You are here

4. Karl Haushofer (1869-1946)

Wpływ Ratzla (teoria państwa) i Kjellena (nauka o przestrzeni)
 
Dwie grupy czynników geopolityki:
 
Macht und Raum   zależność między siłą a przestrzenią (wola i przestrzeń jako wyznaczniki polityki państwa) – u MacKindera były to - przestrzeń i działalność człowieka
 
Volk und Raum – lud i przestrzeń
 
Teza podstawowa – konieczny sojusz kontynentalny niemiecko-rosyjsko-japoński, jego wrogiem są mocarstwa morskie (świat anglosaski)
 
Polska stworzona przez Zachód by przeszkodzić sojuszowi niemiecko-rosyjskiemu, dlatego trzeba zwasalizować lub rozbić państwa dzielące Niemcy i Rosję.

Zwolennik Mitteleuropy, gdyż ta wzmacnia pozycję Niemiec wobec Rosji i otwiera drogę do Heartlandu
 
Mitteleuropa
 
Autonomia wewnętrzna, wyższy poziom życia, gwarancje bezpieczeństwa, zależność akceptowana, przywództwo nie podbój i zniewolenie. Rdzeniem Mitteluropy obszar naddunajski A-W (po 1938).
 
Wielka Rzesza państwem wielonarodowym, brak rasizmu itp. podejście tradycyjne
 
Sprawa Hitlera i Traktatu Wersalskiego – obalenie Traktatu, państwo organiczne, Lebensraum, autarkia, panregiony, walka z mocarstwami morskimi.
Państwa statyczne (wegetacja, upadek) i dynamiczne (Niemcy). Zadaniem Niemców uporządkowanie Wschodu (Mitteleuropa).
 
Panregiony Kjellena: niemiecko-skandynawski, japoński, amerykański
 
Panregiony południkowe Haushofera – Europa (Niemcy), Rosja, Ameryka, Pacyfik
 
Euroazjatycki blok kontynentalny (panregion Europy i Rosji) daje panowanie nad wyspą światową
 
Panregion Euroafryka – zdominowany przez Niemcy (pomocnik Włochy), kolonie w Afryce, wyparcie Francji i Anglii, elementy współpracy i rozwoju, misja cywilizacyjna (koncepcja lat1930-tych).
 
1939-1941: Ribbentrop-Mołotow, oś Niemcy-Włochy-Japonia, układ sowiecko-japoński (Niemcy i Sowiety pchają Japonię na USA i Wlk. Brytanię) – pogodzenie z Hitlerem i traktowanie  Paktu jako realizacji własnego programu: Mitteleuropa i sojusz niemiecko-rosyjski.
 
Po 1941 – podział pan-Rosji między Niemcy i Japonię – nowa wersja koncepcji, jej istota – połączenie sił (tym razem przez podbój a nie sojusz) pozostaje.
 
Haushofer i Rudolf Hess – sprawa Anglii i wojny z Sowietami – misja, 2 fronty dla Haushofera szaleństwem
 
Różnice i podobieństwa z nazizmem (żona żydówka, syn Albrecht), „samobójstwo” w 1946 roku z żoną (wywiad angielski?).
 
Dwa różne podziały Europy – 100 Gauen nazistów jako zaprzeczenie koncepcji konserwatywnej Haushofera i prekursorski plan wobec unijnych euroregionów.

Autor publikacji: 
GEOPOLITYKA: