Estowie - ruch narodowy

ESTONIA

Julia Jelisiejewa

 

Estońskie Towarzystwo Naukowe (Tartu)

Od 1838 r.

 

 

Studia nad historią, językiem i literaturą estońską,

Wydawało książki w języku estońskim (m.in.

Kalevipoeg - epos estoński)

 

 

Towarzystwo śpewacze

Vanemuine

 

Zał. w 1865 r., Tartu

 

 

Powst. z inicjatywy Waldemara Janssena (jako pierwszy użył określenia "naród estoński" zamiast "lud wiejski", wydawał tygodnik

Parnu Postimees, od 1864 r. - Eesti Postimees)

 

 

Towarzystwo Literatów Estonii (Eesti Kirjameeste Selts)

 

 

Zał. 1872, do 1893

 

 

Wydawało estońskie podręczniki i literaturę popularną, ustaliło obecną ortografię

 

 

J. Hurt

 

 

Publiczna zbiórka pieniędzy na szkołę z estońskim językiem wykładowym na cześć cara Aleksandra I

 

1869-1884

 

 

Komitety kwestujące w całym kraju, kierujące działalnością narodową

 

 

Pastor Jakub Hurt (do 1881- przewodniczący głownego komitetu), Carl Robert Jakobson,

Rozpoczęto z inicjatywy nauczyciela Jaana Adamsona

 

 

Nurt prorosyjski (przeciwko Niemcom), pisma Sakala (1878), Valgus (1882)

 

 

Lata 70-80 XIX w.

 

 

Estoński językiem wykładowym w szkołach, wprowadzenie rosyjskiego do szkół;

Utworzenie jednej prowincji estońskiej oraz ziemstwa z reprezentacją chłopską, po rozpoczęciu rusyfikacji w końcu lat 80 XIX w. wiele działaczy ruchu narodowego poparło rusyfikację w przekonaniu o beznadziejności położenia (np. teoria niewystarczalności narodowej" Estończyków A. Grenzteina).

 

 

Carl Robert Jakobson

Mihkel Veske

Jakob Korv

 

 

Narodowa Partia Liberalna

 

 

Zał. w 1905 r.

 

 

Utworzenie autonomicznej prowincji estońskiej z guberni estlandzkiej i części guberni liwlandzkiej;

Przeciwko angażowaniu się w rewolucję w Rosji, rozwój działalności ekonomicznej, walka o równą pozycję z Niemcami (Tonisson),

Wezwanie do udziału w walkach (Teemant)

 

 

Jaan Tonisson (skrzydło narodowo-liberalne; polityk związany z kręgami kościelnymi, od 1896 r. Przejął kierownictwo tygodnikiem Postimees),

Jaan Teemant (skrzydło socjalistyczne)

Konstantin Pats

 

 

 

III - IV 1917

 

 

Projekt autonomii ziem estońskich, ratyfikowany przez Rząd Tymczasowy 30 III, w IV zjednoczono ziemię estońskie. W jedną prowincję z sejmem krajowym (Maapaev)

 

 

Jaan Tonisson

 

 

Posiedzenie Maapaev

 

 

7 IX 1917

 

 

Projekt utworzenia unii nordyckiej, składającej się z Finlandii, Estonii, Łotwy i Litwy

 

 

Jaan Tonisson

 

 

 

24 II 1918

Ogłoszenie niepodległości Estonii

 

Autor publikacji: 
MNIEJSZOŚCI I RUCHY NARODOWE: