lwowie spowodował straty szacowane wstępnie na cztery miliony dolarów.
20 lipca 2008 Po ulewnych deszczach w Karpatach Ukrainę nawiedziła największa od 100 lat powódź. Zginęło 31 osób, straty wyrządzone przez powódź wynoszą - według różnych źródeł - od 600 mln do 1 mld dolarów. Klęska nawiedziła 767 miejscowości w obwodach iwano-frankowskim, lwowskim, zakarpackim, tarnopolskim i czerniowieckim. Poziom wody w niektórych miejscach podniósł się nawet o 9-10 metrów.
07  sierpnia 2008 Wojska gruzińskie przypuszczają atak na stolicę Osetii Południowej Cchinwali, który następnego dnia przeistoczy się w wojnę gruzińsko-rosyjską. W związku z eskalacją konfliktu w Osetii Płd. prezydent Ukrainy Wiktor Juszczenko wysłał  do Gruzji swego specjalnego przedstawiciela, wiceministra spraw zagranicznych Kostiantyna Jelisiejewa.
8 sierpnia 2008 W stolicy Chin Pekinie rozpoczynają się Letnie Igrzyska Olimpijskie Ukraina zajmie w klasyfikacji medalowej 11 pozycję, z ogólną liczbą 27 medali- 7 złotych, 5 srebrnych i 15- brązowych. Olimpiada zaliczana jest do najpomyślniejszych dla Ukrainy wydarzeń w 2008 roku.
10 sierpnia 2008 Ukraina ostrzegła Rosję przed możliwym udziałem okrętów rosyjskiej Floty Czarnomorskiej w konflikcie gruzińsko-osetyjskim. "By zapobiec sytuacji, w której Ukraina może zostać wciągnięta w konflikt zbrojny i działania militarne poprzez udział w nich formacji Floty Czarnomorskiej Rosyjskiej Federacji, tymczasowo stacjonującej na terytorium Ukrainy (...) strona ukraińska zastrzega sobie prawo (...) zakazania powrotu na terytorium Ukrainy okrętów i jednostek, które mogą wziąć udział we wspomnianym konflikcie aż do jego rozwiązania" – stwierdzano w oświadczeniu ukraińskiego MSZ
16 września 2008 Przewodniczący ukraińskiej Rady Najwyższej Arsenij Jaceniuk oficjalnie ogłosił rozpad koalicji Bloku Julii Tymoszenko i Naszej Ukrainy – Ludowej Samoobrony.
1 października 2008 Rada Najwyższa w ukraińskim parlamencie uchyliła przyjęte miesiąc wcześniej ustawy, które ograniczyły zakres władzy prezydenta i ułatwiły przeprowadzenie procedury jego impeachmentu. Ustawy udało się zniwelować dzięki wspólnemu głosowaniu deputowanych Bloku premier Julii Tymoszenko i prezydenckiego Bloku Nasza Ukraina-Ludowa Samoobrona (NU-LS).
08 października 2008 Prezydent Wiktor Juszczenko ogłosił rozwiązanie parlamentu i rozpisanie przedterminowych wyborów. Konstytucja pozwala mu na takie posunięcie ze względu na utrzymujący się od 30 dni kryzys parlamentarny i brak kandydata na premiera, którego byłaby skłonna poprzeć większość parlamentarna. Na razie nie jest znana data wyborów, zostanie ona ogłoszona wkrótce.
09 października 2008 Wiktor Juszczenko ogłosił, iż wybory do Rady Najwyższej Ukrainy odbędą się 7 grudnia.
11 października 2008 Dekret prezydenta unieważnił administracyjny sąd okręgowy w Kijowie na wniosek Bloku Julii Tymoszenko. Sędzia, który podjął taką decyzję został od razu zwolniony przez Wiktora Juszczenkę. Jego sekretariat twierdzi też, że dekret nadal pozostaje ważny i ma zamiar odwołać się do apelacyjnego sądu administracyjnego. Uniemożliwiają to jednak deputowani Bloku Julii Tymoszenko, którzy wtargnęli do jednego z gabinetów. Mimo zamieszania wokół dekretu Centralna Komisja Wyborcza wstrzymała przygotowania do wyborów.
Narodowy Bank Ukrainy wprowadził półroczne moratorium na wycofywanie lokat bankowych przed terminem, na jaki zostały zdeponowane. Ograniczył też do 5% dopuszczalną różnicę między kursem kupna i sprzedaży walut w kantorach. Podjęte kroki mają doprowadzić do opanowania paniki na rynku.
17 października 2008 Apelacyjny Sąd Administracyjny w Kijowie podtrzymał decyzję sądu pierwszej instancji o zawieszeniu prezydenckiego dekretu dotyczącego rozpisania przedterminowych wyborów parlamentarnych.
29 października 2008 Parlament Ukrainy przyjął w pierwszym czytaniu zaproponowany przez prezydenta Wiktora Juszczenkę pakiet ustaw antykryzysowych.
6 listopada 2008 Międzynarodowy Fundusz Walutowy zatwierdził kredyt w wysokości 16,4 mld dol. dla Ukrainy, mający pomóc temu krajowi przezwyciężyć trudności spowodowane światowym kryzysem walutowym.
12  listopada 2008 Prezydent Wiktor Juszczenko oświadczył, że zrezygnował z przeprowadzenia przedterminowych parlamentarnych wyborów w grudniu br. i uważa, że mogą odbyć się w 2009 roku.
29 listopada 2008 Prezydent Wiktor Juszczenko, dotychczasowy honorowy przewodniczący partii Związek Ludowy Nasza Ukraina został jej przewodniczącym. Tym samym złamał on konstytucję, która zabrania szefowi państwa zajmowania stanowisk w stowarzyszeniach, a więc i w partiach politycznych. Wydaje się, że Juszczenko usiłuje w ten sposób odzyskać kontrolę nad partią i odbudować jej pozycję, szanse na to są jednak niewielkie.
26 grudnia 2008 Rada Najwyższa Ukrainy minimalną liczbą 226 głosów uchwaliła budżet na 2009 rok. Dochody budżetowe w 2009 roku zaplanowano na poziomie 237,5 mld UAH (wzrost o 10%), wydatki: 265,6 mld UAH, deficyt: -2,96% PKB.
Zarówno założenia makroekonomiczne, jak dotyczące dochodów budżetowych są nierealne w warunkach kryzysu ekonomicznego, który na Ukrainie będzie się nadal pogłębiał.
28 grudnia 2008 Rada Najwyższa przyjęła ustawę o antykryzysowych działaniach socjalnych, zgłoszoną przez Partię Regionów (PR). Projekt podważający założenia budżetowe poparła też Komunistyczna Partia Ukrainy i część deputowanych Naszej Ukrainy - Ludowej Samoobrony, należącej do koalicji rządowej. Przyjęta ustawa zakłada zrównanie minimalnej płacy z minimum socjalnym, zwiększenie wydatków na zasiłki dla bezrobotnych, wprowadzenie zasiłku dla częściowo bezrobotnych (pracownicy na przymusowych urlopach, pracujący w skróconym wymiarze czasu). Koszty jej wprowadzenia oszacowano na 32 mld UAH (bez wskazania dodatkowych źródeł dochodu), co oznacza wzrost deficytu budżetowego do 60,1 mld UAH (ponad 6% PKB).
Uchwalenie ustawy, której wykonanie wydaje się nierealne, jest przede wszystkim demonstracją, że o najsłabszych troszczy się opozycja, a nie rząd, natomiast dla premier Julii Tymoszenko wskazaniem, jak niestabilna jest nowa koalicja parlamentarna.
01- 02 stycznia 2009 Gazprom poinformował, że Naftogaz Ukrainy nie spłacił długów za rok 2008 i nie osiągnięto porozumienia w sprawie kontraktu na rok 2009. Ograniczono także dostawy gazu w kierunku Ukrainy o 100 mln m3 dziennie (równowartość przewidywanego importu Ukrainy). Zmniejszenie dostaw nie miało większego znaczenia dla odbiorców na Ukrainie, ponieważ z powodu ograniczonego popytu na gaz, wynikającego z kryzysu gospodarczego Ukraina zgromadziła jego rekordowe zapasy.
05- 07stycznia 2009 Stopniowe wstrzymywanie przez Rosją dostawa gazu do gazociągów przebiegających przez Ukrainę. Nastąpiła też eskalacja żądań cenowych ze strony Gazpromu. O ile 31 grudnia proponowana cena gazu dla Ukrainy wynosiła 250 USD za 1000 m3, to 1 stycznia wzrosła ona do 418 USD, a obecnie Gazprom żąda już 450 USD.
Strona ukraińska skłonna była zaakceptować podwyżkę ceny gazu ze 179,50 do 235 USD przy równoczesnym podwyższeniu opłat za tranzyt z 1,7 do 1,8 USD
12 stycznia 209 Rosja i Ukraina przy udziale Unii Europejskiej podpisały protokół o powołaniu międzynarodowej misji monitorującej ukraiński system gazociągów tranzytowych i zbiorniki gazu, co zapewniło Rosji udział w tymczasowym mechanizmie wspólnej kontroli nad ukraińskimi sieciami gazowymi. 13 stycznia rano Rosja rozpoczęła wznawianie dostaw gazu do UE, jednak surowiec zaczął być przesyłany wyłącznie do jednej stacji gazowej, która - według informacji Naftohazu - nie mogła go odebrać, gdyż spowodowałoby to przerwanie dostaw dla części odbiorców ukraińskich. W rezultacie Moskwa po trzech godzinach wstrzymała dostawy i oskarżyła Ukrainę o uniemożliwianie tranzytu do odbiorców w UE.
13 stycznia 2009 Frakcja Partii Regionów próbowała rozpocząć procedurę, prowadzącą do odwołania rządu i prezydenta oraz do powołania komisji śledczej ds. zbadania rzeczywistego przebiegu wydarzeń, związanych z wciąż niezakończonym kryzysem gazowym. Głosowano wyłącznie ostatni wniosek i komisja została powołana głosami Partii Regionów, komunistów i Bloku Łytwyna.
Autor publikacji: 
INTERMARIUM: